Кіріспе

Британдық теңіз офицері (1908–1986)

Капитан Роберт Эдвард Дадли Райдер (16 ақпан 1908 – 29 маусым 1986) – Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің офицері және жауға қарсы көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда – Виктория кресінің британдық иегері. Теңіз күштерінен кеткеннен кейін консерваторлық партияның парламент мүшесі болды.

Ерте өмір

Райдер 1908 жылы Үндістанда, Үндістанның бас геодезі Чарльз Генри Дадли Райдер мен Ида Жозефина Григгтің отбасында дүниеге келді. Ол – 1-ші Харроуби баронының кенже ұлы, Генри Райдердің шөбересі. Райдердің екі бауыры болды; екеуі де Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Лизл Чарльз Дадли Райдер 1940 жылы Франциядағы «Ле-Паради» қырғынында қаза болды. Эрнл Террик Дадли Райдер Сингапурды қорғағаннан кейін тұтқындықтан қайтыс болды. Райдер 1926 жылы Корольдік теңіз күштеріне түсуден бұрын Хейзелхерст мектебінде және Челтенхэм колледжінде оқыды.

Теңіз мансабы

Райдер өзінің мансабында бірнеше кемеде қызмет етті. 1927-1929 жылдары ол линкорда мичман болып қызмет етті. 1930 жылдан 1933 жылға дейін Қытайдағы 4-ші флотилия құрамындағы суасты қайығында лейтенант ретінде қызмет етті. Райдер сондай-ақ бірнеше экспедицияға жетекшілік етті. Оның ішінде 1933-1934 жылдары Гонконгтен Англияның Дартмут қаласына 16 217 мильдік сапар жасаған "Тай Мо Шан" кешінің капитаны болды. 1934 жылдан 1937 жылға дейін ол Антарктидадағы британдық Грэм Лэнд экспедициясы барысында "Пенола" шхунасының капитаны болды. 1941 жылдың басында ол "Принц Филипп" кемесіне капитан болды – бұл кеме арна бойында жүретін, содан соң коммандос кемесіне айналдырылған пароход болды және Клайд фиордысында соқтығысқаннан кейін батып кетті. Райдер, енді командир, 1942 жылдың 28 наурызында "Шарлот" кодолық атымен белгіленген Сен-Назер шабуылына жетекшілік етті. Бұл қаладағы неміс әскери-теңіз базасындағы "Нормандия догын" жоюға бағытталған сәтті операция болды. Операцияның мақсаты – Атлантика жағалауындағы неміс кемелеріне, әсіресе неміс "Тирпиц" линкорына база беруден бас тарту болды. Осы операцияда көрсеткен ерлігі үшін ол Ұлыбритания империясының батырлық үшін ең жоғары наградасы – Виктория кресімен марапатталған бес адамның бірі болды.

Кейінгі әскери-теңіз қызметі

Райдер 1942 жылғы 19 тамызда Германия басып алған Францияның солтүстік жағалауындағы Диппе портына жасалған одақтас шабуылына қатысты. Диппе шабуылы көбінесе сәтсіз аяқталды, бірақ ол D күніне жасалған "Оверлорд" операциясының жоспарлауына әсер етті. Райдер 1948 жылы капитан шеніне жетіп, кейін Ослода теңіз атташесі қызметін атқарды. Ол 1986 жылғы 29 маусымда Францияға саяхат жасағанда "Watchdog" яхтасында қайтыс болды. Ол Оксфордтағы Хедингтон крематорийінде жерленген.