Кіріспе

1990 жылы Уильям Фридкин түсірген фильм. «Қорғаушы» – 1990 жылы Уильям Фридкиннің бірлесіп жазған және режиссерлік еткен, Джени Сигровтың басты рөлде ойнаған, жаңа ата-аналар (Двиер Браун мен Кэри Лоуэлл ойнаған) шағаласын күту үшін жалдаған құпия күтімші туралы американдық мистикалық қорқыныш фильмі. Фильм Дэн Гринбургтің «Нанни» романы негізінде түсірілген. Бастапқыда осы жобаға режиссер Сэм Райми тартылған, бірақ ол «Darkman» фильмін түсіру үшін бас тартыпты. 1973 жылғы «Экзорцист» фильмінен кейін режиссер Фридкиннің қорқыныш жанрына алғашқы қадамы ретінде кеңінен жарнамалданған бұл фильмнің түсірілімі қиындықтарға толы болды, сценарий түсіру процесі кезінде де өзгерістерге ұшырады. Фильм 1990 жылдың көктемінде көрсетілімге шықты және сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз бағаланды, кейіннен Роджер Эберттің «ең ұнатпаған фильмдер» тізіміне енді. Фильмнің кабельдік теледидар нұсқасы «Алан фон Смитхи» деген атқа ие болды, себебі Фридкин оның шығарылуымен байланысын үзуді қалаған.

Сюжет

Молли мен Аллан Шеридан екі баласын жаңа бала күтімі Диана Джулианға қалдырады. Диана, шын мәнінде ежелгі Хамадриада, сәби қызын ұрлап, оны орманға алып барады, онда ол алып, түйіршікті ағашқа жақындап, баланы ағаш өмірін сақтау үшін адам құрбандығы ретінде ұсынады. Суға қараған Диананың бейнесі ұрысып жатқан қасқырға ұқсайды. Үш айдан кейін Фил мен Кейт Стерлинг Чикагодан Лос-Анджелеске көшіп келді, онда Фил жарнама саласында табысты жұмыс істейді. Кейт жүкті болып, ұлы Джейкті дүниеге әкеледі. Ерлі-зайыптылар әрқайсысына өз жұмыстарын сақтауға мүмкіндік беру үшін бала күтушісін жалдауға шешім қабылдайды және бала күтуші агенттігі арқылы екі үміткермен сұхбат жасайды: Арлин есімді жас әйел және қамқор ағылшын әйел Камилла. Арлин велосипедпен жол апатынан қайтыс болғаннан кейін Камилла тез арада жұмысқа алынып, Стерлингтер отбасының баға жетпес мүшесі болады. Бір күні түстен кейін Камилла Джейкпен бірге шалғайда демалып жатқанда, оған үш мотоциклші (Outlaw мотоцикл клубы) жақындап, оны жыныстық қатынасқа түсуге тырысады. Ол түйіршікті ағаштың түбіне қашады, ол кейіннен тіріледі, оның бұтақтары еркектерді құшақтап, құшақтап тастайды. Қасқырлар олардың бір ішегін жеп, екіншісі ағаш тамырына ілінеді де, жанып кетеді. Бірнеше күннен кейін кешкі асқа шақырылғанда, Стерлингтердің көршісі Нед Камилланы кездесуге шақырады, бірақ ол одан бас тартады. Сол түні Фил Камилламен жыныстық қатынаста болғанын көрді. Келесі күні Камилла саудаға шыққаннан кейін Нед үйге гүл шоқтарын әкеліп келіп қалады. Кейт жаяу кетіп қалғанын түсіндіреді, ал Нед оның артынша көлікпен жүгіріп, орманға қашып бара жатқанын көреді. Нед оны қуып, ақырында өзенде шомылып жүргеніне тап болады. Ол Камилланың үлкен ағашқа жақындағанын және ағаш қабығымен бірігуін бақылайды. Бір топ қасқырлар Недті қуып жетеді, ол үйіне қашып кетеді. Ол Фил мен Кейтке телефон арқылы хабар қалдырады. Бірнеше сәттен кейін Камилла шыршада жалаңаш, күлдей пайда болады, бірақ қасқырлар үйге кіріп, оны тірідей жеп қояды. Камилла оның сүйегін сүйреп алып кетеді. Келесі күні таңертең телефонға жауап беретін автоответчикке қараса, Фил екі хабарлама табады: біреуі бейтаныс Молли Шериданнан, ол онымен сөйлесудің шұғыл екенін айтады. Келесісі Недтің, ол түсініксіз, бірақ Камилла оны тыңдамай бітіруден үзіп тастайды. Філ келесі күні Моллимен кездеседі. Ол өзінің нәресте қызының жоғалып кетуін, сондай-ақ бала күтуші Диананың жалған болғанын анықтады. Ол Филдің Камилламен кездесуін сұрап, екеуінің бірдей адам екеніне күмән келтіреді. Фил үйге оралғанда, ол Недтің хабарламасын толық тыңдайды, ол Камилланы үйге қайта жібермеу туралы ескертеді. Недтің жоғалғанын байқаған Фил Кейттің алдында Камилламен бетпе-бет келеді, бірақ Джейк бетпе-бет кезінде қатты ауырады және ауруханаға апарылуы керек, ол комаға ұқсас белгілерді көрсетеді. Джейк ауруханада есін жиып, Камилла оны ұрлауға тырысады, бірақ Фил оны ұстап алады, Камилланы жерге лақтырады. Фил мен Кейт Джейкпен бірге кетеді, үйге келген соң, олар қасқырлар үйімен кездеседі. Кейт ерлі-зайыптылардың Джипіне қашады, ал Фил Джейкпен бірге орманға қарай жүгіреді, Камилла екеуін де орман арқылы ұшып жүріп, үлкен ағашқа жеткенше қуып жүреді. Кейт Джиппен олардың артынан қуып, ақырында Камилланы соқтығыстырып өлтіреді. Филь Камилланың денесін қарап отырғанда, ағаш қабығына балқытылған нәрестелердің бет-әлпеттерін байқайды. Кейін детектив ерлі-зайыптыларға Камилланың бар екеніне ешқандай дәлел жоқ екенін айтады. Фил ағашты тізбекті арамен кесуді шешеді, бірақ оның жоқтығында, үйге қайтадан кіріп кеткен Камиллаға - жартылай ағаш, жартылай адам - шабуыл жасайды. Фил ағашты кесуге тырысқанда, бұтақтар оны тұншықтырып, ол оларға зақым келтіре бастағанда қан кетуді бастайды. Зақымдану Камиллаға әсер етеді, ол Кейтпен күреседі. Фил үлкен бұтақты кескенде, Камилланың аяғы денесінен ажыратылады, бұл Кейтке оны терезеден шығаруға мүмкіндік береді. Бір мезгілде Фил ағашты құлатып алады, бірақ ол жерге түсіп тұрмас бұрын жанды, Камилланың денесі жерге түсіп тұрмас бұрын бірдей ыдырап кетеді. Қанды Фил моторлы арақты тастап, үйге қайтқанда, Кейт Джейкті алып кетеді. Үйдегі бұзылған жағдайды көріп, Фил әйелі мен ұлымен қайта қосылған кезде не болғанын түсінеді, енді Камилланың ақыры өлгенін білгеннен кейін, оның отбасы енді қауіпсіз.

Түсірілім

"Қорғаншы" Лос-Анджелес және Санта-Кларита қалаларында, Калифорния штатында түсірілді. Фильмдегі ормандық көріністер Калифорния штатының Валенсия қаласындағы, Six Flags Magic Mountain аттракцион жанындағы табиғат қорығында түсірілген.

Скрипттің өзгеруі

"The Guardian" журналының түпкі сценарийі романшы Дэн Гринбургтің "The Nanny" романына көбірек ұқсас болды, онда бала ұрлайтын күтушінің оқиғасы айтылды. Сценарист Стивен Волктің сөзіне қарағанда, Сэм Райми бастапқыда осы фильмге тартылған. Райми "Darkman" фильмін түсіру үшін жобадан бас тарды, содан кейін Уильям Фридкин режиссерлікке шақырылды. Бастапқыда Райми үшін әжуанды триллер ретінде жоспарланған сценарий, түсірілім барысында Фридкин көптеген өзгерістер енгізгендіктен, ақырында "басқаша түрленді". Волк Фридкин үшін сценарийді қайта жазуға тырысты, алдымен күтушінің кейіпкерін еврей мифологиясынан бала ұрлайтын Лилит кейіпкері ретінде қайта жазды.

Шығару

The Guardian Солтүстік Америка кинотеатрларында 1990 жылдың 27 сәуірінде көрсетілімге шықты, кассада 1,684 экранда #3 орын алды, алтыншы күні 5,565,620 АҚШ доллары табалдырысын басып өтті. Фильм жалпы сомада 17,037,887 долларлық табыс әкелді. Кейін режиссер оны "Ең ұнатпаған фильмдерімнің" бірі деп атады. The New York Times газетінен Жанет Маслин фильм туралы орташа пікір білдіріп: "[Фридкин] оқиғаның шиелігін ұзақ сақтамайды, тіпті қорқынышты эпизодтарды олар әсер етпес бұрын тоқтатады. Сонымен қатар, ол осында қандай зұлымдық күш әрекет ететінін нақты көрсетпейді" деді. The Washington Post газеті де фильмге жағымсыз баға берді, былай деп жазды: "Сюжеті соншалықты қисынсыз, The Guardian ешқашан көрерменнің назарын, сондай-ақ ықыласын немесе жаны ашыратын сезімін тудыра алмайды". Chicago Tribune газетінің журналисі Дэвид Кехр: "The Exorcist сияқты, The Guardian да ядролық отбасының қасиетті ошағындағы қорқынышты оқиға, ол да мәдениеттегі үрейді пайдаланып, ортақ кінәні құбыжықтарға айналдыруға тырысады. Алайда, The Guardian-дағы кінә, The Exorcist-тегі шіркеуді тастауға байланысты азаптан гөрі әлдеқайда қарапайым және әлдеқайда әсерсіз" деп жазды. The Boston Globe газетінен Jay Carr фильмді "жақсы әсте" деп сипаттады, бірақ "қанды жеңіске жеткенде, ол жылдамдығы мен ерекшелігін жоғалтып, қанды клишеге айналады" деп атап өтті. Time Out журналы фильм туралы пікір білдіріп: "Фридкин адам жейтін ағаштар, ұшатын күтімшілер және қылқан жапырақты тізбекті арамен жасалған қырғын сияқты әсерлі әрі абсурдты арнайы эффекттермен араластырылған көңіл көтеруге баса назар аударады. Бұл - кемшіліктері бар, бірақ жақсы білуі керек режиссердің тың тәжірибесі" деді. Актриса Дженни Сигров кейін фильм туралы: "Мен ешкімді оны көруден алғысы келмейді, себебі ол көңілді", дегенмен алғашқы көрсетілімде "бөлмедегілердің барлығы осы фильмді күткендей емес екенін сезіп тұрды" деді. "Мансабымдағы ең алыс фильмдер қайсы?" деген сұраққа Уильям Фридкин The Guardian-ды атап, оның жұмыс істемейтінін айтты.

Үй медиасы

The Guardian 1990 жылдың қазан айында MCA Universal үй видеосы арқылы VHS форматында жарық көрді. Кейіннен Universal оны Anchor Bay Entertainment арқылы DVD форматында шығаруға лицензиялады және 1999 жылдың 12 қазанында шығарды. DVD-де режиссер Фридкиннің аудиокомментарийі, сондай-ақ түпнұсқа театрлық трейлер бар. Бұл шығарылым ұзақ уақыт бойы қолжетімсіз болып келді және табу қиын, алайда Фридкиннің комментарийі бар Second Sight компаниясының Ұлыбританиядағы DVD-сі кейіннен кеңінен қолжетімді болды. Фильм алғаш рет 2016 жылдың 19 қаңтарында Shout Factory компаниясынан Blu-ray форматында шықты. Final Cut Entertainment компаниясының Ұлыбританиядағы Blu-ray нұсқасы 2018 жылдың қазан айында шығуы күтілуде.