Кіріспе

Нью-Орлеандағы көше, Луизиана штаты

Канал көшесі – Нью-Орлеан қаласындағы маңызды магистраль. Қаланың ең көне ауданы, Француз кварталы немесе Вьё Карренің өзенге қарайғы шекарасын құрайтын бұл көше, тарихи тұрғыдан отаршылдық дәуірдегі (18 ғасыр) қала мен жаңа Американдық сектор, яғни бүгінгі Орталық бизнес ауданы арасындағы шекара ретінде қызмет еткен. 1800 жылдардың басына дейін Вьё Карреде негізінен креолдар тұрған. Луизиананы сатып алғаннан кейін (1803), Миссисипи өзені арқылы қалаға көптеген басқа мәдениеттердің өкілдері келе бастады. Кентукки мен Орта Батыстан келген американдықтар қалаға қоныс аударып, қала сыртындағы жерлерге орналасты. Осы екі мәдениеттің арасындағы бөлініс сызығы бойында канал салу жоспарланған. Бірақ канал салынбады, ал оның орнына салынған көшеге осы ат берілді. Сонымен қатар, көшенің ортасы «бейтарап аймақ» деп аталды, бұл мәдени бөліністі мойындау болды. Күні бүгінге дейін Нью-Орлеан көшелерінің барлық орталық бөліктері «бейтарап аймақтар» деп аталады. Канал көшесі, шығыстан батысқа қарай созылып, солтүстік және оңтүстікке қарай өтетін көшелерді бөліп тұрады; Нью-Орлеан қаласының жоспары Миссисипи өзенінің бағытын ұстанады. Көшеде екі бағытта үштен бір жолақ көлік қозғалысы үшін арналған, ал ортасында екі трамвай жолы бар. Канал көшесінің орталық бөлігі қаланың қоғамдық көлік жүйесінің, яғни RTA-ның хабы болып табылады, онда көптеген трамвай және автобус бағдарларының терминалдары орналасқан. (Айта кетейік, бұл RTA басқаратын Канал трамвай желісінің орны.) Канал көшесі «Американың ең кең басты көшесі» деп аталған. Канал көшесі көбінесе Америкадағы кең қалалық магистральдарға көбінесе қосылатын даңғыл немесе бульвар атауларының орнына, жай ғана «көше» деп аталатын ең кең жол деп есептеледі.

Сауда-саттық

Бір ғасырдан астам уақыт бойы Канал көшесі Үлкен Нью-Орлеанның негізгі сауда орталығы болды. Maison Blanche, D. H. Holmes, Godchaux's, Gus Mayer, Labiche's, Kreeger's және Krauss сияқты жергілікті немесе аймақтық универмагтар, Rubenstein Men's Store, Adler's Jewelry, Koslow's, Rapp's және Werlein's Music секілді көптеген танымал мамандандырылған сауда орындарының тірегі болды, сондай-ақ кітап дүкендері, дәріханалар, Kress, Woolworth's және тағы да басқалары бар болды. Универмагтар мата, тігін-тоқыма бұйымдары мен аксессуарлар сатудан басталып, кең алаң мен әйнек терезелерге ие болды. Лифттер мен эскалаторлар көп қабатты универмагтар құруға мүмкіндік берген соң, дүкендер кеңейтіліп, көршілес ғимараттарды қосып, одан да сәнділеніп келді. One Canal Place Office Tower – Corporate Realty басқаратын А класындағы коммерциялық кеңсе ғимараты. Ол Вестин Нью-Орлеанс қонақ үйіне жапсарлас орналасқан. Офистік кеңістік 600-ден астам орынды құрайды және автотұрақ пен денсаулық сақтау клубының инфрақұрылымын қамтиды.

Ойын-сауық

Нью-Орлеан тарихи түрде опера, театр және концерттер орталығы болды. 1871 жылы Канал көшесінде Дауфин және Бургундия көшелерінің арасында «Санаттар театры» ашылды. Ғимарат 1881 жылы жаңартылып, «Ұлы опера» деп аталды, оны театр және балл залы ретінде пайдалануға болады. Театрлар мен кинотеатрлар Рампарт көшесінің қиылысынан топтастырылды, «Саенгер», «Лоус штаты», «Орфей» және «Джой» кинотеатрларының неоновые таңбалары түнде айналасындағы тротуарларға түрлі-түсті жарық шашыратты. Әлемдегі алғашқы кинотеатр (яғни, пайда табу үшін фильмдерді көрсетуге арналған алғашқы кәсіпорын) 1896 жылы Канал көшесінде құрылған «Витаскоп залы» болды. 1910 жылдары Каналда «Аламо», «Плаза» және «Dreamworld» сияқты бірнеше кинотеатр болды. 1912 жылы қаладағы алғашқы «кино сарайы» – «Трианон» ашылды. 1914 жылы «Тюдор», ал 1918 жылы «Глобус» пайда болды. 1950 жылдары олар төмен деңгейлі театрларға айналды, ал 1960 жылдары жабылды. Көптеген сәнді кинотеатрлар жылдар бойы жабылып қалғанмен, Канал көшесінде бірнеше кинотеатрлар бүгінде жұмыс істеп тұр. Бұл шешімдер жерді пайдаланудағы өзгерістерге есік ашты, қаладағы бизнесті, әсіресе туризм индустриясын дамытуға көмектесті. Нью-Орлеан қаласының орталық бөлігіндегі Канал көшесі Қалалық даму ауданының «Канал көшесінің болашағы және даму стратегиясы» (2004) жобасымен сәйкес қайта жаңғыртудан өтіп жатыр. Соңғы жылдары көшеге көптеген жаңа ірі кәсіпорындар қосылды, олардың ішінде «Ритц Карлтон Нью-Орлеан», 1201 Каналдағы сәнді пәтерлер, «Нью-Орлеан биоинновациялық орталығы», жаңартылған «Джой театры», «Сент» қонақ үйі, «Аудубон табиғат институтының» «Аудубон жәндіктер мұражайы» және «Астор Кроун Плаза» бар. 2011 жылдың қазанында Нью-Орлеан қалалық кеңесі Канал және Солтүстік Рампарт көшелерінің солтүстік-шығыс қиылысында орналасқан 190 фут (58 м) биіктігіндегі көп мақсатты ғимарат – «1031 Канал» құрылысына соңғы рұқсат берді. «Hard Rock Hotel» ретінде салынып жатқан ғимарат 2019 жылдың 12 қазанында жартылай құлап, құрылыс крандары зардап шекті. Қала орталығынан шыққаннан кейін Канал көшесі қалған бөлігімен «Mid City» ауданынан өтеді, оның бір бөлігі қазір «BioDistrict New Orleans» деп аталады – бұл аймақтың биомедициналық секторының өсуін ынталандыру үшін құрылған мемлекеттік экономикалық даму ауданы. Қазір «BioDistrict» ауданында шамамен 2 миллиард доллар жұмсалатын екі жаңа оқу ауруханасы – «Университет медициналық орталығы» және АҚШ Ардагерлер істері департаментінің аймақтық ғимараты салынып жатыр.