Кіріспе

"Endgame" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Вояджер" сериалының соңғы эпизодтары, жетінші маусымның 25-ші және 26-шы бөлімдері, сонымен қатар бүкіл сериалдың 171-ші және 172-ші бөлімдері. Алғаш рет 2001 жылдың 23 мамырында UPN телеарнасында қос бөлімді эпизод ретінде көрсетілді, кейін DVD жинақтарында да осы форматта ұсынылды, бірақ синдикациялық көрсетулерде екі бөлімнен тұратын оқиға ретінде таныстырылды.

Сюжет

2404 жылы Федерация және «Вояджер» кемесінің экипажы Жерге оралғанның 10 жылдығын тойлап жатыр. Кэтрин Джейнвей – қазір адмирал – экипажымен бірге естеліктермен бөлісіп, бірақ ұзақ сапардың қымбатқа түскен жеке құрбандықтары туралы ойға келеді. Ол тарихтың шешуші сәтіне араласып, кейбір жағдайларды өзгертуге тырысады, қазір өкінетін шешімін қайта қарауға бел буады. Ол заңсыз уақыт саяхаты құрылғысын ұрлап, қазіргі капитан Гарри Кимнің көмегімен 2378 жылға шатлмен қайта оралады, онда «Вояджер» Дельта квадрантында әлі де саяхаттауда. Ол жас капитан Джейнвейге бұйрық беріп, кемеге бірнеше күн бұрын өтіп кеткен боргтарға толы тұмандыққа қайта оралуға мәжбүр етеді. Ол «Вояджер» экипажына Борг қорғанысын бұзуға, екі Борг кемесін жоюға және Боргтар жұлдызаралық сапарлар үшін пайдаланатын трансварп дәлізіне кіруге мүмкіндік беретін озық технологияларды ұсынады. «Вояджер» галактиканың алыс бөліктерін байланыстыратын трансварп-орталыққа кезеседi, бұл кемеге Дельта квадрантында тағы 16 жыл қалудан құтқарады. Алайда, капитан Джейнвей адмирал Джейнвейдің болашақ технологиясын трансварп желісін жою үшін пайдалануды қалайды; бұл тек Дельта квадрантындағы аялдамасынан ғана мүмкін. Адмирал Джейнвей үйге оралу сапарының қалған бөлігінде 23 экипаж мүшесінің көз жұматынын, соның ішінде Тоғыздың жетіншісінің (оның өлімі Шакотайды терең қайғыға болады) және Тувоктың Альфа квадрантында емделуі мүмкін неврологиялық аурудан деменцияға шалдығатынын түсіндіреді. Мұңлы таңдаудың алдында капитан Джейнвей бұл мәселені экипажбен талқылайды, олар Хабты жою – Альфа квадрантына Борг қауіпін азайту – маңыздырақ екеніне келіседі. Адмирал олардың рухынан шабыттанып, капитанмен бірге екеуін де орындау үшін жоспар құрады. Адмирал шатлға мініп, трансварп хабына кіреді, ол Боргтардың барлық қызметінің орталығы және Борг патшайымының ордасы болып табылатын Unicomplex-ке жетеді. Ол капитанның жоспарына қарсы келісім жасауға тырысады: болашақ технологиясын, ал «Вояджерді» аман-есен үйге қайтаруды ұсынады. Алайда, Патшайым адмиралды тұтқындап, Борг ұжымына сіңіре бастайды. Адмирал Джейнвей оның қан тамырларында бар патогенді ұжымға жіберіп, оны жойып, Патшайымды өлтіреді. Unicomplex каскадтық бұзушылыққа ұшырап, жарылып, адмирал да қаза табады. Осы уақытта капитан Джейнвей мен «Вояджер» трансварп дәлізіне кіреді, олардың соңынан аман қалған Борг сферасы қуалайды, ол «Вояджер» мен экипажын жоюға тырысады. Бұл адмирал Джейнвейдің келтірген зардабын жоятын уақыт саяхаты парадоксын жасаудың соңғы мүмкіндігі. Сфераның қорғанысына қарсы тұра алмай, капитан Джейнвей «Вояджерді» оның ішіне кіргізеді, оны Жерге жақын құлап жатқан трансварп дәлізінен шыққан кезде іштен жояды. Оларды Боргпен күресуге жіберілген Жұлдыздық флоттың кемелері күтеді, олар «Вояджерді» Жерге эскорттап әкеледі. Б'Эланна Торрес өзінің және Том Пэрис есімді баласын дүниеге әкеледі.

Өндіріс

Бастапқыда "Вояджерді" Жерге қайтару үшін бір кейіпкердің өлуі күтілген еді. Кейт Малгрю бір сұхбатында кейіпкерлердің бірі серия финалының соңғы кадрларының бірінде қаза табатынын айтты, бірақ бұл оның Джейнвейдің өлімі туралы айтқаны емес екенін қосты. 2015 жылы Бреннон Брага Twitter-де финалда Сегіздің Тоғызының өлуі керек болғанын, ал "Адам қателігі" атты эпизодты осы оқиғаға дайындалу үшін жазғанын мәлімдеді.

Марапаттар

Бұл эпизод екі "Эмми" сыйлығын жеңіп алды, бұл мүмкіндік басқа төрт "Жұлдызды жол" эпизодына ғана бұйырған. Ол "Серия үшін үздік музыкалық композиция (драмалық музыкалық қосымша)" (Джей Чаттавей) және "Серия үшін үздік арнайы визуалды эффектілер" номинацияларында жеңіске жетті. Екі жағдайда да "Вояджер" эпизоды "Workforce" осы санаттарда номинацияланған болатын, бірақ жеңіске ие бола алмады. "Endgame" эпизоды "Серия үшін үздік дыбыс монтаждау" номинациясына да ұсынылды.

Қабылдау

2015 жылы SyFy арнасы «Endgame» эпизодын серияның ең үздік он эпизодының бірі деп таныды. 2016 жылы, франшизаның 50 жылдығына орай, көптеген басылымдар «Endgame» эпизодын эпизодтар рейтингісіне қосты. The Hollywood Reporter «Endgame» эпизодын «Star Trek: Discovery» сериалына дейінгі барлық «Star Trek» франшизасының ең жақсы 54-ші телеэпизоды деп бағалады, оның ішінде түсірілімдер мен анимациялық сериалдар, бірақ фильмдерді есепке алмады. Сондай-ақ, «Endgame» эпизоды «Жұлдызды жол: Вояджер» сериалының алтыншы үздік эпизоды деп саналады. SyFy арнасы «Endgame» эпизодын 2016 жылға дейін «Жұлдызды жол» сериясының үшінші үздік финалы деп атады. SyFy арнасы «Endgame» эпизодын «Жұлдызды жол» сериясындағы ең жақсы уақыт саяхаты сюжеттерінің сегізіншісі деп бағалады. Empire журналы бұл эпизодты «Жұлдызды жолдың» 700-ден астам эпизодының ішіндегі ең үздік 50 эпизодының 48-шісі деп бағалады. Radio Times «USS Voyager» кемесінің Жерге оралуын «Жұлдызды жол» фильмдері мен телесериалдарындағы ең ұлы сәттердің 30-ы деп бағалады. 2019 жылы Nerdist сайты «Endgame» эпизодындағы рөлі үшін капитан Кэтрин Джейнвейді барлық «Star Trek» франшизасындағы ең үздік жеті уақыт саяхатшысы кейіпкерлерінің бірі деп бағалады. Сол жылы Nerdist «Endgame» эпизодын USS Voyager-дің Боргтармен қақтығысуын көрсететін қысқартылған binge-watching нұсқаулығының бір бөлігі ретінде қарауды ұсынды. Олар оны «Завтра – кеше» (#6) және «All Good Things…» (#4) арасындағы барлық «Star Trek» франшизасының бесінші ең жақсы уақыт саяхаты эпизоды деп атады. Сондай-ақ 2019 жылы SyFy арнасы бұл эпизодты Seven of Nine binge-watching нұсқаулығы үшін ұсынды. 2021 жылы Screen Rant сайты IMDB рейтингі бойынша «Endgame» эпизодын Боргтар туралы ең жақсы алтыншы эпизод деп бағалады (8.6/10).

Новелизация

"Endgame" романының көркемделінген нұсқасын Дайан Кэри 2002 жылы жазды. Кейбір "Star Trek" эпизодтары да романға айналдырылды, оның ішінде "Star Trek: Voyager" телехикаясының тұңғыш көрсетілімі "Caretaker", ол "Caretaker" деп аталатын 278 беттік роман түрінде және 1995 жылы Simon & Schuster компаниясынан аудиокітап ретінде шықты. "Вояджердің" қайтысына арналған екі қосымша роман – Кристи Голденнің "Үйге оралу" және "Алыс жағалау" романдары.