Кіріспе

Португалиядағы либерализмнің шолуы

Португалияда либерализмнің 19 ғасырда басталғаннан бері бірнеше партиялар парламентте өкілдік алып, қазіргі португал саясатында либералды идеологияны жалғастырып келеді. Алайда, 1820 жылғы Либералды революцияның бастапқы құлшынысынан және 19 ғасырдағы Либералды соғыстардың (1828–1834) нәтижесінен кейін либерализм Португалия саясаты мен үкіметінде екінші дәрежелі рөлге түсіп, тіпті кейбір кезеңдерде тыйым салынды. Бірінші Португалия Республикасының (1910–1926) аяқталуынан бері Португалия Парламентіне орын алу мақсатымен құрылған, классикалық либерализмді – нарыққа және бизнеске бауырсақ экономикалық либерализмді, шағын үкіметті және жеке адамның бостандығын идеологиясының негізгі принциптері ретінде қабылдаған толыққанды либералды партия 2019 жылы «Либералды бастама» болды.

Социал-демократиялық партия

Франсиско Са Карнейро 1969 жылы Португалияның Ұлттық Ассамблеясының мүшесі болды. Эстадо-Ново диктаторлық режимі кезінде (1933-1974) ол, өз кезегінде, Антонио де Оливейра Салазардың диктатурасын Батыс Еуропалық либералды демократияға біртіндеп өзгертуге ұмтылған Ұлттық Ассамблеяның "Либералды қанатының" (Ala Liberal) көшбасшыларының бірі болды. Бұл, Республиканың қаржылық құлдырауының алғашқы белгілері 2010 жылы туғанша болды. Дегенмен, 2011-2015 жылдар аралығында Педро Пассос Коэльо кабинеті ұсынған көптеген бастамалар либералдық емес, еңбек қозғалысынан шабыттанған Португалия заңдарына тоқталғандықтан қабылданбады.

Әлеуметтік-либералды қозғалысы

2005: Әлеуметтік-либералды қозғалыс (Movimento Liberal Social, MLS) қозғалыс ретінде құрылды (саяси партия емес). Қазіргі президенті – Мигель Дуарте.

Либералды бастама

2017: Либералды бастама, классикалық либералдық партия құрылып, ALDE Еуропалық партиясының толық мүшесі болды. 2019 жылы Португалия парламентіне өткізілген сайлауда партия бір мандатқа ие болды. 2020 жылғы Азор аралдарындағы аймақтық сайлаудан кейін партия аймақтық деңгейде алғашқы үкіметтік коалицияны қолдады. ИЛ, көптеген еуропалық либералдық партиялары сияқты, оңшыл либертариандық және британдық классикалық либерализмнің оң жаққа қарайтын түсінігіне жақын, Солтүстік Америкадағы солшыл либерализмнің негізгі идеологиясынан кері бағытталған. Партия алғашқы жергілікті сайлауда муниципалитеттер кеңесінде 30 орын жеңіп алды. 2022 жылғы парламент сайлауында партия Португалия парламентіне тағы жеті мандат қосып, жалпы саны сегіз депутатқа жетті.

Демократия 21

2018 жылы Democracia 21 (D21) құрылды. София Афонсу Феррейра оның жетекшісі атанды.