Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крау Крик қырғыны шамамен 14-шы ғасырдың ортасында болды және Оңтүстік Дакота аймағындағы Миссури өзенінің жоғарғы ағысындағы жердегі үндістердің бірнеше тобына қатысты; қазіргі кезде ол Крау Крик үнді резервациясының ішінде орналасқан. Чемберлен қаласының жанындағы Крау Крик ескерткіші, 43°58′48″N 99°19′54″W координаттарында орналасқан археологиялық қазба және АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші болып табылады. 1950 жылдары өзенге тоған салу кезінде осы жердің бір бөлігі қазылып зерттелді. 1978 жылы және одан кейін қосымша қазба жұмыстары жүргізілді. Тарихта бұл жерде екі топ өмір сүрген. Сиуан тілінде сөйлейтін Орта Миссури халқы (Бастапқы Орта Миссури түрі), тарихи Мандан халқының ата-тегі, шамамен 900 жылдан кейін бұл жерді мекендеген. Олар жердің төменгі бөлігінде көптеген жер үйлер салған. Каддоан тілінде сөйлейтін Орталық жазық халқы (Бастапқы Бірігу түрі) 1150 жыл шамасында оңтүстік аймақтардан (қазіргі Небраска штаты) осы жерге көшіп келген. (Тарихи Арикара халқы каддоандықтарға жатады.) Олар бұрынғы топты ығыстырды ма, әлде тастап кеткен жерге қоныстанды ма – белгісіз. Орталық жазық (Бастапқы Бірігу) халқы кем дегенде 55 үй салды, олардың көп бөлігі ескерткіштің жоғарғы бөлігінде орналасқан. Екі топ арасында қақтығыс болғанына тікелей дәлел жоқ, және ғалымдар екі мәдениет те бір-біріне байланысты біртіндеп өзгергенін анықтаған. Орталық жазық/Бастапқы Бірігу ауылдықтары өздерінің ауылы үшін жақсы жоспарланған қорғаныс құрылыстарын салғанына куәліктер бар. Олар бұрынғы құрғақ орды бекінісін кеңейтілген ауылдың айналасындағы жаңа бекініс ормен алмастырып жатқанда, шабуыл басталды, нәтижесінде қырғын болды. Шабуылдаушылар барлық ауыл тұрғындарын өлтірді. Оңтүстік Дакота университетінің археологтары, жоба жетекшісі Ларри Циммерман, далалық директор Томас Эмерсон және остеолог П. Вилл басшылығымен, шабуыл кезінде қаза тапқан кем дегенде 486 адамның сүйектерін тапты. Бұл сүйектердің көпшілігінде, әсіресе бас сүйектерінде, ритуалдық қиындықтардың іздері байқалды. Басқа мысалдарға тілдердің алынып тасталуы, тістердің сындырылуы, басының кесілуі, қол-аяқтардың кесілуі және басқа да мүшелердің бөлінуі жатты. Шабуылдың ауырлығынан басқа, көптеген адамдарда нашар тамақтану белгілері байқалды және көптеген адамдарда бұрынғы жарақаттардың іздері болды, бұл басқа шабуылдардан болуы мүмкін. Бұл деректер ғалымдарға Бастапқы Бірігу мәдениетінің адамдарының өмірі ойлағаннан да қиын болғанын көрсетті; олар бұл халыққа басқа топ немесе Бастапқы Бірігу мәдениетінің бірнеше тобы егістік жер мен ресурстар үшін бәсекелестікке түскенін болжады.
The Crow Creek massacre occurred around the mid 14th century AD and involved Native American groups at a site along the upper Missouri River in the South Dakota area; it is now within the Crow Creek Indian Reservation. Crow Creek Site, the site of the massacre near Chamberlain, is an archaeological site and a U. S. National Historic Landmark, located at coordinates 43°58′48″N 99°19′54″W. An excavation of part of the site was done in the 1950s, at the time of dam construction on the river. Additional excavations were conducted in 1978 and later. Two groups occupied the site in prehistoric times. The Siouan speaking Middle Missouri people (Initial Middle Missouri variant), ancestral to the historic Mandan people, first occupied the site sometime after about 900 AD. They built numerous earth lodges on the lower portion of the site. Caddoan speaking Central Plains people (Initial Coalescent variant) moved into the area from southern areas (present day Nebraska) sometime around 1150 AD. (The historic Arikara are a Caddoan people.) Whether they displaced the earlier group or moved on to an abandoned site is unknown. The Central Plains (Initial Coalescent) people built at least 55 lodges, mostly on the upper part of the site. There is no direct evidence that there was conflict between the two groups, and scholars have found evidence that both cultures changed gradually in relation to the other. There is evidence that the Central Plains/Initial Coalescent villagers built well planned defensive works for their village. They were replacing an earlier dry moat fortification with a new fortification ditch around the expanded village when an attack occurred that resulted in the massacre. The attacking group killed all the villagers. Archaeologists from the University of South Dakota, directed by project director Larry J. Zimmerman, field director Thomas Emerson, and osteologist P. Wille, found the remains of at least 486 people killed during the attack. Most of these remains showed signs of ritual mutilation, particularly scalping. Other examples were tongues being removed, teeth broken, beheading, hands and feet being cut off, and other forms of dismemberment. In addition to the severity of the attack, most of the people showed signs of malnutrition and many had evidence of earlier wounds, likely from other attacks. This evidence has suggested to scholars that lives of people of the Initial Coalescent culture were under more stress than was thought; they have theorized that the people were attacked by another group or several groups of the Initial Coalescent culture in the area in competition for arable land and resources.
Сайт
Смитсоновтың нөмірлеу жүйесі бойынша 39BF11 деп белгіленген Кроу Крик орны Оңтүстік Дакотаның орталық бөлігінде Миссури өзенінің жағасында орналасқан. Бұл жер қазір АҚШ Армиясының Инженерлік корпусының бақылауында, өзендегі су тасқынын бақылау және басқа да жобаларға байланысты. Оны Кроу-Крик үнді резервациясының аумағы қоршап тұр. Орта Миссури және Орталық жазықтар/Бастапқы бірігу мәдениеттерінің ұрпақтары қазір Солтүстік Дакотада Мандан және Арикара тайпалары ретінде, сәйкесінше, Үш Біріккен тайпалар құрамында (Хидатса тайпасымен бірге) өмір сүреді. Олардың кейбіреулері Форт Бертольд үнді резервациясында қоныстанған, ал көптегендері резервациядан тыс қалаларда тұрады. Кроу Крик қазір жақсы сақталған археологиялық орын. Ол 1964 жылы тізім жасалған кезде Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тіркелді (нөмірі 66000710). 1978 жылы Оңтүстік Дакота штатының археологы Роберт Алекс және оның кеңсесінің басқа да өкілдері Оңтүстік Дакота археологиялық қоғамы ұйымдастырған жиынға қатысты. Олар Кроу Крик орнына сапар жасады, ол 1950 жылдары резервация шегінде Миссури өзеніндегі Биг Бенд бөгетін салуға байланысты жүргізілген зерттеулер мен құтқару қазбаларының бөлігі ретінде белгілі болған және кәсіби қазба жұмыстары жүргізілген. Олар бекініс орның шетінен тозып шыққан адам сүйектерін тапты. Резервацияның тайпалық кеңесінен қазба жұмыстарын жүргізуге рұқсат алғаннан кейін, қазба жұмыстарын қалай жүргізу керектігі туралы кеңескеннен және қалдықтарды орнында қайта жерлеуге келіскеннен кейін археологиялық топтар кем дегенде 486 Кроу Крик ауыл тұрғынының қаңқа қалдықтарын тапты. Бұл бағалаулар оқиға орнында табылған оң жақ уақ сүйектерінің санына негізделген. Орында табылған қалдықтардың сипаттамалары олардың Кроу Крик қырғыны деп аталатын күшті шабуыл кезінде өлтірілгенін көрсетеді. Бұл оқиғаның ашылуы археологиялық қауымдастықта көптеген сұрақтар тудырды, әсіресе ауылға кім және неліктен шабуыл жасады.
The Crow Creek site, designated 39BF11 under the Smithsonian site numbering system, is located along the Missouri River in central South Dakota. The site is located on lands now under the control of the US Army Corps of Engineers due to its flood control and other projects on the river. It is surrounded by the territory of the Crow Creek Indian Reservation. The descendants of the people of the Middle Missouri and Central Plains/Initial Coalescent cultures now live in North Dakota as the Mandan and Arikara nations, respectively, of the Three Affiliated Tribes (together with the Hidatsa). Some occupy Fort Berthold Indian Reservation, but many also live off the reservation in cities. Crow Creek is now a well preserved archaeological site. It was listed as National Historic Landmark (number 66000710) when the Register was started in 1964. In 1978, South Dakota State Archaeologist, Robert Alex, and other members of his office attended a meeting hosted by the South Dakota Archaeological Society. They toured the Crow Creek site, which had been known and had some professional excavation in the 1950s as part of surveys and salvage excavations preceding construction of Big Bend Dam on the Missouri within the reservation boundaries. They discovered human bones eroding from the end of the fortification ditch. After they received permission to excavate the site from the reservation tribal council, following consultation about how to proceed and agreement to rebury remains on site, archeology teams recovered the skeletal remains of at least 486 Crow Creek villagers. These estimates were based on the number of right temporal bones present at the scene. The characteristics of the remains at the site show they were killed in an overwhelming attack, which has been called the Crow Creek Massacre. Discovery of this event has raised many questions in the archaeological community, particularly who attacked the village and why.
Скелет қалдықтары
Крау Крик ауылының тұрғындарының қалдықтары бекініс орғылында табылды, онда олар 14 ғасырдың ортасында жерленген және өзен төңірегінен алынған жұқа балшық қабатымен жабылған. Бекініс орғылында табылған денелер кейбір жерлерде төрт футқа дейін үйіліп жатқан. Денелерде ауа райының және жануарлардың әсеріне ұшырағандығының іздері байқалды, олар жерленгенге дейін ішінара бөлініп кеткен. Қалдықтардың жай-күйіне байланысты, кейінірек жерлеу кезінде әрбір денені жүйелі немесе ресми түрде жерлеу мүмкін болмаған болуы мүмкін.
The remains of the villagers of Crow Creek were discovered in a fortification ditch, where they were buried during the mid 14th century and covered with a small layer of clay from the river bottom. The bodies found in the fortification ditch were piled as deep as four feet in some areas. The bodies showed evidence of having lain out exposed to weather and scavengers for a period of time, becoming at least partly disarticulated before burial. A systematic or formal burial of individual bodies might have been impossible due to the state of the remains by the time of later burial.
Тамақ тапшылығы
Ауыл тұрғындарының қаңқа қалдықтары, сондай-ақ ауыл тұрғындарымен бірге иттердің (көпектердің) қалдықтары жерленгені, созылмалы тамақтанудың ауыр жетіспеушілігін көрсетеді. Циммерманның 1985 жылғы "Тарихи алдындағы Оңтүстік Дакота халқы" кітабында сүйектерде созылмалы азықтанбаумен байланысты бірнеше аурулар анықталды. Бұл екі жағдайдың да себебі – диетадағы темірдің жетіспеушілігі. Бұл аурулармен қатар, мамандар бірнеше адамның рентген суреттерін қарағанда Харрис сызықтары (протеин және басқа да маңызды минералдардың жеткіліксіз мөлшерінің белгісі, сондай-ақ өсудің тоқтауы) табылды. Қорғаныс ордың ішінде жануар сүйектерінің болуы ауыл тұрғындарының аштықтан иттерін жегенін көрсетеді. Вилли мен Эмерсонның "Кроу-Крик қырғынының остеологиясы және археологиясы" атты мақаласында қорғаныс ордың ішінде жануарлардың, әсіресе иттердің сүйектерінің табылуы сипатталған. Олардың пікірінше, иттер ауыл тұрғындары тарапынан желінген, ал олардың қалдықтары басқа адамдар ауыл тұрғындарының сүйектерін жинаған кезде қазатқа қосылып кеткен болуы мүмкін. Аштық шағында иттер сияқты үй жануарлары да тамақ ретінде пайдаланылған көрінеді.
The villagers' skeletal remains, as well as the fact that remains of canines (dogs) were buried with the villagers, provide evidence of extensive nutritional deficiencies of a chronic nature. According to Zimmerman's 1985 book, Peoples of Prehistoric South Dakota, the bones reveal several ailments related to chronic malnutrition. Both of these conditions are caused by a deficiency of iron in the diet. In addition to these ailments, Harris lines (an indicator of insufficient amounts of protein and other essential minerals, as well as truncated episodes of growth) were discovered while specialists examined radiographs of several individuals. The presence of animal bones within the fortification ditch suggests that villagers ate their dogs because of hunger. Willey and Emerson's article entitled "The Osteology and Archaeology of the Crow Creek Massacre" describes the presence of animal bones, specifically canine, within the fortification ditch. They said that it is likely the canines were eaten by the villagers, and their remains were accidentally included in the burial when other parties collected the villagers' remains. It appears that even domesticated animals such as dogs were used as food sources during this time of famine.
Бұрынғы соғыс туралы дәлелдер
Ауыл тұрғындарының сүйектері бұрынғы жаралардың іздерін көрсетті. 1982 жылы П. Виллидің "Кроу-Крик қазасының остеологиясы" атты диссертациясына сәйкес, жаппай жерлеуден табылған құрбандардың сүйектерінде бұрынғы соғысқа қатысқандығының белгілері бар. Екі адам бұрын скальпингке ұшырағаннан кейін аман қалған, олардың бас сүйектерінің қайта өсуі сауығу процесін көрсетеді; үшінші адам "алдыңғы бөлігіндегі сауыққан басылған сынық" арқылы бас жарақатынан аман қалғаны анықталды. "Кроу-Крик құрбандарының тілінің кесілуі, басының кесілуі және дене мүшелерінің қиылуы үлкен жануарларды союда қолданылған дәстүрлі аборигендік әдістерге негізделген болуы мүмкін". Бұл Кроу-Крик ескерткішінде табылған бұзылулардың арасында. Сонымен қатар, скальпинг жасалған, денелер өртеліп, әр түрлі тәсілдермен қол-аяқтар кесілгенінің куәліктері бар. Виллидің диссертациясында айтылғандай, Кроу-Крик қырғынының құрбандары шеккен көптеген жарақаттар өлімге әкелуі мүмкін. Кроу-Крик ауылының тұрғындарының нашар тамақтануы сол кездегі аймақ тұрғындары үшін кең таралған құбылыс болды. Осы себепті, Кроу-Крик ауылына егістік жері мен ресурстары үшін тағы бір Бастапқы Коалесценттік топтың немесе аймақтағы бірнеше топтың шабуыл жасауы әбден мүмкін.
The skeletal remains of the villagers also showed evidence of earlier wounds. According to the 1982 dissertation entitled Osteology of the Crow Creek Massacre by P. Willey, evidence of previous warfare is present in the skeletal remains of victims found in the mass burial. Two individuals had survived previous scalping incidents, and were in the process of healing, which was indicated by the bony re growth of their skulls; a third individual had survived a head injury as indicated by "a healed depressed fracture in the frontal". "Tongue removal, decapitation, and dismemberment of the Crow Creek victims may have been based on standard aboriginal butchering practices developed on large game animals". These are among the mutilations discovered at the Crow Creek site. In addition, scalping was performed, bodies were burned, and there is evidence of limbs being removed by various means. As stated in Willey's dissertation, many of the mutilations suffered by the victims of the Crow Creek massacre could have been traumatic enough to result in death. The malnutrition suffered by the Crow Creek villagers was most likely common for people in that region during this time period. Because of this, there is a strong chance that another Initial Coalescent group or several groups in the region attacked the Crow Creek village for its arable land and resources.
Жерлеу және одан әрі зерттеу
Қазба жұмыстары басталар алдында Инженерлер корпусы мен Оңтүстік Дакота университетінің археология зертханасы командасы Кроу Крик Сиу резервациясының тайпалық кеңесімен, сондай-ақ қазір негізінен Солтүстік Дакотадағы Форт Бертольд үнді резервациясында тұратын мандан және арикара халықтарының өкілдерімен кеңес өткізді. Зерттеушілер тайпалық кеңестің сұрағына келісті: зерттеудің барлық кезеңінде қалдықтар Оңтүстік Дакотада сақталады, ал зерттеу аяқталғаннан кейін олар Кроу Крик орнына, отбасылар өмір сүрген және қайтыс болған жерге қайта жерленеді. Бұл жағдайдың халықаралық назар аударғанының басты себебі – қайта жерлеудің ауқымдылығы болды. Бұған дейін Түпкілікті американдық тайпалар мұражайлар мен тарихи қоғамдарда сақталған қалдықтар мен артефакттарды қайтаруды сұрағанмен, бұл қалдықтарды қайта жерлеудің ең ірісі болар еді. Кейбір археологтар мен адам остеологтары сол кездегі келісімді сынға алып, «жаңа технологиялар қалдықтарды зерттеу үшін сақтап қалғанда, олардан әлдеқайда көп ақпарат алуға болар еді» деген пікір білдірді. Арикара тайпасының өтініші бойынша, қалдықтар бес жерлеу қабіріне салынды. Орнына зиян келтірмеу үшін, қабірлер 1950 жылдары жүргізілген археологиялық қазбалардың орнында жерленді. Зерттеу үш жылға созылды, ал қайта жерлеу 1981 жылдың соңында өтті. Осы оқиғада бірнеше христиандық рәсімдер, дәстүрлі Лакота және жеке Арикара рәсімдері өткізілді. Бұл қайта жерлеу көп дау тудырды және АҚШ-та өткен ең үлкен қайта жерлеулердің бірі болды. Кейбір зерттеушілер қалдықтарды қосымша зерттеу үшін сақтап қалу керек деп есептеді. Дегенмен, жиналған қаңқалық дәлелдердің көптігіне байланысты, 1990 жылдардың ортасына дейін қалдықтардың өлшемдері, фотосуреттері және рентген суреттері негізінде көптеген зерттеулер жүргізілді. Сондай-ақ, қаза тағдырының мерзімі мен орнының тарихын жаңа (21-ғасыр) талдаулар жасалып жатыр, бұл кейбір түсініктерді өзгертуге мүмкіндік береді.
Before the excavations could proceed, the Corps of Engineers and the University of South Dakota Archaeology Laboratory team consulted with the Crow Creek Sioux Reservation Tribal Council, as well as representatives of the Mandan and Arikara peoples, who now are based mostly on Fort Berthold Indian Reservation in North Dakota. The researchers agreed to the tribal council request that the remains stay within South Dakota for the entire period of study and that, after study, the remains should be reburied on the Crow Creek site, the place where the families had lived and died. Particularly because of the scale of the reburial, the case attracted international attention. While Native American tribes had been requesting return of remains and artifacts held by museums and historic societies, this would be the largest reburial of remains. Some archeologists and human osteologists criticized the agreement at the time, "contending that new techniques would have allowed substantially more information to be gleaned from the remains if they had been curated for eventual restudy." At the request of the Arikara, the remains were placed in five burial vaults. In order to avoid disturbing the site, the vaults were buried in areas where earlier archeological excavations had taken place in the 1950s. The study took three years, and the reburial took place in late summer 1981. Several Christian ceremonies, a traditional Lakota ceremony, and a private Arikara ceremony were offered at the time. The reburial was controversial and one of the largest ever to have occurred in the United States. Some researchers thought the remains should have been preserved for more study. However, so much skeletal evidence was gathered that many studies were still made through the mid 1990s, based on measurements, photographs, and radiographs of the remains taken during those three years. New (21st century) analyses of the dates on the massacre and the occupational history of the site are also being made, which may change some interpretations.
Мұра
1989 жылы Оңтүстік Дакота университетінде Дүниежүзілік археологиялық конгресс «Археологиялық этика және қайтыс болғандармен қарым-қатынас» тақырыбында форум өткізді. Археологтар мен 20 елден және 27 түпкі халықтан келген өкілдер репатриация мәселесін талқылап, нәтижесінде Вермиллион келісімін қабылдады. Бұл келісім Канада мен АҚШ-та адам қалдықтарымен жұмыс істеуге қатысты бірнеше провинциялық заңдардың қабылдануына, сондай-ақ Дүниежүзілік археологиялық конгресс пен Австралия археологиялық қауымдастығының этика кодекстеріне әсер етті. Қайта жерленгеннен кейін АҚШ Конгресі мен Оңтүстік Дакота заң шығарушы органы тайпалармен консультация жүргізу және мәдени маңызы бар қалдықтар мен артефакттарды қайтаруды реттейтін заңдар қабылдады. Ең ауқымды федералдық заң – 1990 жылғы Американың түпкі тұрғындарының қабірлерін қорғау және репатриациялау туралы заң (NAGPRA) (Қоғамдық заң 101-601).
In 1989 the World Archaeological Congress met at the University of South Dakota for a forum entitled Archeological Ethics and the Treatment of the Dead. Archeologists and Indigenous people from twenty countries and twenty seven Native American nations debated the repatriation issue, eventually passing the Vermillion Accord. This accord influenced the passage of several provincial laws for treatment of remains in Canada and the United States, as well as ethics codes for both the World Archaeological Congress and the Australian Archaeological Association. Since the reburial, the US Congress and South Dakota legislature have passed laws governing consultation with tribes, and return of remains and artifacts of cultural importance. The most far reaching federal legislation was the 1990 Native American Graves Protection and Repatriation Act (NAGPRA) (Public Law 101–601).