Кіріспе
Нигериялық футболшы Обафеми Акинунми Мартинс (28 қазан 1984 жылы туған) – Нигерияның бұрынғы кәсіби футболшысы, шабуылшы ретінде ойнаған. Ол доппен жылдамдығымен танымал. 16 жасында Нигериядан Италияға кеткеннен кейін, ол Еуропаның бірнеше жоғары лига клубтарында өнер көрсетті. 2002 жылы «Интер Милан» (Серия А) клубында кәсіби карьерасын бастады, 2006 жылы «Ньюкасл Юнайтед» (Премьер-лига), ал 2009 жылы «ВфЛ Вольфсбург» (Бундеслига) клубтарына ауысты. 2010 жылдың шілдесінде «Рубин Казань» (Ресей Премьер-лигасы) клубына қосылып, 2011 жылдың қаңтарында «Бирмингем Ситиге» жалға берілді. «Ла Лига» клубы «Леванте» сапында бір маусым ойнағаннан кейін, 2013-2015 жылдары «Сиэтл Саундерс» (MLS) клубында 40 гол соқты, содан кейін бірнеше жыл «Шанхай Шэньхуа» және «Ухань» (Қытай) клубтарында доп тепті. Клубтық деңгейде Мартинс «Интер» сапында Серия А титулын, Италия кубогын (екі рет) және Италия Суперкубогын жеңіп алды. «Бирмингем Сити» құрамында 2011 жылғы Англия лига кубогының финалында жеңіс голын соқты. «Интер», «Ньюкасл» және «Вольфсбург» клубтарында Еуропалық футболда ойнап, «Ньюкаслмен» бірге УЕФА Интертото кубогын ұтты. Оның ең нәтижелі лигалық маусымдарында 2004-2005 жылғы Серия А-да 11 гол, ал 2006-2007 жылғы Премьер-лигада және 2014 жылғы MLS-де 17 голдан соқты. Халықаралық аренада Мартинс 2006, 2008 және 2010 жылғы Африка Ұлттары кубогында және 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Нигерия құрамасының құрамында өнер көрсетті.
Obafemi Akinwunmi Martins (born 28 October 1984) is a Nigerian former professional footballer who played as a forward. He is known for his speed on the ball. After leaving Nigeria for Italy at age 16, he has since played for a number of top division clubs around Europe. He began his senior career in 2002 at Serie A club Inter Milan, before he moved to Premier League club Newcastle United in 2006, and then to Bundesliga club VfL Wolfsburg in 2009. Having joined Russian Premier League side Rubin Kazan in July 2010, they loaned him to Birmingham City in January 2011. He spent a season with La Liga club Levante, he played for Seattle Sounders FC of Major League Soccer from 2013 to 2015, scoring 40 goals, before spending several years in China with Shanghai Shenhua and Wuhan. In club football, Martins has won the Serie A title, the Italian Cup (twice), and the Italian Super Cup, all with Inter. With Birmingham he scored the winning goal in the 2011 Football League Cup Final. He has played European football with Inter, Newcastle and Wolfsburg, winning the UEFA Intertoto Cup with Newcastle. His highest scoring league seasons so far have seen him score 11 goals in the 2004–05 Serie A, and 17 in both the 2006–07 Premier League and 2014 MLS. In international football, Martins has been in the Nigerian squad for the Africa Cup of Nations in 2006, 2008 and 2010, and for the FIFA World Cup in 2010.
Ерте мансап
Мартинс жергілікті футбол клубы F. C. Ebedei-ге қосылды, оны менеджер Черчилль Олисе туған қаласының көшелерінде ойнап жүргенде байқап алған. Бір жылдан кейін Серия C клубы А. C. Reggiana бұл ойыншыны трансферлеуге ұсыныс жасады. Үш айлық сынақтан кейін Мартинс және оның Ebedei командаласы Стивен Макинва 2000 жылы клубпен жасөспірімдер келісімшартына қол қойды. Италиядағы алғашқы маусымында Мартинс негізгі құрамға енді, ал сол жылы Серия А клубтары Перуджа мен Интер Милан осы шабуылшыға қызығушылық танытты.
Интер Милан
2001 жылы Мартинс 750 000 евро трансферлік құнмен «Интер» клубымен келісімшарт жасасты. Алғашқы маусымда ол жастар құрамасы үшін 23 гол соқты, олардың 2001–02 маусымында Campionato Nazionale Primavera жеңісіне көмектесті. Жастар құрамасындағы өнертабысы келесі маусымда бірінші команданың лигасына дебютіне әкелді, ол 2002 жылдың 22 желтоқсанында «Пармаға» қарсы матчта бастап, «Интер» 2:1 есебімен жеңіске жетті. Мартинс 2002–03 маусымына дейін бірінші команданың тұрақты ойыншысы бола алмады. Осы маусымда жаттықтырушы Гектор Купер оған алғашқы УЕФА Чемпиондар лигасы ойынында мүмкіндік берді, ол болашақ командаластары «Ньюкасл Юнайтедке» қарсы ойынға қосымша уақытта шықты. Ол алғашқы Чемпиондар лигасы голын «Байер 04 Леверкузенге» қарсы матчта соқты, бұл «Интердің» ширек финалға өтуін қамтамасыз етті; оның қуанышты сальтоларының видеосы кейіннен УЕФА келесі маусымдық жарысты жарнамалау үшін пайдаланды. Ол жартылай финалда «Интердің» өміржайы «Миланға» қарсы да гол соқты, бірақ клубтың саяхаттағы голдары есебінен жеңіске жетпеді. Чемпионатта төрт ойында бір гол соқты. 2004–05 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде «Андерлехтке» қарсы 3:1 есебімен жеңіске жеткен Мартинс үш қатарынан Чемпиондар лигасы маусымында гол соққан ең жас ойыншы болды. Сондай-ақ, ол «Копа Италияда» команданың сәтті өтуіне үлкен үлес қосты, алты гол соқты, оның ішінде «Болонияға» қарсы хет-трик, нәтижесінде турнир жеңіспен аяқталды. Мартинс барлық жарыстарда 45 матчта 22 гол соқты, бұл оның жеке рекордтық көрсеткіші болды. «Интердегі» жақсы формасы оған 2006 жылғы Африка Ұлттар Кубогына Нигерия құрамасына шақыруға мүмкіндік берді. «Интермен» жетістікке жеткенімен, клуб үшін 88 лига ойынында 28 гол соқты, сондай-ақ еуропалық жарыстарда 11 гол соқты, бірақ ол 2006 жылдың тамызында сатылды. Бұл «Интердің» екі жаңа шабуылшыны әкелгеніне байланысты болды: біріншісі – аргентиналық Эрнан Креспо «Челсиден» соғымға алынды, ал кейін швед Златан Ибрагимович «Ювентустан» сатып алынды.
Ньюкасл Юнайтед
Мартинс трансфер туралы өтініш бергеннен кейін бес жылдық келісімге қол қойды. Ол «Георди» жанкүйерлерінің алдында ФК «Вентспилс»-ке қарсы УЕФА кубогы матчы алдында көрсетілді және клубтың рекордтық гол соққан ойыншысы Алан Ширердің сәуір айында зейнетке шыққаннан кейін бос қалған 9-шы нөмірлі жейдесін мұра етті. Мартинс Премьер-лигадағы дебютін 27 тамызда «Астон Виллаға» қарсы өткізді, бұл ойында 2:0 есебімен ұтылып, тізе жарақаты алды. Дәрігерлер Мартинстің аяғына қатты соққы тигенін және ішкі қан кету болғанын анықтады. Оның алғашқы ойындарының нәтижесіздігіне байланысты «Ньюкасл» клубының бас жаттықтырушысы Гленн Родер оны қорғауға мәлімдеме жасады. Бірақ 17 қыркүйекте Мартинс «Ньюкасл» сапындағы алғашқы голын соқты. Бұл «Уэст Хэм Юнайтед»-ке қарсы «Уэстон Парк» стадионында өткен матчтағы 2:0 есебімен жеңіске жеткен кездегі екінші гол болды, содан кейін оның гол соғу көрсеткіштері жақсара бастады. 2007 жылдың қаңтар айындағы хабарлар «Челси» клубының Мартинстің табысты өнерінен кейін оған ұсыныс жасауды қарастырып жатқанын көрсетті. Алайда, бұл хабарламаны өзі Мартинс жоққа шығарды, ал Родер «Челси» ойыншысына қызығушылық танытса да, Мартинстің «Ньюкаслдан» кетуіне рұқсат бермейтінін мәлімдеді. 14 қаңтарда «Тоттенхэм» клубына қарсы өткен сыртқы матчта 3:2 есебімен жеңіске жеткен кезде Мартинс 20 ярдтық қашықтықтан соққы берді. «Sky Sports» телеарнасы бұл соққының жылдамдығын 135 км/сағ (84 миль/сағ) деп өлшеді, бұл «The Guardian» сайтының мәліметінше, футбол тарихындағы ең күшті соққылардың біріне айналдырды. Бұл «Ньюкасл» сапындағы оның 10-шы голы болды. Мартинс өзінің алғашқы маусымын 46 ойында 17 голмен аяқтады. Оның екінші маусымы бірқатар жағдайлармен қиын болды. Жаңа бас жаттықтырушы Сэм Аллардайс Майкл Оуэн мен Марк Видуканы алға қоюды қалағандықтан, Мартинс маусымның бірінші жартысында жиі алмастырушы ретінде пайдаланылды. Бұл жағдайға қарамастан, ол тұрақты түрде гол соғуды жалғастырды, ал Аллардайс жұмыстан босатылып, Кевин Киган бас жаттықтырушы болып тағайындалғаннан кейін, Мартинс Оуэн мен Видукамен бірге үш шабуылшыдан тұратын құрамда ойнады. Мартинс «Ньюкасл» сапындағы екінші маусымында аз гол соқты, себебі ол бірінші маусымдағыдай барлық шабуылдардың орталық тұлғасы болмады, сонымен қатар маусымы желтоқсан айында Нигерия құрамасымен Африка Ұлттар Кубогіне қатысуына байланысты тоқтап қалды. Мартинс 2008-09 маусымының бірінші жартысында 12 лига матчында 6 гол соқты, бірақ жамбас бұлшық етінің жыртылуына байланысты бірнеше ойынға қатыса алмады. 2009 жылдың 7 қаңтарында Мартинс Германияда жоғары жақтағы қысым операциясын жасайтыны расталды. Ол бұл операцияны танымал маман доктор Ульрике Мушавек жасады. Ол маусымның соңғы екі матчына үлгерді және «Миддлсбро» клубына қарсы өткен матчта гол соқты. Алайда, ол «Ньюкаслдың» Чемпиондық лигаға түсуіне кедергі келтіре алмады. Ол бастапқыда 2009-10 маусымында клубтың Премьер-лигаға оралуына көмектесуге ниеттенгенін айтты, бірақ ақырында «ВфЛ Вольфсбург» клубына көшті. Оның «Ньюкасл» сапындағы соңғы матчы маусымдық дайындық кезеңінде «Лейтон Ориент» клубына қарсы өткен, осы матчта «Ньюкасл» 6:1 есебімен жеңіліске ұшырады. «Тайнсайдта» өткізген үш жыл ішінде Мартинс барлық турнирлерде 104 ойында 35 гол соқты.
VfL Wolfsburg (Волфсбург)
2009 жылдың 29 шілдесінде «Ньюкасл» клубы Бундеслига чемпионы «Волфсбургтан» 9 миллион фунт стерлингтік ұсынысты қабылдады. Трансфер 31 шілдеде расталды, Мартинс төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Дебюттік ойынында Мартинс «1. FC Кёльн» командасына қарсы «Рейн Энерджи» стадионында екінші таймда алаңға түсті, командалар 1:1 есебімен тең түскен болатын. Ол екінші голдың дайындалуына көмектесті және Бундеслигадағы алғашқы ойынын екі қарсыласты жеңіп өтіп, алты метрден қақпашыны басып озу арқылы керемет голмен аяқтады.
Рубин Қазан
2010 жылдың 9 шілдесінде Мартинс 17 миллион еуроға Ресей Премьер-лигасының қолданыстағы чемпионы "Рубин Казан" клубына сатылды. Ол үш жылдық келісімшартқа отырды және BBC Sport тілшісіне: "Чемпиондар командасына қосылып жатырмын және клубты одан да мықты ету үшін бар күшімді саламын деп үміттенемін" деді. Мартинстің агенті Никола Вальтер "Рубин" клубы ойыншының барлық талаптарын қанағаттандырғанын, ал бас жаттықтырушы Курбан Бердиев шабуылшы Александр Бухаров кеткеннен кейін оған маңызды рөл бермек екенін мәлімдеді. Мартинс трансферлік терезе ашылған 1 тамыздан кейін "Рубин" сапындағы алғашқы ойынын өткізе алды. 2012 жылдың 9 мамырында "Рубин Казан" Ресей кубогын жеңіп алып, Мартинске Ресейдегі алғашқы жүлдесін сыйлады.
Бірмингем қаласына берілген несие
Баласы дүниеге келгеннен кейін Мартинс отбасына жақын болу үшін Англияға көшіп баруды сұрады. 2011 жылдың 31 қаңтарында ол Премьер-лиганың «Бирмингем Сити» клубына маусым соңына дейін жалға берілді, 2011 жылдың жазында 5 миллион фунт стерлингтік тұрақты келісім жасау мүмкіндігімен. Ол жұмыс визасын алу рәсімдеріне байланысты кешіккен дебютін 12 ақпанда «Сток Ситиге» қарсы бастапқы құрамда өткізді; ол 75 минут ойнады, ал «Бирмингем» 1:0 есебімен жеңіске жетті. Ол клуб сапындағы алғашқы голын ФА Кубогының бесінші турында «Шеффилд Уэнсдей» клубын жеңген кезде (17-минутта) соқты. Мартинс 2011 жылғы Футбол лигасы кубогының финалында жеңіс голын енгізді, нәтижесінде «Бирмингем» «Арсеналды» Уэмбли стадионында 2:1 есебімен жеңді, ол 83-ші минутта алаңға түскен еді. Әдеттегі уақыттың соңына бір минут қалғанда, «Арсенал» қақпашысы Войцех Щенсны мен қорғаушы Лоран Косьелни «Бирмингемнің» Никола Жигичтен келген басылған допты қабылдау кезінде шатасу тудырды. Мартинс соңғы бос допты пенальти алаңына жақын жерден бос қақпаға жіберді. Мартинс бұл голды «Менің мансабымдағы ең оңай гол» деп сипаттады. Премьер-лигада тағы екі ойыннан кейін ол бірнеше апта бойын жарақаттан кейін сол тізе сүйегінің стресс-жарақаты болғаны анықталды. Сәуірдің соңында жасалған операциядан кейін, сауығу мерзімі 3-4 айға дейін естілетін болды.
Леванте
2012 жылдың 13 қыркүйегінде Мартинс екі жылдық келісімшартқа қол қойып, тегін трансфер бойынша «Леванте» клубына көшті. 2012 жылдың 23 қыркүйегінде лигадағы тұңғыш ойынында «Реал Сосьедад» командасына қарсы өткен матчта алғашқы голын соғып, 2:1 есебімен жеңіске жеткізді. 28 қазанда «Гранада» командасына қарсы өткен ойында Мартинс екі гол соғып, «Леванте» клубын Ла Лига турнирінің кестесінде төртінші орынға көтерді.
Сиэтл Саундерс ФК
2013 жылдың 11 наурызында Мартинс MLS клубы «Сиэтл Саундерс ФК»-мен белгілі ойыншы ретінде келісімшартқа отырғандығы жарияланды, бұл үшін клуб Мартинстің «Леванте» клубымен жасасқан келісімшартындағы 4 миллион долларлық толық өтеу шартын төледі. Бұл трансфер Мартинстің «Сиэтлге» өтуі мүмкін деген бірнеше апталық болжамдарға нүкте қойды. «Леванте» маусым ортасында Мартинстен айырылуға ықылымсыздық танытып, «Сиэтл Саундерс ФК»-ні заңсыз әрекеттерге қатысты сотқа берумен қорқытқан болатын. 2013 жылдың 15 наурызында клуб трансфердің ресми түрде аяқталғанын мәлімдеді. Мартинс клуб сапындағы алғашқы голын 2013 жылдың 20 сәуірінде соқты, содан кейін өзінің әйгілі кері домалап секіру арқылы гол мерекесін тойлады. 2014 жылдың 24 қазанында Мартинс «Сиэтл» клубымен үш жылға келісімшартты ұзартты, оның жылдық жалақысы 3 миллион доллардан асып, екі есеге артты. Келесі күні Мартинс Марко Папаның голына нәтижелі пас берді, нәтижесінде «Сиэтл» «Галактиканы» 2:0 есебімен жеңіп, «Жақтаушылар қалқаны» кубогын жеңіп алды. Бұл гол Мартинстің тұрақты маусымда соққан 17 голына айналды, бұл клубтық рекорд, сонымен қатар ол 13 нәтижелі пас берді, бұл көрсеткіш Мауро Росалеспен бірге клубтық рекордты бөліседі. Мартинс «Саундерс» клубындағы екінші маусымында 2014 жылы өте табысты өнер көрсетті және MLS үздік ойыншысының (MVP) үш финалисінің бірі атанды. Мартинс MLS үздік құрамына (Best XI) енді, ал «Саундерс» ол гол соққан барлық ойында жеңіске жетті. Ол сонымен қатар MLS жылдың үздік голы сыйлығына ие болды, ол өте тар бұрыштан, қақпаға жақын жерден, жер сілкінісінің қақпашысы Джон Буштан жоғарырақ траекториямен соққан голы үшін марапатталды.
Шанхай Шэньхуа
2016 жылдың 18 ақпанында Мартинс Қытай Суперлигасының «Шанхай Шэньхуа» клубына қосылды. 2016 жылдың 15 мамырында ол «Шанхай» сапында «Гуанчжоу R&F» командасына қарсы өткен матчта 5:1 есебімен жеңіске ұласу үшін соңғы минутта алаңға түсіп, алғашқы голын соқты. Мартинс 2017 жылғы Қытай ФА Кубогы финалының бірінші ойынында жалғыз голдың авторы атанды және екінші ойында керемет гол соқты. Олардың қарсыластары «Шанхай СИПГ» екінші ойында 3:2 есебімен жеңіске жеткенімен, «Шанхай Шэньхуа» командасы өз алаңында гол соққандықтан турнир жеңімпазы атанды. 2018 жылдың 31 наурызында Мартинс «Шэньхуа» сапында «Хебей Қытай Фортуна» командасына қарсы өткен үй матчында 4:2 есебімен алғашқы хет-тригін жасады. Дегенмен, 2018 жылғы АФК Чемпиондар лигасының топтық кезеңіндегі 3 сәуірде «Кашима Антлерс» командасына қарсы өткен бесінші матчта оң тізесіндегі төртбас бұлшық етінің шешілген кездесуіне байланысты жарақат алды, бұл оны кем дегенде алты айға алаңнан шығарды. 2018 жылдың 1 маусымында Мартинс «Шэньхуа» клубынан босатылғаны жарияланды. 2019 жылдың мамырында ол жарақаттан толыққан соң жаңа клуб іздеп жүргенін мәлімдеді.
Шанхай Шэньхуаға қайта оралу
2020 жылдың 15 шілдесінде Мартинс Қытай Суперлигасының «Шанхай Шэньхуа» клубына қайта оралғаны жарияланды.
Ухань Залл
2020 жылдың 20 қыркүйегінде, «Шанхай Шэньхуамен» шарты бұзылғаннан кейін Мартинс Қытай Суперлигасының «Ухань Залл» клубымен маусым соңына дейін қысқа мерзімді келісімшартқа отырды.
Халықаралық мансап
Мартинс Нигерия құрамасы сапында 2004 жылы 19 жасында 2004 жылғы Бірлік кубогында дебют жасап, екінші голды соқты. Ол 2006 жылғы Африка Ұлттары кубогында үшінші орын алған Нигерия құрамасының құрамында болды. Мартинс турнирде екі гол соқты, екеуі де топтық кезеңде Сенегалға қарсы өткен ойында. Ұлттық құрамадағы оның болашағы бірнеше даулы жағдайлардан кейін күмәнді болып қалды. 2006 жылдың тамызында Нигерия футбол федерациясының (NFA) сайтында оның туған күні 1978 жылғы 1 мамыр деп көрсетілген, бұл оны 21 емес, 28 жасқа толтырғандығын білдірді. NFA бұл әкімшілік қате екенін растап, туындаған жағдай үшін кешірім сұрады. Дегенмен Мартинс, бұл қателіктің оның «Ньюкаслға» трансферіне әсер ететініне байланысты ұлттық құрамадағы карьерасын аяқтау мүмкіндігін қарастырды. 2007 жылдың 6 ақпанында Мартинс, бұйрыққа қарамастан, Ганаға қарсы өткен жолдастық матчта (4:1) қатыса алмады. Кейін ол өзінің ауырып жатқан анасына көңіл көрсету үшін Лагосқа сапар шеккенін түсіндірді. Нигерия құрамасының уақытша бас жаттықтырушысы Огастин Эгуавоен Мартинске ашуланып, оны құрамадан шеттетумен қорқытты. 2007 жылдың 14 ақпанында Мартинс ойынға қатыспағаны үшін өтініш білдірді, бірақ анасының денсаулығының өте маңызды екенін айтты. Сондай-ақ ол болашақта Нигерия құрамасы үшін ойнауға дайын екенін мәлімдеді. Мартинс 2007 жылдың 24 наурызында құрамаға оралып, Африка Ұлттары кубогының іріктеу турнирінде Угандаға қарсы толық матч ойнады, бұл ойында Нигерия жеңіске жетті. Нигерияның 2008 жылғы Африка Ұлттары кубогына іріктеу өтінімдері аяқталғаннан кейін, Нигерия «Сьюдад-Хуарес» қаласында Мексикамен жолдастық кездесу өткізді. Мартинс бұл ойында екі гол соқты, нәтижесі 2:2 тең түс. 2007 жылдың 17 қарашасында Мартинс Нигерия құрамасын алғаш рет капитандыққа алып шықты, бұл оның 19-шы ойыны болды. 2009 жылдың 12 қарашасында Найробиде Кенияға қарсы өткен матчтың 83-ші минутында ол керемет гол соқты, осылайша Нигерияның 2010 жылғы ФИФА Әлем кубогына қатысуын қамтамасыз етті. Оңтүстік Африкадағы турнирде Мартинс барлығы 71 минут ойнады, екі матчқа қатысып, есеп айырмасын өзгерте алмады. Бірінші топтық ойында ол 52-ші минутта Виктор Обиннаның орнына алаңға шықты. Үшінші ойында ол 57-ші минутта Нванкво Канудың орнына қосылды. Нигерия турнирден бір ұпаймен ғана шығып, «B» тобының соңғы орынында қалды.
Ойын стилі
Мартинс – жылдам, кішкентай және епті сол жақ аяқты шабуылшы. Ол доппен өте жылдам, ал негізгі қасиеттері – керемет жылдамдығы, оңай қозғалғыштығы және атлетикалық қабілеттері. Кішкентай бойына қарамастан, ол соққы күшімен, дене күшімен және секіру қабілетімен де көзге түседі. Сонымен қатар, ол акробатикалық түрде гол атап өтуімен де ерекшеленеді.
Жеке өмір
Мартинстің екі ағасы да кәсіби футбол ойнады. Оның үлкен ағасы Оладипупо Мартинс 2009 жылы жүрек ауруына байланысты футболдан зейнеткерлікке шыққанға дейін «Реджана», «Партизан» және «Инсбрук» клубтарында ойнады. 2011 жылғы 8 тамызда Нигерияның Лагос қаласында күдікті жүрек талмасынан қайтыс болды. Мартинстің кіші ағасы Джон Ронан Мартинс. «Обафеми» есімі йоруба тілінде «патша мені жақсы көреді» деп аударылады. Мартинс 2015 жылы АҚШ жасыл картасын алды, бұл оны MLS тізімі үшін жергілікті ойыншы ретінде қабылдауға мүмкіндік береді. Ол Марио Балотеллидің қарындасы, ганалық-итальяндық Абигейл Барвуаға үйленген. Олардың 2013 жылы туған Кендрик есімді бір баласы бар. Оның үлкен ұлы Кевин Маусси Мартинс (31 қаңтар 2005 жылы туған) әкесінің жолын жалғап, Италия жастар құрамасына енді.