Кіріспе

Ирландиялық суретші (1932 жылы туған)
американдық биолог

Энн Мэдден (1932 жылы туған) – Англияда туған суретші, ол Ирландияда да, Францияда да белгілі, және 1958 жылы Луи Ле Броккиге үйленгеннен бері уақытын екі ел арасында бөліп келеді.

Ерте өмір

Энн М. Мэдден 1932 жылы Лондонда ирландтық әке мен ағылшын-чилилік ананың қызы болып дүниеге келді. Мэдден өмірінің алғашқы жылдарын Чилиде, әкесінің фермасы болған жерде өткізді. Ол он жасқа келгенде Мэдденнің отбасы Ирландияның Коррофин қаласына көшіп барды. Кейін Лондонға көшіп, Челси өнер және қолөнер мектебінде білім алды. Оқу кезінде ол Лондонда жұмыс істейтін суретші Луи Ле Броккимен танысты. Олар 1958 жылы Шартр соборында үйленді және Францияның оңтүстігіндегі Каррос қаласында үй және студиясын құрды, онда 2000 жылға дейін тұрды.

1950 жылдар

Мадден он сегіз жасында Лондонда топтық көрмелерге қатыса бастады. Оның ең алғашқы көрмелерінің бірі Жаңа ағылшын өнер клубында өтті. Бэррен және оның жалғыздыққа құштарлығы осы кезеңдегі суреттеріне әсер етті. 1950 жылдардың аяғында Мэдден Корольдік академияда Сэм Фрэнсис пен Жан Пол Риопельдің туындыларына тәнті болды. Кейіннен ол Парижде осы суретшілермен, сондай-ақ Джоан Митчелл және тағы басқалармен кездесіп, туындыларын алмасты. Олар қолданған техникалардың ішінде палитралық пышақ және бояудың еркін ағысы болды, жақын арада бірнеше кенепті суреттердің өзара байланысын құру үшін пайдалануға көшті. 1954 жылдан бастап Мэдден Ирландияның заманауи өнер көрмесіне үнемі туындыларын ұсынды. 1964 жылы өткен 21 жылдық мерейтойлық көрмеде оның "Промонторий" туындысы 150 фунт стерлинг көлеміндегі сурет сыйлығына ие болды.

1960 жылдар

1960 жылы Мэдден Дублиндегі Доусон галереясында жеке көрме өткізді, ол үлкен сәттілікке ие болды. Irish Times газетінің рецензенты былай деп жазды: "Энн Мэдден пейзажды суреттеуде жерді жауып тұрған жұмсақ қабықты алып тастауға қабілетті, таңғаларлық күшке ие. Ол сүйектерді, қаңқаны ашады, бірақ бұл формалар шіруді білдірмейді, керісінше, қысқы қардың немесе желдің жапырақтарды жыртып кеткендегі қарапайым сұлулығын еске түсіреді." 1960 жылдардың ортасынан бастап, Карос ауылындағы олардың салыстырмалы түрде усақ-түйек өмірі Сент-Полдегі Maeght қорының ашылуымен өзгерді, онда олар жылдар бойы суретшілермен, мүсіншілермен, жазушылармен, ақындармен және музыканттармен кездесіп, Парижде және басқа жерлерде достық байланыстарды жаңартты. Мэдден 1964 жылы Каролл сыйлығының тұңғыш иегері атанды. 1964 жылдың күзінде Белфаст қаласындағы Жаңа галереяда оның жеке көрмесі өтті.

1970 жылдар

1970-1979 жылдар аралығында Мэдден өзінің бойы мен қол жеткізе алатын қашықтығына сәйкес өлшемделген үлкен тік жұмыстар сериясын жасады. Мегалиттер және басқа да тарихи ескерткіштерден шабыттанған бұл туындылар өмір мен өлім туралы толғаулар болды. Бұл жұмыстар көбінесе қатаң шекаралы және қараңғы тонды болды. Мэдден олардың Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардың айқын бейнесі екенін айтты: "Олар көбінесе қараңғы түсті, қайғы-қасіреттің, ирланд пейзажының және қараңғылықтан жарық іздеудің, немесе оны табуға тырысудың инстинктивті сезімі болды; бұл жеке қайғыға және Солтүстік Ирландиядағы қорқынышты, трагедиялық оқиғаларға арналған жоқтаулар еді." Мэдден 1971 жылы Оирехтас көрмесінде өз жұмыстарын көрсетті, ал 1979 жылы Солтүстік Ирландия Өнер кеңесінің галереясында тағы бір жеке көрме ұйымдастырды.

1980 жылдардан бастап

1980 жылдары Мэдден сурет салуды біраз уақытқа тоқтатып, өзін салуға берді. Осының нәтижесінде "Ашылулар" атты қағазға графит пен майлы бояумен салған үлкен жұмыстардың сериясы пайда болды. Бұл жұмыстар 1983 жылы Fondation Maeght көрмесінің негізгі бөлігін құрады. Осы жұмыстардың үшеуі 1984 жылы ROSC көрмесінде көрсетілді, онда Мэдден тоғыз ирланд суретшісінің бірі ретінде шақырылған болатын. 1987 жылы Дублиндегі Тейлор галереясында Мэдденнің жеке көрмесі өтті. 1990 жылы Мэдден Дублиндегі Керлин галереясында жеке көрме ұйымдастырды, содан кейін ол қайтадан қанвасқа сурет салуға кірісті. Ол үлкен көлемдегі жұмыстарды жасауды және дамытуды жалғастырды, олар 1991 жылы Ирландияның Өнер кеңесінің ретроспективасында және Дублиндегі Корольдік Гиберния академиясында ұсынылды, бұл бір кезде Сара Пурсердің студиясы болған ғимаратты иеленді. Табиғатты зерттеуші Мэдден Францияда жүзім мен зәйтүн өсірген, бұл оны 2002 жылы Тейлор галереясында "Махаббат бағы" атты жинақты ұсынуға итермеледі. Мэдден 2017 жылы Хью Лейн галереясымен бірлесіп "Желдің түстері" атты жаңа жұмыстар сериясын көрсетті, бұл серия Ариаднаның алтын жібіне сілтеме жасайды, мифтік кейіпкер Тесейге Минотаврдың лабиринтына кіргенде осы жіпті берген еді. Оның күйеуі Луис 2012 жылдың 25 сәуірінде қайтыс болды.

Мұра

Мэдденнің туындыларын әлемнің көптеген мемлекеттік және жеке коллекцияларында табуға болады, оның ішінде Ольстер мұражайы, Ирландияның Өнер кеңесінің коллекциясы, Солтүстік Ирландияның Өнер кеңесі, Англияның Өнер кеңесі, Жорж Помпиду атындағы Ұлттық заманауи өнер орталығы, Пикассо мұражайы, Париж қаласының заманауи өнер мұражайы, Лувр мұражайы, Хью Лэйн қалалық галереясы, Дублин Тринити колледжі және Ирландияның Ұлттық автопортреттер жинағы.