Кіріспе
Стивен Джеймс Хармисон (23 қазан 1978 жылы туған) – ағылшын бұрынғы кәсіпқой крикетші, ол ойынның барлық форматтарында ойнаған. Негізінен жылдам добылаушы, ол Англия құрамасы сапында 63 тесттік матч, 58 бір күндік матч және 2 Т20 матчында өнер көрсетті. Сонымен қатар, ол Дарем және Йоркшир графтықтары үшін де крикет ойнады. Хармисон 2002 жылы Англия құрамасы үшін алғашқы тесттік және бір күндік матчына қатысты, маңызды жетістіктерге жете бастады және Англия үшін қабілетті добылаушы ретінде үміттендірді. Бұл 2003-2004 жылдардағы Батыс Индияға жасаған туры кезінде айқын болды, онда ол өзінің ең жақсы ойынын көрсетіп, сериядағы ең көп қақпа алған ойыншы атанды. Одан кейін ол 2005 жылғы Ашес сериясында Англияның жеңісіне үлкен үлес қосты және 2005 жылы «Wisden Cricketers of the Year» тізіміне енді. Ол кезде ол әлемдегі ең үздік жылдам добылаушылардың бірі деп есептелді. 2005 жылғы Ашес сериясынан кейін Хармисонның өнері тұрақсыз болды және ол 2006 жылы бір күндік матчтардан зейнетке шығуын жариялады. Оның қиындықтарына дене күйінің нашарлауы және Англия құрамасына орын алу үшін күшті бәсекелестік себеп болды. 2008 жылы бір күндік матчтарға қайта оралғанмен, құрамадағы орны тұрақты болған жоқ, нәтижесінде 2009 жылдан бастап құрамнан шығарылды. Англия құрамасы үшін оның соңғы тесттік матчы 2009 жылғы Ашес сериясының соңғы матчы болды, ал соңғы бір күндік матчы сол жылы Батыс Индияға қарсы өтті. Хармисон 2013 жылдың қазан айында кәсіпқой спорттан зейнеткерлікке шығуын ресми түрде жариялады. Хармисонның қарыштағы жетістігіне оның кез келген жасырған жерден допты секіріте алу қабілеті, негізінен 6'4" бойының арқасында, және 90 миль/сағаттан астам жылдамдықпен допты бұра алу дағдысы ықпал етті. Алайда, оның тұрақсыздығы кейде керемет добылау сәттерін нашар ойынмен араластыруға әкеп соқты (мысалы, 2006 жылғы Ашес сериясының ашылу добы, ол тікелей екінші слипке бағытталды, нәтижесінде бұқаралық ақпарат құралдарының комментаторлары оны «тарихтағы ең нашар доп» деп атады). Дегенмен, оның допты ұстау қабілетіне күмән келтірген ешкім болған жоқ; 2007 жылы бұрынғы австралиялық крикетші Шейн Уорн Хармисонды өзінің 50 ең ұлы крикетшісінің тізіміне қосты, былай деді: «Ол өз күнінде әлемдегі ең қиын қарсылас бола алады». Крикеттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хармисон 2015-2017 жылдар аралығында туған қаласы Ашингтон футбол клубын басқарды.
Stephen James Harmison, (born 23 October 1978) is an English former first class cricketer, who played all formats of the game. Primarily a fast bowler, he represented England in 63 Tests, 58 ODIs, and 2 T20s. He also played county cricket for Durham and Yorkshire. He made his Test and ODI debut for England in 2002, and achieved modest success in these early stages of his career, showing promise as a capable strike bowler for England. This was borne out during the tour of the West Indies in 2003–04, where he produced some of his finest bowling and went on to become the highest wicker taker in the series. He followed it up by playing a vital role in England's victory in the 2005 Ashes series, and was selected as one of the Wisden Cricketers of the Year in 2005. At the time, he was regarded as one of the world's best fast bowlers. Harmison's performance following the 2005 Ashes victory was inconsistent and he announced his retirement from ODIs in 2006. His problems were compounded by niggling fitness worries and intense competition for a place in the English team. Although he came out of ODI retirement in 2008, his place in the squad was never permanent, ultimately leading to his being dropped since 2009. His last Test for England was the final test of the 2009 Ashes series, and he played his last ODI against West Indies in the same year. He formally announced his retirement from the game in October 2013. Harmison's success during his prime was attributed to his ability to extract bounce from any pitch – mainly due to his height being 6'4" – and his ability to swing the ball while maintaining speeds of over 90 mph. However, his lack of consistency often led to lethal spells being mixed up with equally bad bowling (a notable example is the opening ball of the 2006 Ashes, which he bowled straight to second slip, resulting in a wide that media commentators dubbed "the worst ball in history"). Nevertheless, his ability with the ball was never questioned; in 2007, former Australian cricketer Shane Warne named Harmison in his list of 50 greatest cricketers, stating: "on his day, he is one of the most awkward bowlers [to face] in the world". After retiring from cricket, Harmison managed his hometown football club, Ashington, between 2015 and 2017.
Жеке өмір
Хармисон Ашингтон қаласында туып өскен және 3 бауыры мен 1 қарындасының үлкені. Қазіргі уақытта Хармисон әйелі Хейлимен және үш қызы Эмили, Эбби және Изабель, сондай-ақ ұлы Чарлимен Ашингтонда тұрады. Табиғатынан отбасылық адам болған Хармисон Англия құрамасы турға шыққан сайын үйін сағынатынын және отбасын сағынатынын мойындады; 2005 жылы The Independent газетіне берген сұхбатында ол былай деді:
"Менің отбасым бар. Менің балаларым бар, олар маған мұқтаж және олар менің мансабым туралы қабылдайтын шешімдеріме бағынады. Менің халықаралық мансабым отбасым маған көбірек қажет болған кезде аяқталады." Ол әлі де футболдың жанкүйері және өмірі бойы "Ньюкасл Юнайтед" футбол клубын жақтайды, бірақ Англия құрамасындағы карьерасында оны үйге деген сағыныш ретінде жасырды.
Ерте өмір
Жасөспірім шағында Хармисон жергілікті «Ашингтон» футбол клубы мен «Ашингтон Хирст Прогрессив» командаларында ойнады, содан кейін крикетке көшуге шешім қабылдады.
Аудандық мансап
Хармисон өзінің бірінші сыныптық дебютын 1996 жылы «Дурхэм» клубында өткізді. 2008 жылы «Дурхэмнің» алғашқы Каунти Чемпионатындағы жеңісіне маңызды үлес қосты, сол маусымда 22.66 орташа есеппен 60 қақпа алды. Хармисон: «[2005 жылғы] Аш-Шор сериясының ерекшелігіне байланысты оны жеңу қиын, бірақ одан кейін мен өмірімде одан мақтан тұтатын сәт болған жоқ». «Дурхэм» келесі жылы Хармисонның көмегімен екінші титулын жеңіп алды. 2012 жылы «Йоркшир» клубына қысқа мерзімге жалға берілген кезде ол өзінің соңғы бірінші сыныптық матчын өткізді.
Алғашқы іріктеу
Стив Хармисон алғаш рет 2000 жылдың мамыр айында Зимбабве Англияға келген кезде Англия құрамасына шақырылды, бірақ ойынға қатыспады. Эндрю Штраус, Ян Белл және Роберт Кей де бар ЕҚБ Ұлттық академиясының командасымен бірге Хармисон 2001–2002 жылғы Австралияға сапарында өзінің қабілетін анық көрсетті. 2002 жылдың тамызында Хармисон Трент-Бриджде Үндістанға қарсы өткен алғашқы тестілік матчында жарақат алған Саймон Джонстың орнына шықты. Бастапқыда толық бақылауға ие болмаған ол 2002 жылы Лилак Хиллде өткен Австралияға сапарындағы бірінші матчта АХБ төрағасының XI құрамасына қарсы қатарынан жеті допты қате жіберді. Алайда, сапардың соңындағы сәтті ойындары оны әлем чемпионаты құрамасына енгізді, бірақ ол ешбір матчта алаңға шықпады. Содан кейін ЕҚБ оған алты айлық орталық келісімшарт ұсынды, бірақ ол 2003 жылдың қыркүйегінде жаңартылмады. БАҚ-тың оның қабілетіне қатысты сын-ескертпелеріне қарамастан, ол Бангладеш пен Шри-Ланкаға қысқы турға Англия құрамасына шақырылды, бұл басқа ойыншылардың жарақаттарына байланысты болды. Хармисон Бангладешке қарсы өткен алғашқы тестіде үздік ойыншы атанды, қиын жағдайда 79 допқа 9 қақпа алды, бірақ содан кейін жарақат алып, Шри-Ланкаға қарсы матчтарды өткізіп қалды. Жарақатына қарамастан, ол Батыс Индияға қысқы турға ілігіп, сонда өзінің орнын берік етіп алды, Батыс Индия құрамасының барлық уақыттағы ең төменгі көрсеткіші – 47-ге құлдырауына 12 допқа 7 қақпа алды. Хармисон төрт тестілік матчта 23 қақпа алып, «Серияның үздік ойыншысы» сыйлығын жеңіп алды.
2004 жылы Батыс Үндістан
2004 жылы Вест-Индия құрамасы Англияға келгенде, Хармисон, 2004 жылдың басында Жаңа Зеландияға қарсы өткен үш матчтық сынақ сериясында да жарқын өнер көрсеткендіктен, Англияның жетекші боулері болады деп күтілді. Вест-Индия құрамасының капитаны Брайан Лара Англияның Хармисоннан кейін басқа жоспары жоқ екенін айтты. Дегенмен, алғашқы үш сынақ матчында Хармисонды спин-боулері Эшли Джайлз басып озды, бірақ соңғы сынақ матчында 9 қақпа алды. Сол соңғы матчта ол соққымен Вест-Индия боулингін жазалап, 34 ұпайға дейін жеткен қысқа ойын кезінде үш алтылық және үш төрттік соқты. Осы матчтағы Хармисонның боулинг көрсеткіші оны Pricewaterhousecoopers крикет рейтингісінің жоғарғы сатысына көтерді. 2004 жылы Хармисон 13 матчта 67 қақпа алып, өте жақсы 23.92 орташа көрсеткішті көрсетті. Хармисон 2004–05 жылдары Англияның Оңтүстік Африкаға жасаған туры кезінде доппен көңілі толмады, сынақ сериясында тек 9 қақпа алып, өте жоғары 73.22 орташа көрсеткішті көрсетті. Бұл серия кезінде ол шетелдегі турлардағы үй сағынышы туралы ашық айтты. Алайда, оның битке дейін жақсы өнер көрсетуі, соның ішінде 3-ші сынақтағы ең жоғары 42 ұпайы, кейбір комментаторларды оның енді толыққанды ойыншы ретінде қарастырылуы мүмкін екенін әзілдеп айтуға итерді. Осы сәтсіздіктерге қарамастан, ол 2005 жылы Wisden Cricketer's Almanack журналының жылдың бес үздік крикетшісінің бірі деп танылды. 2004 жылғы өнері үшін ол ICC World Test XI құрамына енді.
2005 жылғы күл
2005 жылғы жазда Хармисон Англия құрамасының құрамында Австралиядан "Асхесті" қайтарып алды. Ол серияны сәтті бастады, бірінші сынақ матчының бірінші күні қарсыластықпен ойын ашып, бес викет алды, оның ішінде Австралия капитаны Рикки Понтингтің викетін де. Осы ойын эпизодында Хармисонның Рикки Понтингтің бетін қысқа доппен кесуі Англия ойыншыларының Понтингтің жарақатына немқұрайлы қарауына байланысты дау тудырды, кейін Хармисон осы жауапқа өкінді. Англия бірінші сынақ матчында жеңіліске ұшырады және Хармисон кейін Флинтофф пен Джонстан көлеңкеде қалды, бірақ Англия қарсылық көрсеткенде, ол серия бойы қысым жасап, маңызды викеттерді алды. Көптегендердің пікірінше, оның ең маңызды және керемет викеті – Майкл Кларкты құлатқан баяу доптық йорк болды, оны 4-арнаға комментарий берген Марк Николас "ұлы доптардың бірі" деп сипаттады. Маркус Трескотик пен Эндрю Флинтофф оның құрамадағы екінші ең нашар екі саусақты баяу допты орындаушы екенін айтты. Хармисон келесі күні Майкл Каспровичтің соңғы викетін де алды, оны Англияның Герайнт Джонс ұстады, нәтижесінде Англия бар болғаны екі ұпаймен жеңіске жетті. Англия бір түнде үлкен фавориттер саналды, бірақ Австралия жеңіске жету үшін жүзден астам ұпай қажет етіп, тек екі викет қалғанда, Шэйн Уорн, Бретт Ли және Каспровичтің соңғы күш-жігерінің арқасында жеңіске жақын келді, бірақ Хармисонның соққысынан кейін тағы да жеңіліске ұшырады.
Форманың төмендеуі
2006 жылдың шілдесінде Пәкістанға қарсы серияда Хармисон алғашқы ойында 13 оверде 6/19 нәтиже көрсетті, нәтижесінде Пәкістан бар болғаны 119 ұпайға құлады. Екінші ойында ол Монти Панесармен бірлесіп тағы да 10 қақпаны бөлісіп, 5/57 алды. Осылайша ол матчтағы алғашқы 10 қақпанды алып, жалпы 11/76 көрсеткішін тіркеді. Бұл оның 45-ші тестілік матчы болды және Джим Лейкердің 50 жыл бұрынғы 19/90 көрсеткішінен бері Old Trafford стадионындағы ең жақсы боулинг көрсеткішіне айналды. 2006 жылғы ICC Чемпиондар кубогында Хармисонның формасы сынға ілігіп, ол Вест-Индияға қарсы Англияның соңғы матчынан шығарылды. 2006 жылдың қарашасында Хармисон Брисбендегі Габба стадионында көптен күткен 2006-07 жылғы Ashes сериясының бірінші добын лақтырды, бірақ допты тым кең лақтырып, оны екінші слипте тұрған Эндрю Флинтоффқа жеткізіп алды. Бұл оқиға соншалықты танымал болды, кейбір комментаторлар осындай кең лақтырылған добын «Хармисон» деп атауға көшті. Аделаидадағы қанағаттандырмас ойыннан кейін ол Пертте 1-ші иннингте 4/48 нәтижесімен жақсы формаға келді.
БІІ зейнеткерлікке шығу
2006 жылдың 21 желтоқсанында, 2007 жылғы Крикет әлем чемпионатынан үш ай бұрын Хармисон Австралиядағы бір күндік серияға қосылмағаннан кейін бір күндік халықаралық крикеттен кетуін жариялады. 2007 жылдың қазан айында Хармисон Англияның Тест құрамасының құрамында Шри-Ланкаға аттанбас бұрын Оңтүстік Африкадағы жергілікті крикетте ойнады. Бірақ, бастапқыда қиындыққа тап болғаннан кейін, ол екінші жаттығу матчының бірінші күні бір қақпа алғаннан кейін арқасына жарақат алды. Ол бірінші Тест матчына қосылмады, бірақ екіншісінде үш қақпа алды. Хармисон содан кейін Жаңа Зеландиядағы келесі серияның бірінші ойынынан кейін Тест құрамасынан шығарылды. 2008 жылдың 21 тамызында Хармисонның Оңтүстік Африкаға қарсы бір күндік халықаралық крикетке қайта оралатыны жарияланды.
Сынақтардағы қайтару
2008 жылдың 7 тамызында Хармисон Оңтүстік Африкаға қарсы төртінші тестілік матч үшін Англия құрамасына оралды. Ол 49 ұпайға екі қақпа алды, соның арқасында Англия матчтың бірінші күні Оңтүстік Африканы 194 ұпайға тоқтатып қойды. Хармисонның алғашқы добы (матчтың алғашқы добы) шамалы ғана қақпа алуға жақын болды (суретке қараңыз). Англияның бірінші иннингінде Хармисон мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 49 ұпай жинады (59 доп, 8 төрттік). Ол командаласы Монти Панесард 50 ұпайға жетуге тырысқанда қақпадан шығарды. 21 тамыздағы тестілік сериядан кейін, жаңа Англия капитаны Кевин Питерсеннің көндіруімен Хармисон бір күндік матчтарға қатысуын қайта бастады. 22 тамызда Оңтүстік Африкаға қарсы өткен бір күндік матчта ол 43 ұпайға екі қақпа алды, бұл Англияның матчта жеңіске жетуіне маңызды үлес қосты. Хармисон келесі қыста Батыс Индияда өткен серияда тағы да тестілік құрамадан шықты. Алайда, 2009 жылдың 7 тамызында, алдыңғы оралудан бір жыл өткен соң, Хармисон Хединглидегі 4-ші Күл сынағына қатысуға таңдалды, жарақат алған Эндрю Флинтоффты алмастырды. Осы тестіде ол Майк Атертон және кейін Монти Панесардың ағылшын тесті ойыншылары арасындағы ең көп қақпасыз қалған рекордын (20) қайталады, Питер Сиддлдің добынан кейін қақпадан шықты, Англия Австралияның жылдам добына қарсы 102 ұпайға құлдырады. Атертон 115 тестіде ойнаса, Хармисон бұл көрсеткішке 62-ші тестісінде қол жеткізді. Сондай-ақ, ол Австралияның екінші оверінде Симон Катичтің ауғанға түскен қақпасын алды. Ол қолдау көрсеткен көрермендер алдында жақсы ойнады, бірақ бірінші күні Майкл Кларктың қақпасын алуға мүмкіндігі болды, бірақ судьялардың шешімі оған қанағаттандырмады. Ол австралиялық қақпашы Брэд Хаддиннің қақпасын да алды. Екінші иннингінде Хармисон 28 доптан 19 ұпай жинады, бірақ Австралияның 445 ұпайға жетіп, иннингпен жеңіске ие болуына бөгет жасай алмады. Хармисон Овалдағы 5-ші тестіде де ойнады; серияның соңғы күні Хармисон үш соңғы қақпаны алды, соның ішінде Питер Сиддл мен Стюарт Кларктың қақпаларын қатарынан алды, екеуі де аяққа бағытталған добын ойнауға тырысқанда ұсталды, Күлді жеңіп алуға ерекше мүмкіндік жасады (Бен Хилфенхаус хет-трик добын сәтті тойтарды). Англия 197 ұпаймен жеңіске жетіп, серияны 2:1 есебімен аяқтады.
Кәсіптің соңына таман және зейнеткерлікке шыққанда
Хармисон 2013 жылдың 6 қазанында барлық түрдегі ойындардан зейнетке шыққанын жариялады. Ол 2017 жылдың қазан айында лауазымынан кетті. 2022 жылдың шілдесінде Хармисон "Талкспорт" тілшісі болып тағайындалды, ол "Ньюкасл Юнайтед" командасының ойындарын және медиа жаңалықтарын жабады.