Кіріспе
Yersinia бактериялар туысы – Yersiniaceae тұқымдасына жататын бактериялар туысы. Yersinia түрлері грам-теріс, коккобацилла бактериялары, ұзындығы бірнеше микрометр, диаметрі микрометрдің үлесі және факультативті анаэробтар. Yersinia туысының кейбір өкілдері адамдар үшін патогенді; әсіресе, Y. pestis обаның қоздырғышы болып табылады. Yersinia-ның табиғи резервуарлары кеміргіштер, сирек жағдайларда басқа сүтқоректілер де қонақша болып табылады. Жұғу қан арқылы (Y. pestis жағдайында) немесе тамақ арқылы, кейде жұқтырған несеп немесе нәжіспен ластанған тағамдарды (әсіресе көкөністер, сүт өнімдері және ет) тұтыну арқылы жүруі мүмкін. Кейбір Yersinia түрлері протозооноздық механизмдер арқылы да таралуы мүмкін деген болжамдар бар, себебі Yersinia түрлері факультативті жасушаішілік паразиттер екені белгілі; қазір амебалар арқылы (протозоалардың кисталық түрі арқылы) Yersinia-ның таралуы мен көбеюіне қатысты зерттеулер мен талқылаулар жүріп жатыр.
Yersinia is a genus of bacteria in the family Yersiniaceae. Yersinia species are Gram negative, coccobacilli bacteria, a few micrometers long and fractions of a micrometer in diameter, and are facultative anaerobes. Some members of Yersinia are pathogenic in humans; in particular, Y. pestis is the causative agent of the plague. Rodents are the natural reservoirs of Yersinia; less frequently, other mammals serve as the host. Infection may occur either through blood (in the case of Y. pestis) or in an alimentary fashion, occasionally via consumption of food products (especially vegetables, milk derived products, and meat) contaminated with infected urine or feces. Speculations exist as to whether or not certain Yersinia can also be spread by protozoonotic mechanisms, since Yersinia species are known to be facultative intracellular parasites; studies and discussions of the possibility of amoeba vectored (through the cyst form of the protozoan) Yersinia propagation and proliferation are now in progress.
Микробтық физиология
Кейбір Yersinia бактерияларына тән қызықты ерекшелік – тек тірі қалу ғана емес, сонымен қатар 1–4 °C сияқты төмен температурада белсенді көбейту қабілеті (мысалы, тоңазытқыштағы кесілген салаттар және басқа да азық-түлік өнімдерінде). Yersinia бактериялары сутек пероксиді және калий перманганаты ерітінділері сияқты тотықтырғыш заттардың әсерінен салыстырмалы түрде жылдам жойылады.
Деректер қоры
2015 жылдың қаңтар айында YersiniaBase – Yersinia түрлерінің геномдық тізбек деректерін есепке алу және салыстыруға арналған деректер мен құралдар жинағының жасалғандығы туралы хабарланды.
Патогенез
Y. pestis обаның қоздырғышы болып табылады. Y. enterocolitica қоздырғышы тудыратын ауру ерсиниоз деп аталады. Ерсиния ішек-қарынның қабынуына себеп болатын аутоиммундық Крон ауруымен байланысты болуы мүмкін. Крон ауруымен ауырған ирандықтардың көпшілігі бұрын үйде тоңазытқыштарды пайдаланған, бұл оның төмен температурада өркендеу қабілетімен сәйкес келеді. Ерсиния бүкіл әлемде реактивті артриттің пайда болуымен байланысты. Сонымен қатар, бұл туыс псевдоапендицитпен байланысты, ол апендициттен ұқсас белгілері болғандықтан дұрыс емес диагноз қойылуына әкеледі.