Кіріспе

Грузия штатының американдық саясаткері (1918–2005)

Сэмюэль Эрнест Вандивер кіші (1918 жылдың 3 шілдесі – 2005 жылдың 21 ақпаны) – американдық Демократиялық партиясының саясаткері, 1959 жылдан 1963 жылға дейін Грузияның 73-ші әкімі болды.

Ерте өмір және мансап

Вандивер Солтүстік-шығыс Джорджиядағы Франклин округіне қарасты Канон қаласында дүниеге келген. Ол Ванна Бауэрс пен Сэмюэл Эрнест Вандивердің жалғыз баласы болды. Оның анасының бұрынғы некеден екі баласы болған, ол күйеуінің қайтысымен аяқталды. Вандивердің әкесі Франклин округіндегі белгілі кәсіпкер, фермер және жер иесі болған. Вандивер Лавониядағы мемлекеттік мектептерде және Джорджияның Рим қаласындағы Дарлингтон мектебінде оқыды. Ол Джорджия университетін және Джорджия университетінің құқық факультетін бітірді, екеуі де Афина қаласында орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери Әуе күштерінде офицер болып қызмет еткеннен кейін, 1946 жылы Франклин округіндегі Лавония қаласының мэрі болып сайланды. Сол жылы ол Юджин Талмидждің губернаторлыққа кандидаттурасын, содан кейін Юджиннің қайтысынан кейін Герман Талмидждің осы лауазымға талап етуін қолдады. 1948 жылы Талмадж Вандиверді штаттың генерал-адъютанты етіп тағайындады. 1954 жылы Вандивер вице-губернатор болып сайланды. Ол 1958 жылы губернаторлыққа үміткер болып, губернатор Марвин Гриффин басқарған кезеңде скандалдармен дақтанған штаттың беделін қайта жаңартуға уәде берді. Вандивер үлкен көпшілік дауысымен сайланды. Ол Гриффиннен кейін вице-губернатор және губернатор лауазымдарын иеленді.

Грузияның губернаторы

Губернатор ретінде Вандивер Гриффин әкімшілігімен байланысты жемқорлықты және басқарудағы кемшіліктерді жойды. Ол сайлау кампаниясының ұраны ретінде "Жоқ, ешқайсысын да емес" дегенді қолданды, яғни ақ мектептерде бірде-бір қара бала оқуын қаламады. 1960 жылғы президенттік сайлауда Вандивер Джон Ф. Кеннедиді қолдады, бірақ толыққанды қолдамады. Ол "тәуелсіз" сайлаушыларды жақтады. Бұл Оңтүстікте Демократиялық партияның ыдырауына және азаматтық құқықтар қозғалысына Оңтүстіктің қарсылығына әкелді. 1960 жылдың наурыз айында Вандивер "Атланта Конституциясында" жарияланған Спелман колледжінің қара студенттері жазған "Адам құқықтарына шақыру" мақаласын "Америкаға қарсы құжат" деп атады, ол "осы елде жазылғандай емес" деді. Вандивер Кеннеди мен оның інісі Робертпен жасырын жұмыс істеді және Мартин Лютер Кингтің түрмеден босатылуына көмектесті. Кинг 1960 жылдың 19 қазанында Атлантадағы Ричс дүкенінде өткен отырыс кезінде тұтқындалды. Вандивер сегрегацияға қатысты "Жоқ, ешқайсысын да емес" деген ұстанымын өзгертті. Оны өзгертуге шақырушылардың арасында Иван Аллен кіші (кейін Атланта қаласының әкімі), банкир Миллс Б. Лейн, Coca-Cola президенті Роберт Вудрафф, Гриффин Белл (кейін Бесінші апелляциялық округ сотының судьясы және АҚШ президенті Джимми Картер кезінде АҚШ Бас прокуроры) және тағы да басқалар болды. Джон Ф. Кеннединің қазасынан кейін Вандивер: "Президентіміздің қазасына бүкіл әлем қайғырып, шокталды. Барлық грузиндықтар қайғылы отбасыға көңіл айту үшін бірігеді деп сенемін" деді. Вандивердің басшылығымен АҚШ округтік соты екі афроамерикалық студентті – Гамильтон Э. Холмсты және Шарлейн Хантерді Джорджия университетіне қабылдауға бұйрық берді. Өзінің бұрынғы сегрегациялық ұстанымына қарамастан, губернатор Вандивер сот шешіміне қарсылық көрсетпеді, бұл Джорджия университетін 1962 жылы Миссисипи университетінің губернаторы Росс Барнетт және 1963 жылы Алабама университетінің губернаторы Джордж С. Уоллес көрсеткен қарсылықтарға байланысты ұлттық жариялылықтан сақтады. Джорджия университетінің сегрегациядан арылуынан кейін Вандивер Джорджия Бас Ассамблеясын интеграцияланған мектептерге мемлекеттік қаржыландыруды тыйым салатын жақында қабылданған заңды жоюға шақырды. Ол сондай-ақ банкир Джон А. Сиблиді сот бұйрығымен мектептердің сегрегациясын жоюға дайындалған мемлекеттік комиссияны басқаруға тағайындады, бірақ ол АҚШ Жоғарғы Сотының конституциялық емес деп таныған шешімімен күшін жойды. Содан кейін ол Демократиялық штаттық комитетіне 1962 жылғы алғашқы сайлауды халықтың тікелей дауысымен өткізуді тапсырды. Демократиялық партияның үміткерлігі Арналлға емес, Атланта бизнесмені Лестер Мэддоксқа, беделді сегрегационистке берілді. Демократ Вандивер жалпы сайлауда республикалық үміткер, АҚШ өкілі Говард "Бо" Каллавейді қолдады. Мэддокс ақыр соңында сайлау нәтижесі көпшілік дауыспен жеңімпазды анықтамағаннан кейін Джорджия заң шығарушы органымен сайланды. Егер Вандивердің денсаулығы 1966 жылы губернаторлыққа үміткер болуға мүмкіндік берсе, Каллавей АҚШ Палатасына қайта сайлануға тырысқан болар еді. Вандивер демократиялық партияның ықтимал үміткері болып көрінген кезде, Каллавей Уильям Р. Боудойн ағадан (1913-1996), Атланта банкирі және мемлекеттік басқаруды қайта ұйымдастыру жөніндегі комиссияны басқарған қоғамдық қайраткерден республикалық губернаторлық үміткер ретінде қатысуын сұрады. Қызығы, мерзімі шектеулі губернатор Карл Сандерс Боудоинге сол жылы демократ ретінде қатысуға шақырды. 1972 жылы, елу төрт жасында Вандивер 1971 жылы қайтыс болған әйелінің ағасы, тәжірибелі сенатор Ричард Расселлдің орнына АҚШ Сенатына толық мерзімге үміткер болды. Вандивер Сэм Нанннан кейін үшінші орынды иеленді және Демократиялық алғашқы сайлауда сенатор Дэвид Гэмбреллді тағайындады. Нанн республикашыл Флетчер Томпсонды жеңді, ол Атланта аймағындағы АҚШ өкілі болды, тіпті Ричард М. Никсон демократ Джордж С. Макговернге қарсы президенттік сайлауда Джорджияны басып өтті. Өмірінің соңғы жылдарында ол өзінің бұрынғы сегрегациялық ұстанымына өкінгенін білдірді. 2002 жылы ол: "Сол кезде мен көптеген ойсыз сөздер айттым, енді солармен өмір сүруім керек. Қазір мен тек сіздер өз заманыңыздағы адамдар екендеріңізді айта аламын" деді.

Неке және Расселл отбасы

Вандивер сенатор Расселдің қызының немересі Бетти Расселге үйленген, ол бұрын губернатор болып қызмет еткен. Рассел Грузияда танымал және ықпалды болды және күйеу баласының мансабын дамытуға көмектесті. Вандивер судья Роберт Ли Расселдің күйеу баласы және судья Ричард Рассел ағаның немересі болды. Толық ақпарат үшін Рассел әулетіне қараңыз.

Өлім

Эрнест Вандивер 2005 жылғы 21 ақпанда, сексен алты жасында, Джорджия штатының Лавония қаласындағы үйінде дүние салды. Ол әйелінен бөлек үш бала қалдырды: Самуэль Эрнест "Чип" Вандивер III; Ванна Элизабет (әкесінің әжесі мен анасының құрметіне қойылған есім) Вандивер; және Джейн Бревард Вандивер, ол Джейн В. Кидд ретінде Афинадан Грузия штатының Өкілдер палатасына сайланды және 2007 жылы Грузия Демократиялық партиясының төрағасы болып сайланды.

Ескерткіштер

I 85-тің Джорджия штатының Франклин округі арқылы өтетін бөлігі оның құрметіне "Эрнест Вандивер тас жолы" деп аталды. Вандивер бұл тас жолдың бастапқы жоспар бойынша солтүстікке қарай емес, Франклин округі арқылы өтуіне қол жеткізу үшін күш салды. 2008 жылдың 26 қыркүйегінде Джорджия университеті Шығыс кампус ауылындағы жатақхананы Вандиверге арнады.