Кіріспе

Рэп орындаулары үшін әртістерге берілетін құрмет

«Грэмми» сыйлығы – сапалы рэп орындаулары үшін жазба әртістеріне табыс етілетін құрмет. Ол алғаш рет 1989 жылы 31-ші жылдық «Грэмми» сыйлығында және 1990 жылы 32-ші жылдық «Грэмми» сыйлығында ұсынылды, содан кейін сыйлық екі санатқа бөлінді: «Үздік рэп-соло орындау» және «Дуэт немесе топтың үздік рэп-орындауы». Бұл екі санат 2012 жылы «Грэмми» санаттарының қайта құрылуы нәтижесінде қайта біріктірілді, ал қайта жаңартылған «Үздік рэп орындау» сыйлығы 2012 жылы 54-ші «Грэмми» сыйлығында табыс етілді. Қайта құру «Recording Academy»-нің санаттар мен сыйлықтар санын азайту және жеке және дуэт немесе топтық орындаушылар арасындағы айырмашылықты жою ниетімен жасалды. 1958 жылы құрылған және бастапқыда «Граммофон сыйлығы» деп аталған «Грэмми» сыйлығы, АҚШ-тың Ұлттық жазу өнері және ғылымы академиясы (NARAS) тарапынан «альбом сату немесе тізімдемедегі орнына қарамастан, жазу индустриясындағы көркемдік жетістіктерді, техникалық біліктілікті және жалпы тамашалықты құрметтеу үшін» табыс етіледі. Сыйлық әртіске беріледі. Продюсер, инженер және ән жазушы «Жеңімпаз сертификатына» үміттене алады. «Үздік рэп орындау» сыйлығын алғаш рет DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince (DJ Jazzy Jeff және Уилл Смиттен тұратын вокалдық дуэт) «Parents Just Don't Understand» әні үшін алды. Салтанатты шара даусыз болған жоқ; үміткерлер Джефф пен Смит сыйлық беру кеші теледидардан көрсетілмегеніне наразылық білдіріп, бойкот ұйымдастырды, ал рэп қауымдастығының кейбір мүшелері одан да лайықты әртістер назардан тыс қалды деп ойлады. 2012 жылы санат қайта енгізілгеннен кейін, американдық рэперлер Jay Z және Kanye West екі рет қатарынан жеңіске жетті; екеуі де алты сыйлыққа ие болған американдық рэпер Кендрик Ламардан оқ бойымен кем. Американдық рэпер Меган Ти Сталлион және американдық әнші-әндер авторы Бейонсе «Savage (Remix)» әнімен бұл санатта жеңіске жеткен алғашқы әйел әртістер атанды.

Өмірбаян

Ең үздік рэп орындаушылық санаты алғаш рет 1989 жылы 31-ші жылдық «Грэмми» сыйлықтарында ұсынылды. Академияның марапаттау бөлімінің өкілі Дайан Териот, санаты енгізілген алғашқы жылдары көптеген лайықты рэп туындылары түскенін еске алды. 1991 жылы бұл санат «Ең үздік рэп-соло орындаушы» және «Дуэт немесе топтың ең үздік рэп орындаушылығы» болып екіге бөлінді. Екі санатқа да көптеген өтініштер келіп түсетінін ескере отырып, 1996 жылы 38-ші «Грэмми» сыйлықтарында «Ең үздік рэп альбомы» аталымы құрылды. Алғашқы сыйлық «Naughty by Nature» тобының «Poverty's Paradise» альбомына берілді.

Тарих

31-ші Грэмми сыйлығына (1989) ең үздік рэп орындау номинацияларына «DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince» («Ата-аналар түсінбейді»), J.J. Fad («Supersonic» – сол аттас альбомнан), Kool Moe Dee («Wild Wild West»), LL Cool J («Going Back to Cali») және Salt n Pepa (Шерил Джеймс пен Сандра Дентоннан тұратын дуэт – «Push It») енді. «DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince» дуеті DJ Jazzy Jeff (нағыз аты Джеффри Таунс) және актер Уилл Смиттен тұрды, оның лақап аты «Бел-Эйрдің жаңа ханзадасы» атты американдық телесериалда да қолданылды, онда ол басты рөлде ойнады. «Parents Just Don't Understand» әні дуеттің 1988 жылғы «He's the DJ, I'm the Rapper» альбомына енді. «Going Back to Cali» әні «Less than Zero» фильмінің саундтрегінде де, LL Cool J-дің 1989 жылғы «Walking with a Panther» студиялық альбомында да пайда болды. Kool Moe Dee-дің «Wild Wild West» және Salt n Pepa-ның «Push It» әндері тиісінше «How Ya Like Me Now» және «Hot, Cool & Vicious» альбомдарында жарық көрді. Сол жылы рэп және хеви-металл номинациялары енгізілді (сондай-ақ, ең жақсы блюграсс альбомы), бірақ шоу продюсерлерінің мәлімдемесіне сәйкес, уақыт шектеулері осы екі номинацияны телеарнада көрсетуге мүмкіндік бермеді. Номинант Kool Moe Dee салтанат кезінде өнер көрсетті, бірақ рэп сыйлығы «әдетте жеделдетілген, теледидарға дейінгі салтанат» барысында табыс етілді. DJ Jazzy Jeff және Уилл Смит салтанатты бойкоттады, оларға LL Cool J және Salt n Pepa да қосылды. Salt n Pepa мынадай мәлімдеме жасады: «Егер олар бізді қаламаса, біз де оларды қаламаймыз». Смит салтанатқа қатыспаса да, Джефф сыйлығын қабылдау үшін келді. 2004 жылы People журналының Серена Каппес Смиттың салтанатты бойкоттауын «Топ 10 Грэмми сәттері» тізімінде сегізінші орынға қойды. Смит кейіннен 1998 жылы «Men in Black» және 1999 жылы «Gettin' Jiggy wit It» әндері үшін «Ең жақсы рэп-соло орындаушы» сыйлығын алды, ал 2000 жылы «Wild Wild West» әні үшін тағы да номинацияланды. 32-ші жылдық Грэмми сыйлығына De La Soul («Me Myself and I»), DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince («I Think I Can Beat Mike Tyson»), Public Enemy («Fight the Power»), Tone Lōc («Funky Cold Medina») және Young MC («Bust a Move») үміткер болды. «Me Myself and I» әні De La Soul-дың «3 Feet High and Rising» студиялық альбомына енді және 2008 жылы VH1 арнасының «Барлық уақыттағы 100 ең үздік хип-хоп әні» тізімінде 46-шы орынды иеленді. Дуэт Пит Харриспен бірлесіп жазған «I Think I Can Beat Mike Tyson» әні DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince-тің үшінші альбомына («And in This Corner») енді. «Fight the Power» әні 1988 жылы «Do the Right Thing» фильмінің саундтрегінде, содан кейін Public Enemy-дің үшінші студиялық альбомында («Fear of a Black Planet», 1990) жарық көрді. Бұл ән VH1-дың аталған тізімінде бірінші орынды, AFI-дың «100 жыл – 100 ән» тізімінде 40-шы орынды және Rolling Stone журналының 2004 жылғы «Барлық уақыттағы 500 ең үздік ән» тізімінде 322-ші орынды иеленді. «Funky Cold Medina» әнін Young MC, Michael L. Ross және Matt Dike жазды. Алғаш рет Tone Lōc-тың «Lōc ed After Dark» дебюттік альбомында пайда болды. «Bust a Move» әні Young MC-дің «Stone Cold Rhymin'» дебюттік альбомына енді. Allmusic редакторы Стивен Томас Эрлевин әнді «керемет, ұстанымы жоқ» деп сипаттады, себебі оның «ырғақты, шағылысқан гитара рифтері, қайталама соққылары», қосымша вокалдары және «күлкілі» рифтері бар. Бұл сыйлықты Young MC иеленді.