Кіріспе
Нигериялық футболшы
Тарибо Уэст (26 наурыз 1974 жылы туған) – нигериялық пастор және бұрынғы кәсіби футболшы, қорғаушы ретінде ойнаған. Ол әртүрлі ерекше және жарқын шаш үлгілерімен есімдері танымал. Француз футболында «Оксер» клубымен бірнеше маңызды кубоктарды жеңгеннен кейін, Уэст Миланның екі клубында – «Интер» мен «AC Милан» командаларында ойнады. Сондай-ақ ол Англия және Германияның жоғары лигаларында да өнер көрсетті. Халықаралық жарыстарда Уэст 1994 жылдан 2005 жылға дейін Нигерия құрамасы сапында 42 матч өткізіп, екі әлем чемпионатына және екі Африка Ұлттары кубогына қатысты. Ол сонымен қатар 1996 жылғы Олимпиада ойындарында ел намысын қорғап, алтын медаль жеңіп алды.
Алғашқы жылдар
Порт-Харкортта туған Уэстті Monday Sinclair ашып, оны "Шаркс" командасына шақырды. Ол 1989 жылы "Obanta United" клубында кәсіби футболшы ретінде ойнай бастады, ал 1990 жылы "Шаркс" клубына қайта оралды. Содан кейін Уэст 1991 жылы "Enugu Rangers" клубында ойнады, 1992 жылы "Julius Berger" клубына қосылғанға дейін.
Аусер
1993 жылдың басындағы сәтті сынақтардан кейін Уэст Гай Ру басқаратын француздық «Оксер» клубына қосылды. 1993 жылғы 15 қыркүйекте «Тенерифе» командасына қарсы УЕФА кубогындағы 2:2 есебімен аяқталған ойында ол құрамада болды, бірақ дебютін өткізе алмады. Уэст клуб сапындағы алғашқы ресми ойынын 1994 жылғы 5 наурызда «Тулуза» командасына қарсы өткізіп, 0:0 есебімен тең түсті. Келесі маусымда ол негізгі құрамның тұрақты ойыншысы болды және барлық турнирлерде 31 матч өткізді. 1995–96 маусымда Уэст «Оксер» клубына клуб тарихындағы тұңғыш лига титулын жеңуге көмектесті, осы құрамда Лоран Бланк және Сабри Ламучи сияқты ойыншылар да болды. Олар сонымен қатар ұлттық кубокты жеңіп, «дубль» жасады. Уэст 1996–97 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалында болашақ чемпион «Боруссия Дортмунд» командасымен кездескенде 7 матч өткізді.
Интер Милан мен АС Милан
1997 жылғы маусымда Уэст төрт жылдық келісімшарт бойынша итальяндық "Интер" клубына ауысты. 1997 жылғы 3 қыркүйекте "Фоджиаға" қарсы өткен Копа-Италия ойынында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, клуб сапындағы тұңғыш ресми ойынын өткізді. Содан кейін Уэст 1997 жылғы 9 қарашада "Аталантаға" қарсы Серия А матчында 2:1 есебімен жеңіске жеткен кезде "Интер" үшін алғашқы голын соқты. Ол 1997-1998 жылдарғы УЕФА кубогының ширек финалында "Шальке 04" командасына қарсы қосымша уақытта жеңіс голын соқты. Нәтижесінде, Роналду мен Иван Заморано басқарып отырған "Интер" турнирде жеңіске жетті, ал Вест "Лациоға" қарсы финалда алаңнан қуылды. Келесі маусымда Уэст лигада 21 ойын өткізді, бірақ клуб УЕФА жарыстарына іліге алмады. 1999-2000 жылғы маусымда ол үш рет құрамаға іліге алмады, тіпті бірде-бір ойынға қатыспады. 2000 жылғы қысқы трансферлік терезеде Уэст "Интердің" қалалық қарсыласы "Миланға" ауысты. Ол клуб сапындағы тұңғыш ойынын 2000 жылғы 24 наурызда өткізді, "Ювентусқа" қарсы 2:0 есебімен жеңіске жеткен кезде Андрей Шевченконың орнына жарақат уақытында алаңға түсті. 2000 жылғы 14 мамырда Уэст "Миланның" "Удинезеге" 4:0 есебімен жеңіске жеткен кездегі жалғыз голын соқты.
Англия мен Германия
2000 жылдың қарашасында Уэст ағылшын клубы «Дерби Каунти»-ге үш айлық мерзімге несие бойынша ауысты. Ол «Рэмс» сапында 2000 жылдың 18 қарашасында тұңғыш рет алаңға шықты. «Брэдфорд Сити» клубымен өткен үй лигасының ойынында 2:0 есебімен жеңіске жетті, бұл «Дербидің» аталған маусымдағы алғашқы лигалық жеңісі болды. 2001 жылдың қаңтар айында Уэст «Дербишир» клубында 2000-01 маусымының соңына дейін қалу үшін келісімшартты ұзартты. Ол командаға құлдыраудан сақталуға көмектесті, 18 ойында алаңға шығып, «Дерби» оның қатысуымен 42 ұпайдың 31-ін жеңіп алды. 2001 жылдың мамырында Уэст «халықаралық міндеттемелері» себепті клубтан кетті. 2001 жылдың қарашасында Уэст неміс клубы «1. FC Кайзерслаутерн»-ға тегін трансфер бойынша қосылды. Ол команда сапында 2001 жылдың 17 қарашасында «Сент-Паули» клубымен өткен лига ойынында 5:1 есебімен жеңіске жетіп, тұңғыш рет алаңға шықты. Ойынды бастап, сары карточка алды, содан кейін 81-ші минутта алмастырылды. 2002 жылдың сәуірінде Уэст клубпен «толық келіспеушілік» салдарынан босатылды. 2001-02 маусымында ол барлығы 10 лига ойынына қатысты. 2002 жылдың тамызында Уэст 10 күн бойы ағылшын клубы «Манчестер Сити»-мен жаттықты. Бірақ, жеткіліксіз дене шынықтыру деңгейіне байланысты келісімшартқа қол қоюдан бас тартты.
Партизан
2003 жылдың 24 қаңтарында Уэсттің Югославия чемпионы "Партизан" клубына қосылатыны жарияланды. Ол бес күннен кейін клубпен соңғы келіссөздер жүргізу үшін Белградқа келді. 2003 жылдың 30 қаңтарында Уэст "Партизанмен" 18 айлық келісімшартқа қол қойды. 2003 жылдың 1 наурызында ол клуб сапында ресми тұңғыш ойынын өткізіп, "Радник Обреновац" клубымен өткен үй лигасының матчында 90 минут бойы ойнады, бұл кезде команда 4:2 есебімен жеңіске жетті. Уэст "Партизан" сапындағы алғашқы голын 2003 жылдың 7 мамырында "Воеводина" клубына қарсы өткен үй лигасының матчында соқты, бұл кезде команда 4:0 есебімен жеңіске жетті. Лотар Маттеус басшылығымен клуб 2002–03 жылғы Сербия мен Черногорияның Бірінші лигасының чемпионы атанды. Содан кейін Уэст "Партизанның" 2003–04 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне өтуіне үлкен үлес қосты, үшінші іріктеу раундында "Ньюкасл Юнайтедті" пенальтилер сериясында жеңіп алды. 2003–04 маусымының бірінші жартысында жарақаттарға байланысты көптеген ойындарды өткізіп алғанына қарамастан, ол F тобында үш ойынға қатысты. 2004 жылдың ақпан айында Уэст клубтан өзара келісіммен кетті.
Кейінгі жылдар
2004 жылдың тамызында Уэст катарлық «Аль-Араби» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол 2004 жылғы 4 қарашада «Аль-Вакрамен» өткен лигалық ойында 1:1 есебімен тең түскен кезде жалғыз голын соқты. Кейін Уэст Англияға оралып, 2005 жылғы шілдеде «Плимут Аргайлмен» бір жылдық келісімшарт жасады. Ол клуб сапында 2005 жылғы 27 тамызда дебют жасап, «Халл Ситиге» 0:1 есебімен ұтылып сары карточка алды. Уэст «Плимут» үшін барлығы бес ойынға қатысып, 2005 жылғы қазан айында келісімшарты бұзылды. 2007 жылғы қаңтарда Уэст хорваттық «Риека» клубымен келісімшартқа қол қоюға жақын болды, бірақ медициналық тексеруден өтпеді. Соңында ол Иранға көшіп, 2007 жылғы тамызда «Пейканмен» бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Уэст клубта негізгі құрамға іліге алмады, үш айдан кейін тараптардың өзара келісімімен келісімшарты тоқтатылды. 2008 жылғы ақпанда Уэст испандық Segunda División лигасының «Херес» клубына өтетіні туралы хабарлады, бірақ клуб президенті бұл ойыншының келуі туралы ешқандай ақпараттың жоқ екенін мәлімдеді.
Халықаралық мансап
Уэст 1993 жылы жасөспірімдер арасындағы Африка чемпионатында «Flying Eagles» командасының құрамында болды. Одан кейін Нигерия құрамасы сапында 42 рет толыққанды халықаралық матчтарда ойнады және 1994 жылғы 5 мамырда Швецияға 1:3 есебімен ұтылған ойында тұңғыш рет алаңға шықты. Уэст 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған Олимпиада құрамасының да мүшесі болды. Ол турнирдің барлық минутында ойнады. Екі жыл өткен соң, Уэст Джей Джей Окоча, Нванкво Кану және тағы басқалармен бірге 1998 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының 22 ойыншыдан тұратын құрамына енді. Олар турнирдің екінші кезеңіне өтті, бірақ 16-шы раундта Даниядан жеңіліп, турнирден шығарылды. 2000 жылғы Африка Ұлттары кубогында Уэст Нигерияның барлық ойындарында 90 минут ойнады, ал команда Камеруннан кейін екінші орынды иеленді. Ол сондай-ақ 2002 жылғы турнирде ел намысын қорғап, үшінші орынды жеңіп алды. Сонымен қатар, Уэст 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында да команда құрамында болды. Ол «Өлім тобында» екі матч өткізді, бірақ Нигерия Швеция, Англия және Аргентинадан кейін турнир кестесінде соңғы орынды иеленді. Турнирден кейін Нигерияның бас жаттықтырушысы Фестус Онигбинде команданың сәтсіздігіне Уэстті кінәлады, ол өзінің нұсқауларын «бұзды» деді. 2004 жылдың қаңтар айында Уэст команданың жаттығу барысында жарақат алып, Африка Ұлттары кубогына қатыса алмады. 2005 жылдың 17 тамызында Ұлттық құрамаға қайта оралды және «Супер Бүркіттер» сапында Ливияға қарсы өткен жолдас матчта соңғы ойынын ойнады.
Ойын стилі
Негізінен орталық қорғаушы, Уэст физикалық тұрғыдан күшті және әсерлі қорғаушы болды. Ол айтарлықтай жылдамдыққа ие болмаса да, допты ұтып алу қабілетімен, жанкештілігімен және қатал тәсілмен ойнауымен, сондай-ақ шабуылға қарқынды шығуымен белгілі болды.
Дін және наным-сенімдер
Батыстың шын ниетті христиан екені белгілі, ол футболшы мансабында ойынға түсер алдында сиырлы заттарды пайдаланғанын мойындады. Футболдан кейін ол пастор болды. 2014 жылы Уэст Лагоста "Барлық ұлттарға арналған Дауылдағы Пана" атты шіркеуін құрды.
Жас туралы дау
2010 жылы Уэст және басқа да нигериялық халықаралық футболшылар, мысалы, Джей Джей Окоча, Нванкво Кану және Обафеми Мартинс, өздері айтқан жастан гөрі әлдеқайда үлкен екендігі туралы хабар тарады. 2013 жылдың сәуір айында "Партизан" футбол клубының бұрынғы бас хатшысы Жарко Зечевич Уэсттің нақты жасынан 12 жас үлкен екенін мәлімдеді. Бірақ Уэст бұл айыптауды жоққа шығарды.
Клуб
+ Клубтар бойынша, маусымдар бойынша және жарыстар бойынша ойын және голдар
Клубтық маусымЛигаҰлттық кубокЛига кубогыКонтинентальБасқаЖалпыДивизионОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдарОйындарГолдар
Auxerre1993–94Француз лигасы 110000000—101994–95230201050—3101995–96220301041—3011996–97271301070—381Жалпы7318030161—1002
Inter Milan1997–98Серия А23130—81—3421998–9921040—30203001999–20000000———00Жалпы44170—11120642
AC Milan1999–2000Серия А4100—000041
Derby County (соғымға берілді)2000–01Премьер лига1801010——2001
FC Kaiserslautern2001–02Бундеслига10020———120
Partizan2002–03Сербия және Черногорияның бірінші лигасы11100—00—1112003–045000—70—120Жалпы16100—70—231
Al Arabi2004–05Катар жұлдыздар лигасы——
Plymouth Argyle2005–06Чемпиондық400010——50
Paykan2007–08Иран Про лигасы0000———00
Мансаптық жалпы169418050342202286