Кіріспе

Америка актрисасы (1948–2019)

Джорджия Брайт Энгель (28 шілде 1948 – 12 сәуір 2019) – американдық актриса. Ол 1972–1977 жылдар аралығында «Мэри Тайлер Мур шоуы» комедиялық сериалында Джорджетт Франклин Бакстер, 2003–2005 жылдар аралығында «Әркім Раймондты жақсы көреді» сериалында Пат Макдугалл және 2012–2015 жылдар аралығында «Кливлендте ыстық» сериалында Мами Сью рөлін ойнағанымен танымал. Ол бес «Эмми» сыйлығына және бір BAFTA сыйлығына үміткер болды.

Ерте өмір

Джорджия Энгель Вашингтон қаласында Рут Кэролайнның (құрметті әкесі Хендрон) және Америка Құрама Штаттарының Жағалау күзетіндегі вице-адмирал болған Бенджамин Франклин Энгельдің қызы болып дүниеге келді. Энгель Кодиак аймақтық мектептерінде, Уолтер Джонсон орта мектебінде және Вашингтон балет академиясында оқыды. Ол Гавайи университеті Маноадан театр мамандығын алды. 1971 жылы Бродвейден тыс қойылған "Көк жапырақтар үйі" Лос-Анджелесте көрсетілді, онда Энгельді Мэри Тайлер Мур және оның күйеуі, продюсер Грант Тинкер көріп, оны жұмысқа шақырды. Энгель 1972 жылдан 1977 жылға дейін "Мэри Тайлер Мур шоуында" Георжетт рөлін сомдады. Бұл рөл оған екі "Эмми" сыйлығына ұсыныс жасады. Ситком аяқталғаннан кейін ол бұрынғы "Мэри Тайлер Мур шоуының" жұлдызы Бетти Уайтпен бірге "The Betty White Show" үшін оның жалғыз (1977–1978) маусымында жұмыс істеді. Кейін ол 1980 жылдары екі қысқа мерзімді ситкомда ойнады: "Goodtime Girls" сериалында Лоретта Смут рөлінде және Энн Джиллиан қатысқан "Jennifer Slept Here" сериалында. Энгель "Coach" сериалында Ширли Берли рөлінде қайта-қайта пайда болды және "The Care Bears Movie" (1985) фильмінде "Love a Lot Bear" дауысын сомдады. Ол 2007 жылы тоқтатылған NBC телесериалы "Passions" сериалында Эсмеральда рөлінде жақсы сиқыршыны ойнады. Энгель 2003, 2004 және 2005 жылдары комедиялық сериалдағы үздік қонақ актрисасы ретінде "Everybody Loves Raymond" сериалында Роберт Баронның қалың жұбайы Пат Макдугалл рөлі үшін бірнеше рет "Эмми" сыйлығына ұсынылды. Энгель өзінің "үлкен экрандағы" дебютін Милош Форманның ағылшын тіліндегі алғашқы фильмі "Taking Off" (1971) фильмінде "Марго" рөлінде ойнады, бұл оған ең жақсы екінші пландағы әйел актрисасы номинациясын әкелді. Оның басқа фильмдері: "The Outside Man" (1973), "Papa Was a Preacher" (1987), "Signs of Life" (1989), "The Sweetest Thing" (2002) және телефильмдер "The Day the Women Got Even" (1980) және "A Love Affair: The Eleanor and Lou Gehrig Story" (1978). Ол өзінің ерекше даусын анимациялық фильмдер "Open Season" (2006), "Open Season 2" (2008), "Open Season 3" (2010) және "Dr. Dolittle 2" (2001) үшін берді. Энгель 2006 жылы сахнаға оралып, Бродвейде Саттон Фостер мен Эдвард Хиббертпен бірге "The Drowsy Chaperone" мюзиклінде ойнады. Ол миссис Тоттендейл рөлін сомдады және 2007 жылдың 1 сәуіріне дейін Бродвей қойылымында ойнады. Ол Солтүстік Америка бойынша гастрольдік сапармен жүріп, 2007 жылдың қыркүйегінде Торонтода, 2008 жылдың тамызында Сан-Францискодағы Орфей театрында және 2008 жылдың қазан айында Денвердегі сахналық өнер орталығында өнер көрсетті. 2004, 2005, 2007, 2009 және 2010 жылдары Энгель Сент-Луистегі Форст-парктегі Мунь театрында әртүрлі қойылымдарда ойнады. 2010 жылдың тамызында ол "Show Boat" спектаклінде Парти рөлінде ойнады. 2005 жылдың шілдесінде ол "Mame" спектаклінде Агнес Гуч рөлінде, 2007 жылдың маусымында "Oklahoma!" спектаклінде Елер әпкесі, ал 2009 жылдың шілдесінде "The Music Man" спектаклінде Пароо ханым рөлінде ойнады. 2010 жылдың маусымында Энгель Мэн штатының Огункит қаласындағы Огункит ойын үйінде "The Drowsy Chaperone" спектаклінде миссис Тоттендейл рөлінде ойнады. 2010 жылдың қазан айынан желтоқсан айына дейін Энгель Винеярд театрының Бродвейден тыс "Middletown" спектаклінде Уилл Иноның сценарийі бойынша ойнады. 2012 жылы ол "The Office" сериалында Эрин Ханнонның (Элли Кемпер) көмегіне жүгінген қарт әйел Айрин рөлінде пайда болды. Ол сондай-ақ "Two and a Half Men" сериалының екі эпизодында Аланның қатыны Линдси МакЭлройдың анасы ретінде ойнады. Бұл кейіпкер Аланның анасы Эвелиннің лесбияндық сүйіктісі де болды. 2012 жылдың наурыз айында "Мэри Тайлер Мур шоуының" аяқталғанына 35 жыл өткен соң Энгель "Hot in Cleveland" сериалының үшінші маусымында Бетти Уайтпен бірге Уайттың Элька кейіпкерінің жақын досы Мами Сью Джонсон рөлінде қайтадан кездесті. Энгель 2015 жылдың 22 шілдесінде (алдын ала көрсетілімдер) Бродвейдегі Signature театрында ашылған Энни Бейкердің жаңа "John" пьесасында ойнады, режиссерлік жұмысын Сэм Голд жүзеге асырды. Пьеса 2015 жылдың 6 қыркүйегіне дейін көрсетілді. Актерлік құрамында Лоис Смит те болды. Энгель 2016 жылы актерлік өнері үшін Оби сыйлығын жеңіп алды және осы пьесадағы рөлі үшін 2016 жылғы Лусил Лортель сыйлығына ұсынылды. Энгель 2015 жылдың 13 желтоқсанында Чикагодағы Bank of America театрында премьерасы өткен "Gotta Dance" мюзиклінде ойнады, ол 2016 жылдың 17 қаңтарына дейін көрсетілді. Актерлік құрамында Стефани Пауэрс, Лилиас Уайт және Андре Де Шилдс болды. Мюзиклді Джерри Митчелл режиссерлік етіп, хореографиясын қойды, кітабын Чад Бегелин мен Боб Мартин жазды, ал музыкасын Мэттью Склар мен Нелл Бенджамин жазды. Мюзикл жаңа атауымен "Half Time" атымен Нью-Джерси штатының Миллберн қаласындағы Paper Mill Playhouse театрында шектеулі уақытқа қойылды. Премьерасы 2018 жылдың 31 мамырында өтті және 2018 жылдың 1 шілдесіне дейін көрсету жоспарланған.

Жеке өмір және өлім

Энгель христиан ғылымын ұстанды. Ол 2019 жылдың 12 сәуірінде 70 жасында Нью-Джерси штатының Принстон қаласында қайтыс болды. Оның досы Джон Куилти The New York Times газетіне Энгельдің қайтыс болу себебі белгісіз екенін, себебі ол діни сенімдеріне орай дәрігерге қаралмағанын айтты. Ол Вирджиния штатының Кейп-Чарльс зиратында жерленді.

Фильм

Жыл Фильм Рөлі Ескермелер1971 Маргоны алып тастау Номинация – Ең үздік қосымша рөлдегі әйел актері үшін BAFTA сыйлығы1972 Сыртқы адам әйел. Джоан Барнс1978 Махаббат оқиғасы: Элеонора мен Лу Геригтің тарихы Клэр Рут Телефильм1980 Әйелдер жеңіске жеткен күн Кэти Скотт Телефильм1983 Өзінің сиқыры – Эльф Уиллоу әні Дауыс Телевизиялық арнайы бағдарлама 1985 Әкесі уағызшы еді 'Мама' Портер1985 Құты аюлар фильмі Сүйіспеншілік аюының дауысы1989 Өмір белгілері Бетти2001 Доктор Дулиттл 2 Жирафтың дауысы2002 Ең тәтті нәрсе Вера2006 Аң ауру маусымы Боббидің дауысы2006 Буг пен Эллиоттың түн ортасындағы Бунға шабуылы Боббидің дауысы Қысқаметражды фильм2007 Nunsensations Ср. Мари Юджин Видео2007 Адамгершілік Дорис Телефильм2008 Аң ауру маусымы 2 Боббидің дауысы2010 Аң ауру маусымы 3 Боббидің дауысы2013 Ересектер 2 Миссис. Джейн Ламонсофф2016 Отбасылық шам Марша Телефильм2018 Келіншік әже Джиджи Телефильм

Сахна

Жыл Атауы Рөл(дер) Орналасу орны(лары) Ескертпелер Ref.1969 Сәлем, Долли! Минни Фэй Сент-Джеймс Театры Бродвей дебюты 1971 Көк жапырақтар үйі орындаушы Жүк машинасы және қойма театры 1983 Менікі және жалғыз Микки Сент-Джеймс Театры 1991 Нансенс Сестра Мэри Амнезия Бакс округі театры, Поконо театры 1992 Сақинаны кес орындаушысы Вестсайд театры 1996 Ұйқыдағы сұлу ханым Мем. Софи/Фейри Кудматер The Muny 2000 Пижама ойыны Мейбел Питтсбург азаматтық жеңіл операсы 2000 Қымбат әлем Габриэль Гудспид Опера үйі 2002 Сиракузалық жігіттер Пайғамбар Америка әуе компаниясының театры 2006 Ұйқылы шафер ханым Тоттендейл Маркиз театры 2007 Ұйқылы шафер ханым Тоттендейл АҚШ ұлттық гастрольдік сапары 2009 Музыкалық адам ханым Пару The Muny 2010 Жоғары рухтар мадам Аркати G&L театры 2010 Ұйқылы шафер ханым Тоттендейл Огунквит ойын үйі 2010 Кеме саяхаты Парти The Muny 2010 Миддлтаун кітапханашысы Vineyard театры 2012 Көшпенді Ваня Марина Сохо Реп 2015 Джон Мертис Signature Theatre Company Obie жүлдесі Драмалық үстел жүлдесіне ұсыну Драма лигасы жүлдесіне ұсыну Лортель жүлдесіне ұсыну 2015 Билеуге асығу Дороти/Дотти Америка банкінің театры 2017 Джон Мертис Америка консерваториясы театры 2017 Римдік демалыс Графиня Golden Gate театры 2018 Жарты уақыт Дороти Қағаз фабрикасы театры