Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грам-теріс бактериялар туысы
Genus of gram negative bacteria
Клебсиелла – грам-теріс, оксидаза-теріс, таяқша тәрізді бактериялар туысы, айқын полисахарид негізіндегі капсуласы бар. Клебсиелла неміс-швейцариялық микробиолог Эдвин Клебс (1834–1913) есімімен аталған. Карл Фридландер Клебсиелла бацилласын сипаттағандықтан, көп жылдар бойы оны Фридландер бацилласы деп атады. Клебсиелланың барлық түрлері грам-теріс және әдетте жылжымайды. Олар Enterobacteriaceae тұқымдасына жататын басқа бактерияларға қарағанда көбінесе қысқарақ және жуан болады. Клебсиелла түрлері табиғатта кеңінен таралған. Бұл, ерекше субштамдардың белгілі бір экологиялық нишаға бейімделуімен және оған байланысты биохимиялық өзгерістермен байланысты деп есептеледі, бұл оларды нақты ортаға жақсырақ бейімдейді. Оларды суда, топырақта, өсімдіктерде, жәндіктерде және адамдарды қоса алғанда басқа жануарларда кездестіруге болады. Бұл түрлер факультативті анаэробтар болып табылады, және көптеген штаммдар цитрат пен глюкозаны жалғыз көміртек көзі ретінде, ал аммиакты жалғыз азот көзі ретінде пайдалана алады. Клебсиелла туысының өкілдері әдетте жасуша бетінде екі түрлі антигенді көрсетеді. Біріншісі – O антигені, ол 9 түрі бар липополисахаридтің (LPS) құрамдас бөлігі. Екіншісі – K антигені, ол 80-нен астам түрі бар капсулалық полисахарид. Екеуі де патогенділікке әсер етеді және серотоптарды анықтауға негіз болады. Осы екі маңызды антигендік белгіге сүйене отырып, бірнеше вакциналар әзірленген.
Klebsiella is a genus of Gram negative, oxidase negative, rod shaped bacteria with a prominent polysaccharide based capsule. Klebsiella is named after German Swiss microbiologist Edwin Klebs (1834–1913). Carl Friedlander described Klebsiella bacillus which is why it was termed Friedlander bacillus for many years. The species of Klebsiella are all gram negative and usually non motile. They tend to be shorter and thicker when compared to others in the family Enterobacteriaceae. Klebsiella species are found everywhere in nature. This is thought to be due to distinct sublineages developing specific niche adaptations, with associated biochemical adaptations which make them better suited to a particular environment. They can be found in water, soil, plants, insects and other animals including humans, The species are facultative anaerobes, and most strains can survive with citrate and glucose as their sole carbon sources and ammonia as their sole nitrogen source. Members of the genus Klebsiella typically express two types of antigens on their cell surfaces. The first, O antigen, is a component of the lipopolysaccharide (LPS), of which 9 varieties exist. The second is K antigen, a capsular polysaccharide with more than 80 varieties. Both contribute to pathogenicity and form the basis for serogrouping. Based on those two major antigenic determinants several vaccines have been designed.
Адамда
Клебсиелла түрлері әдетте адамның мұрнынан, аузынан және асқазан-ішек жолдарынан қалыпты флора ретінде табылады; алайда, олар мүмкіндік туғанда адам патогендері ретінде де әрекет ете алады. Клебсиелла түрлері басқа да жануарларды, қалыпты флора ретінде де, мүмкіндік туған патогендер ретінде де жұқтырады. Клебсиелла түрлері анкилоздық спондилит және басқа да спондилоартропатиялардың пайда болуымен де байланысты. Адамдардағы Клебсиелла инфекциясының көп бөлігі K. pneumoniae, одан кейін K. oxytoca түрлерінен туындайды. Инфекциялар көбінесе өте жас, егде жастағы адамдарда және қатерлі ісік сияқты басқа да аурулары бар адамдарда жиі кездеседі, сондай-ақ Клебсиеллаға қарсы вакцина жасау үшін жаңа әдістер қолданылды. Дегенмен, қазіргі таңда АҚШ-та Клебсиелла вакцинасына рұқсат берілмеген. K. pneumoniae ауруханада жұққан тыныс алу жолдары мен жаңа туған нәрестелердің қарқынды күтім бөлімдеріндегі инфекциялардың ең көп кездесетін себебі, сондай-ақ Gram-теріс бактериемия мен зәр жолдарының инфекцияларының екінші ең көп кездесетін себебі болып табылады. Дәріге төзімді штаммдар ауруханада жұққан маңызды бактериялық патоген болып қалады, ауруханада жату мерзімін ұзартады және қарқынды күтім бөлімдері сияқты жоғары тәуекелді медициналық орталарда айқын проблема тудырады. Бұл антимикробтық резистенттілік негізінен көп дәрілік шығару сорғыларына байланысты деп саналады. K. pneumoniae аурухана ортасын – кілемдерді, раковиналарды, гүлдерді, әртүрлі беттерді, сондай-ақ науқастар мен аурухана қызметкерлерінің терісін колонизациялау қабілеті, ауруханада жұққан инфекциялардың таралуына ықпал ететін маңызды фактор болып анықталды.
Klebsiella species are routinely found in the human nose, mouth, and gastrointestinal tract as normal flora; however, they can also behave as opportunistic human pathogens. Klebsiella species are known to also infect a variety of other animals, both as normal flora and opportunistic pathogens. Klebsiella species have also been implicated in the pathogenesis of ankylosing spondylitis and other spondyloarthropathies. The majority of human Klebsiella infections are caused by K. pneumoniae, followed by K. oxytoca. Infections are more common in the very young, very old, and those with other underlying diseases, such as cancer, and new techniques were followed to construct vaccines against Klebsiella. However, currently, no Klebsiella vaccine has been licensed for use in the US. K. pneumoniae is the most common cause of nosocomial respiratory tract and premature intensive care infections, and the second most frequent cause of Gram negative bacteraemia and urinary tract infections Drug resistant isolates remain an important hospital acquired bacterial pathogen, add significantly to hospital stays, and are especially problematic in high impact medical areas such as intensive care units. This antimicrobial resistance is thought to be attributable mainly to multidrug efflux pumps. The ability of K. pneumoniae to colonize the hospital environment, including carpeting, sinks, flowers, and various surfaces, as well as the skin of patients and hospital staff, has been identified as a major factor in the spread of hospital acquired infections.
Өсімдіктерде
Өсімдік жүйелерінде Klebsiella түрлі өсімдіктерде кездеседі. K. pneumoniae және K. oxytoca атмосфералық азотты өсімдіктер пайдалана алатын формаға түрлендіре алады, сондықтан оларды ассоциативтік азот бекіткіштер немесе диазотрофтар деп атайды. Бактериялар тамыр түктеріне берік, ал созылу аймағының және тамыр қалпағының шырыш қабығына нашар жабысады. Олар ауыл шаруашылығындағы егін өнімділігін арттыру қабілетіне байланысты қызығушылық тудыратын бактериялар. Өсімдіктердегі олардың көп санын олардың қамшысының болмауымен байланысты деп есептеледі, себебі қамшылар өсімдіктердің қорғаныс механизмдерін іске қосады. Сонымен қатар, K. variicola банан ағаштары, қант қамысы және жапырақ кесушілердің саңырауқұлақ бақшаларынан да табылды.
In plant systems, Klebsiella can be found in a variety of plant hosts. K. pneumoniae and K. oxytoca are able to fix atmospheric nitrogen into a form that can be used by plants, thus are called associative nitrogen fixers or diazotrophs. The bacteria attach strongly to root hairs and less strongly to the surface of the zone of elongation and the root cap mucilage. They are bacteria of interest in an agricultural context, due to their ability to increase crop yields under agricultural conditions. Their high numbers in plants are thought to be at least partly attributable to their lack of a flagellum, as flagella are known to induce plant defenses. Additionally, K. variicola is known to associate with a number of different plants including banana trees, sugarcane and has been isolated from the fungal gardens of leaf cutter ants.