Кіріспе

Ирландиялық суретші Джеймс Фицпатрик (1944 жылы туған) – ирландиялық суретші. Ол ең көп танымалдығын Ирландияның кельттік өнер дәстүрінен шабыттанған, аса егжей-тегжейлі туындыларымен алған. Дегенмен, оның ең әйгілі туындысы – 1968 жылы Альберто Корданың суретіне негізделген Че Гевараның екі түстік портреті.

Ерте өмір

Джим Фицпатрик 1944 жылғы желтоқсанда Джеймс пен Элизабет Фицпатриктердің (құрметті аты О'Коннор) отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы 1943 жылғы маусымда Дублиннің солтүстік жағындағы Кабрада неке қиған. Балалық шақтағы сырқат кезінде Фицпатрик төсекте оқып, сурет салды, сондай-ақ анасы мен қарындасы оған Туатха Де Данан, Кухулин және Фионн МакКумхайл туралы әңгімелер айтты. Ол Дублиннің солтүстігінде орналасқан Мит графтығындағы Францискан колледжінде білім алды. Оның әкесі фотожурналист, ал ол саяси карикатурашы Томас Фицпатриктің немересі.

Мансап

Фицпатриктің алғашқы жұмысы – 1960 жылдың 5 наурызында Альберто Корда түсірген «Геррильо Героико» атты суретіне негізделген Че Гевараның графикалық портреті болды. Фицпатрик Геварамен 5 жыл бұрын Килкиде, оның ирландтық тегін іздеу үшін келген кезде танысқан. Фицпатрик Thin Lizzy сияқты топтар үшін көркем жұмыстар жасады, олардың «Vagabonds of the Western World» альбомы үшін топтың портреттерін суреттеді, содан кейін 1975 жылғы «Fighting» альбомының логотипін жасады (кейін сахнада жиі көрсетіліп, әзірлеме альбомдар мен тауарларда қолданылды) және 1976 жылғы «Jailbreak» альбомын, Синед О’Коннордың 2000 жылғы «Faith and Courage» альбомын, The Darkness-тің 2003 жылғы «Christmas Time (Don't Let the Bells End)» синглын безендірді. 2007 жылы CityJet компаниясы оған Ирландияның мәдениетін, мифологиясын, тарихын және ландшафтарын көрсететін суреттер жасауды тапсырды. 2011 жылы Фицпатрик Che Guevara-ның әйгілі қызыл және қара түсті графикалық суретіне авторлық құқық алу ниетін білдірді. Ол бұл шешімін суреттің «аса коммерциялық» қолданылуымен түсіндіріп, авторлық құқықтарды және барлық құқықтарды Кубадағы Гевара отбасына мәңгілікке беруді жоспарлады. An Post 2017 жылы Фицпатриктің Гевара бейнесі бар маркасын жариялады, оның жарыққа шығуына 50 жыл толуына орай. 2023 жылдың маусым айында Фицпатрик 40 жылдан берігі алғашқы портфолиосын – «Ежелгі Ирландия, аңыздар елі» атты жұмысын ұсынды.

Ирландиядағы Геварамен кездесу

Фицпатриктің айтуынша, 1963 жылы Горманстон колледжінің жасөспірім студенті кезінде ол анасының туған қаласы Килкидегі Marine Hotel пабында жазғы жұмыс істеді. Бір күні таңертең Че Гевара екі кубалықпен бірге келді. Ол Фитцпатриктен не ішу керектігін сұрады, оған су қосылған ирланд вискисі ұсынылды. Фитцпатрик оны Куба революциясына деген қызығушылығынан кейін бірден таныды. Аргентинадағы ирланд диаспорасы және тарихы туралы білгендіктен, Фитцпатрик Чеден оның тамырлары туралы сұрады. Че Фицпатрикке әжесінің ирландтық екенін, ал әжесі Изабель Галвейден, ал басқа туыстары Корктан екенін айтты. Гевараның әкесі де ирландтық "Линч" тегін алып жүрген. Фитцпатрик Чеді "революциялық тұрғыдан" Ирландияға қызығушылық танытқан деп сипаттап, Чедің "Ирландияның" "Британ империясының шынжырларын бірінші болып жыртып тастағанына" деген "үлкен құрметін" білдіргенін айтады. Че Мәскеуден Кубаға бағытталған рейсіндегі ауа райы нашар болғандықтан Шаннон әуежайына қонды, онда советтік "Аэрофлот" авиакомпаниясының жанармай құю базасы орналасқан. Тығыз тұманға байланысты ұшып кете алмай, Че және онымен бірге келген кубалықтар "бейресми" сапарға шықты. Фицпатриктің айтуынша, осы оқиға оған Чедің болашақ әрекеттерін, соның ішінде Боливияға жасаған сәтсіз миссиясын қадағалауға түрткі болды.

Жеке өмір

Фицпатрик жиырма жылдан астам Дирдремен бірге өмір сүрді және үйленді; кейін олар ажырасты. Фицпатрик 1970 жылдардан бері Хаут түбегіндегі Саттон қаласындағы Бэрроу-роудта тұрып келеді, бастапқыда студиясы болған пәтерде, содан кейін мектеп мұғалімдерінің үйіне айналдырылған үйінде, ал кейін қайтадан пәтерге көшті. Фицпатриктердің үш баласы болды, олардың екеуі суретшімен бизнесте айналысады. Оның кіші ұлы Редмонд Калифорниядан Фицпатриктің туындыларының көшірмелерін шығарады, ал қызы Лайл – әжесінің құрметіне аталған және суретшінің туындыларымен безендірілген шарфтар желісін жасады.