Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Толық озон картасын жасау спектрометрі (TOMS) – озон қабатын өлшеуге арналған NASA спутниктік құралы, нақтырақ айтқанда спектрометр. Құрылған бес TOMS құралының төртеуі сәтті орбитаға енді. TOMS құралдарын тасымалдаған спутниктер:
The Total Ozone Mapping Spectrometer (TOMS) was a NASA satellite instrument, specifically a spectrometer, for measuring the ozone layer. Of the five TOMS instruments which were built, four entered successful orbit. The satellites carrying TOMS instruments were:
Nimbus 7; 1978 жылдың 24 қазанында ұшырылды. 1994 жылдың 1 тамызына дейін жұмыс істеді. TOMS құралының 1-ші нөмірін алып жүрді. Meteor 3 5; 1991 жылдың 15 тамызында ұшырылды. 1994 жылдың желтоқсанына дейін жұмыс істеді. АҚШ-та жасалған құралды тасымалдаған алғашқы және соңғы кеңестік спутник болды. TOMS құралының 2-ші нөмірін алып жүрді. ADEOS I; 1996 жылдың 17 тамызында ұшырылды. 1997 жылдың 30 маусымына дейін жұмыс істеді. Ғарыш кемесінің бұзылуынан миссия қысқартылды. TOMS Жер Зонды; 1996 жылдың 2 шілдесінде ұшырылды. 2006 жылдың 2 желтоқсанына дейін жұмыс істеді. TOMS құралының 3-ші нөмірін алып жүрді. QuikTOMS; 2001 жылдың 21 қыркүйегінде ұшырылды. Ұшыру сәтсіз аяқталып, орбитаға енбеді. Nimbus 7 және Meteor 3 5 күн сайынғы жалпы озон қабатының жаһандық өлшемдерін жүзеге асырды және 1978 жылдың қарашасынан 1994 жылдың желтоқсанына дейін күн сайынғы озонның толық деректерін қамтамасыз етті. Бағдарламаның орбиталық мүмкіндігі болмаған он сегіз айлық кезеңнен кейін, TOMS Earth Probe 1996 жылдың 2 шілдесінде, содан кейін ADEOS I ұшырылды. ADEOS I 1996 жылдың 17 тамызында ұшырылды, ал оның бортындағы TOMS құралы 1997 жылдың 30 маусымында спутниктің қуаты тоқтағанға дейін деректерді қамтамасыз етті. TOMS Earth Probe (Total Ozone Mapping Spectrometer Earth Probe, TOMS EP, бастапқыда TOMS, COSPAR 1996 037A) 1996 жылдың 2 шілдесінде Ванденберг әуе базасынан Pegasus XL зымыранымен ұшырылды. Спутник жобасы бастапқыда 1989 жылы Explorer бағдарламасында SMEX миссиясы ретінде таңдалғанда TOMS деп аталды. Алайда, ол Explorer миссиясы ретінде қаржыландыру алмады және NASA-ның Earth Probe бағдарламасына көшірілді, қаржыландыру алып, TOMS EP атанды. Кішкентай, 295 кг салмақты спутникті NASA үшін TRW жасады; жалғыз құрал TOMS 3 спектрометрі болды. Спутниктің жоспарланған қызмет мерзімі екі жылды құрады. TOMS EP алғашқы екі Pegasus XL зымырасының сәтсіз ұшырылуына байланысты екі жылға кешіктірілді. Ұшырудың кешігуі миссияда өзгерістерге әкелді; спутник жоғары ажыратымдылыққа қол жеткізу және тропосферадағы ультракөк сәулелерді сіңіретін аэрозольдерді толығырақ зерттеу үшін бастапқы жоспарланғаннан төмен орбитаға орналастырылды. Төменгі орбита ADEOS I өлшемдерін толықтырып, TOMS EP қосымша өлшемдерді ұсынуға мүмкіндік берді. ADEOS I орбитада сәтсіз аяқталғаннан кейін, TOMS EP ADEOS I орбитасын алмастыру үшін жоғары орбитаға көтерілді. TOMS Жер Зондының хабар таратушысы 2006 жылдың 2 желтоқсанында істен шықты. Сериядағы жалғыз толық сәтсіздік – 2001 жылдың 21 қыркүйегінде Ванденберг әуе базасынан Тавр ракетасымен ұшырылған, бірақ орбитаға енбеген QuikTOMS болды. 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап Aura Ozone Monitoring Instrument (OMI) деректері TOMS Earth Probe деректерін алмастырды. Suomi NPP және NOAA 20 спутниктеріндегі Озон картасы және профильдеу жиынтығы деректерді тіркеуді жалғастырды.
Nimbus 7; launched October 24, 1978. Operated until 1 August 1994. Carried TOMS instrument number 1. Meteor 3 5; launched 15 August 1991. Operated until December 1994. Was the first and last Soviet satellite to carry a USA made instrument. Carried TOMS instrument number 2. ADEOS I; launched 17 August 1996. Operated until 30 June 1997. Mission was cut short by a spacecraft failure. TOMS Earth Probe; launched on July 2, 1996. Operated until 2 December 2006. Carried TOMS instrument number 3. QuikTOMS; launched 21 September 2001. Suffered launch failure and did not enter orbit. Nimbus 7 and Meteor 3 5 provided global measurements of total column ozone on a daily basis and together provided a complete data set of daily ozone from November 1978 to December 1994. After an eighteen month period when the program had no on orbit capability, TOMS Earth Probe launched on 2 July 1996, followed by ADEOS I. ADEOS I was launched on August 17, 1996, and the TOMS instrument onboard provided data until the satellite which housed it lost power on June 30, 1997. TOMS Earth Probe (Total Ozone Mapping Spectrometer Earth Probe, TOMS EP, originally just TOMS, COSPAR 1996 037A) was launched on July 2, 1996, from Vandenberg AFB by a Pegasus XL rocket. The satellite project was originally known as TOMS, back in 1989 when it was selected as a SMEX mission in the Explorer program. However, it found no funding as an Explorer mission and transferred to NASA's Earth Probe program, getting funding and becoming TOMS EP. The small, 295 kg satellite was built for NASA by TRW; the single instrument was the TOMS 3 spectrometer. The satellite had a two year planned life. TOMS EP suffered a two year delay to its launch due to launch failures of the first two Pegasus XL rockets. The launch delays led to alternations in the mission; the satellite was placed in a lower than originally planned orbit to achieve higher resolution and to enable more thorough study of UV absorbing aerosols in the troposphere. The lower orbit was meant to complement measurements from ADEOS I enabling TOMS EP to provide supplemental measurements. After ADEOS I failed in orbit, TOMS EP was boosted to a higher orbit to replace ADEOS I. The transmitter for TOMS Earth Probe failed on December 2, 2006. The only total failure in the series was QuikTOMS, which was launched on September 21, 2001, on a Taurus rocket from Vandenberg AFB, but did not achieve orbit. Since January 1, 2006, data from the Aura Ozone Monitoring Instrument (OMI) has replaced data from TOMS Earth Probe. The Ozone Mapping and Profiler Suite on Suomi NPP and NOAA 20 have further continued the data record.