Кіріспе

Пехр Эдман әзірлеген пептидтегі аминокислоталардың тізбегін анықтау әдісі – пептидтегі аминокислоталардың тізбегін анықтау әдісі. Бұл әдісте аминқышқылының N-ұшындағы қалдық пептидтегі басқа аминокислоталардың арасындағы пептидтік байланыстарды бұзбай, таңбаланып, бөлінеді.

Механизм

Фенил изотиоцианаты зарядталмаған N-терминалды амино тобымен, шамалы сілтілік жағдайда реакцияласып, циклдік фенилтиокарбамоил туындысын түзетіндігі белгілі. Содан кейін қышқылдық жағдайда, соңғы аминқышқылының бұл туындысы тиазолинон туындысы ретінде бөлінеді. Тиазолинон аминқышқылы органикалық еріткішке таңдап алынып, қышқылмен өңделеді, нәтижесінде хромотография немесе электрофорез арқылы анықталатын тұрақты фенилтиогидантоин (PTH) аминқышқылы туындысы пайда болады. Бұл процедура келесі аминқышқылын анықтау үшін қайталанады. Бұл әдістің басты кемшілігі – осылай тізбектелген пептидтерде 50-60-тан астам қалдық болуы мүмкін емес (практикада 30-дан аспауы тиіс). Пептидтің ұзындығы циклдік дериватизацияның толыққанды жүрмейтініне байланысты шектеулі. Дериватизация мәселесін реакцияны жалғастыру алдында үлкен пептидтерді кіші пептидтерге бөлу арқылы шешуге болады. Заманауи құрылғылар әр аминқышқылы үшін 99% тиімділікке жете отырып, 30 аминқышқылына дейін дәл тізбектей алады. Эдман ыдырауының артықшылығы – ол тізбектеп қарау процесі үшін тек 10-100 пикомоль пептидті ғана пайдаланады. Эдман және Беггс 1967 жылы үдерісті жылдамдату үшін Эдман ыдырау реакциясын автоматтандырды, ал 1973 жылға қарай әлем бойынша 100 автоматтандырылған құрылғы қолданысқа енді.

Шектеулер

Эдманның ыдырау реакциясы ақуыздың N-терминалынан басталатындықтан, егер N-терминалы химиялық түрде модификацияланған болса (мысалы, ацетилдену немесе пироглутамин қышқылының түзілуі арқылы) нәтиже бермейді. Егер α-аминқышқылынан өзгесі кездесе (мысалы, изоаспартик қышқылы), секвенирлеу тоқтатылады, себебі қалыптасуға тиіс бес мүшелі циклдық қосымша аралық зат пайда бола алмайды. Эдманның ыдырау әдісі дисульфидтік байланыстардың орналасуын анықтау үшін көбінесе қолданылмайды. Сонымен қатар, анық нәтижелер алу үшін 1 пикомоль немесе одан да көп мөлшерде пептид қажет.

Қатыстырылған талдау

2D SDS PAGE-дан кейін ақуыздарды одан әрі талдау үшін поливинилдиен дифторидті (PVDF) блоттинг мембранасына көшіруге болады. Эдман деградациясы тікелей PVDF мембранасынан жүргізілуі мүмкін. N-терминалдық қалдықтарды тізбектеу нәтижесінде бес-он аминқышқылы алынуы, қызығушылық тудыратын белокты (POI) анықтау үшін жеткілікті болуы мүмкін.