Кіріспе

Халықаралық хоккей турнирі

Ерлер арасындағы FIH хоккей әлем кубогы – Халықаралық хоккей федерациясы (FIH) ұйымдастырған халықаралық алаңдық хоккей жарысы. Турнир 1971 жылы басталған. Ол төрт жыл сайын өткізіледі, жазғы Олимпиада ойындары арасындағы төрт жылдық кезеңді байланыстырады. Пәкістан ең табысты команда, ол турнирді төрт рет жеңіп алған. Нидерланды, Австралия және Германия әрқайсысы үштен жеңіс тойлады. Бельгия және Үндістан турнирді бір реттен жеңіп алды. 2023 жылғы турнир 13-29 қаңтар аралығында Үндістанның Бхубанешвар қаласында өтті. Германия Бельгияны пенальти сериясында 5–4 есебімен жеңіп, үшінші рет әлем кубогын иеленді. Матч 3–3 есебімен тең аяқталғаннан кейін бұл жеңіс тіркелді. Әлем кубогы 2018 жылы 16 командаға дейін ұлғайтылды.

Тарих

Хоккей әлем чемпионатын тұңғыш рет Пәкістанның әуе маршалы Нур Хан ойлап тапты. Ол өзінің идеясын FIH-ке World Hockey журналының бірінші редакторы Патрик Роули арқылы ұсынды. Олардың идеясы 1969 жылғы 26 қазанда мақұлданды және FIH кеңесі 1970 жылғы 12 сәуірде Брюссельде өткен отырыста қабылдады. FIH тұңғыш әлем чемпионаты 1971 жылғы қазанда Пәкістанда өтеді деп шешті. Алайда, саяси мәселелер бұл бірінші жарыстың Пәкістанда өткізілуіне кедергі келтірді. FIH Бангладеш азаттық соғысы кезінде бірінші әлем чемпионатын Пәкістанда өткізуді жоспарлаған болатын. Бұдан өзге, Пәкістан мен Үндістан алты жыл бұрын ғана соғысқан еді. Пәкістан Үндістанды турнирге қатысуға шақырғанда, дағдарыс туындады. Крикетші Абдул Хафиз Кардар бастаған пәкістандықтар Үндістанның хоккейден әлем чемпионатына қатысуына қарсылық білдірді. Пәкістан мен Үндістан арасындағы шиеленісті саяси ахуалды ескере отырып, FIH турнирді басқа жерге ауыстыруға шешім қабылдады. 1971 жылғы наурыз айында, Бангладеш Пәкістаннан тәуелсіздігін жариялаған айда, FIH бірінші хоккей әлем чемпионатын Испанияның Барселона қаласындағы Реал де Поло клубының алаңына көшіруді шешті, ол бейтарап және бейбіт Еуропалық орын деп есептелді. FIH жарыстың масштабына ешқандай талап немесе шектеу қоймады. 1971 жылғы Кубокта әлемдегі ең кішкентай әлем чемпионаты болып саналатын он ғана ел қатысты. 1978 жылғы Кубокта он төрт ел қатысты. 2002, 2018 және 2023 жылғы Кубоктарда он алты ел қатысты. Қалған 10 әлем чемпионатында 12 ел қатысты. Алғашқы үш турнир екі жылда бір рет өткізілді. 1978 жылғы Кубок – бұрынғы турнирден үш жыл өткен жалғыз турнир болды. Ол жазғы Олимпиада ойындарының хоккей турнирінің арасында өтті және осылай жалғасып келеді. Яғни, турнир сол кезден бері әр төрт жылда бір рет өткізіледі.

Жеңіс

Хоккей әлем чемпионатының кубогын Бәшир Мүжид жобалап, оны Пәкістан армиясы жасады. 1971 жылдың 27 наурызында Брюссельде кубокты FIH президенті Рене Франкке Бельгиядағы Пәкістан елшісі Х. Е. Масуд ресми түрде тапсырды. Кубок күміс тостағаннан, күміс және алтыннан жасалған әлем глобусынан және пил сүйегімен әшекейленген биік тұғырдан тұрады. Оның жоғарғы бөлігінде хоккей таяғы мен доптың мүсіні орналасқан. Тұғыры жоқ болса, кубоктың биіктігі шақырымды құрайды. Тұғырымен бірге кубоктың биіктігі шақырымды құрайды. Оның салмағы алтыннан , күмістен , пил сүйегінен және теректен жасалған.

Формат

Хоккейден әлем чемпионаты іріктеу және финалдық турнир кезеңдерінен тұрады. Екі кезеңнің де форматы бірдей.

Біліктілік

Жеңімпаздық сатысы 1977 жылдан бері Хоккей әлем чемпионатының құрамдас бөлігі болып келеді. Барлық қатысушы командалар іріктеу турында өнер көрсетеді. Командалар екі немесе одан көп топқа бөлініп, финалдық турнирге жолдама алу үшін күш сынасады. Алғашқы екі команда автоматты түрде қатысу құқығын иеленеді, ал қалған жолдамалар плей-офф арқылы анықталады.

Финалдық турнир

Финалдық турнирде континенттік чемпиондар және басқа да іліккен командалар бақ сынасады. Кейде жазғы Олимпиада ойындарының хоккей турнирінің жеңімпаздары немесе континенттік күміс жүлдегерлері де қатысады. Командалар қайтадан топтарға бөлініп, дөңгелек жүйесі бойынша турнир өткізеді. Топтардың құрамы FIH-ның қазіргі әлемдік рейтингісіне сәйкес анықталады.

Қонақ елдердің көрсеткіштері

Тоғыз ел хоккей әлем чемпионатын қабылдаған. Тек Нидерланды (1973 және 1998 жылдары) мен Германия (2006 жылы) ғана турнирді өз елінде жеңіп алған. Испания, Англия және Пәкістан 1971, 1986 және 1990 жылғы турнирлерде екінші орынға ие болды. 1994 жылы Сиднейде өткен турнирде Австралия үшінші орын алды.