Кіріспе

Кейбір бұрынғы Югославия республикаларының азаматтары үшін бірегей сәйкестендіру нөмірі. Бірегей бас азаматтар нөмірі (JMBG / ЈМБГ, EMŠO) – Югославия СФР-нің бұрынғы Югославия республикаларының әрбір азаматына тағайындалған сәйкестендіру нөмірі. Югославия тарағаннан кейін құрылған елдердің көбінде ол әлі де қолданылады. Босния мен Герцеговина, Черногория, Солтүстік Македония, Сербия және Словения оны бастапқы нысанында пайдаланады, ал Хорватия «Жеке сәйкестендіру нөмірі» (Osobni identifikacijski broj, OIB) деп аталатын жаңа сәйкестендіру нөміріне көшті.

Тарих

JMBG Югославия Социалистік Федеративтік Республикасында 1977 жылдың 8 қаңтарында енгізілді және сол кезде тірі болған, одан бұрын туған барлық азаматтарға қолданылды. Барлық алты республикада Бірегей азаматтық нөмір туралы заң қабылданды. Хорватия Республикасы 2002 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін JMBG-ді пайдалануды жалғастырды, бірақ ондағы нөмірдің ресми атауы Matični broj građana (Мастер азаматтық нөмірі) деп өзгертілді, MBG аббревиатурасымен белгіленді. Жеке өмірге құқық қорғаушылар JMBG жеке сәйкестендірілетін ақпарат екенін, оны ақпараттық құпиялылық заңдарымен қорғау қажет екенін айтты, себебі ол бірегей және адамның туған күнін қамтиды. Осы мақсатта 2003 жылы заң қабылданғаннан кейін JMBG-ні жеке куәліктерге, жүргізуші куәліктеріне және осыған ұқсас құжаттарға енгізуге болмайды. Заң MBG-ні жеке құжаттардан жасырса да, әртүрлі мекемелер (мысалы, банктер, мектептер, сақтандыру компаниялары) әртүрлі келісімшарттарға қол қойғанда азаматтардан MBG-ні беруді талап етуді жалғастырды, өйткені MBG әр азаматтың табиғи бірегей идентификаторы болды. MBG-ні жасырудың кемшілігін байқап, 2009 жылдың 1 қаңтарында Хорватия жеке сәйкестендіру нөмірі (OIB) деп аталатын басқа бірегей идентификаторды енгізген жаңа заң қабылдады. OIB 11 кездейсоқ таңдалған цифрдан тұрады және ол барлық хорват азаматтарына, Хорватияда тіркелген компанияларға және Хорватияда тұратын шетел азаматтарына тағайындалды. OIB қолданыста болғанымен, MBG заңдары әлі де күшінде, MBG нөмірі әлі де беріліп жатыр. Ол мемлекеттік тіркелімдер арасындағы деректерді үйлестіру үшін қолданылады. 2003 жылдан бері MBG хорват жеке куәліктерінде көрсетілмейді, ал 2013 жылдан бері OIB көрсетіледі. Босния және Герцеговинада 2001 жылы нөмірдің ресми атауы Jedinstveni matični broj (Бірегей азаматтық нөмірі) деп өзгертілді, бірақ JMBG аббревиатурасы әлі де қолданыста.

Мысал

Мысалы, жарамды идентификациялық нөмір 0101006500006; бұл 2006 жылдың 1 қаңтарында Словенияда тіркелген бірінші ұл баланың нөмірі.