Кіріспе

2004 жылы Индонезиядағы террористик шабуыл

2004 жылдың 9 қыркүйегінде жергілікті уақыт бойынша сағат 10:30-да (03:30 UTC) Оңтүстік Джакартадағы Кунинган ауданындағы Австралия елшілігінің сыртында бір тонналық автокөлік бомбасы, шағын Daihatsu жүк көлігіне орналастырылған, жарылып, 9 адам қаза тапты, оның ішінде қанаушы-бомбалаушы, және 150-ден астам адам жарақат алды. Жарылыс іргелес ғимараттың 12-ші қабатындағы Грекия елшілігін қиратты, онда үш дипломат жеңіл жарақат алды. Жақын жердегі Қытай елшілігі де зақымданды. Елшілікті қоршаған көптеген кеңсе ғимараттары да жарылыстан зақымдалды, жарылыс салдарынан ғимараттардың терезелері сынып, ішіндегі көптеген жұмысшылар, көбінесе шыны сынықтарынан жарақаттанды. Жарылыстан қанша бейбіт тұрғын қаза тапқаны туралы пікір таласы туды: Джакартаның жергілікті денсаулық сақтау органдары 9 адамның қаза тапқанын, ал Австралияның ресми өкілдері 11 адамның қаза тапқанын хабарлады. Дегенмен, елшілікте жұмыс істейтін барлық австралиялықтар тірі екені хабарланды. Қаза тапқандардың арасында елшілік күзетшісі Антон Суджарво, 23 жас, және елшілікте кезекте болған төрт индонезиялық полиция қызметкері болды. Қалғандары – бейбіт азаматтар, оның ішінде елшілік бағбаны Сурьяди, 34 жас, екі елшілік қызметкері, виза алуға үміткер және жаяу жүргінші.

Тергеу

Жауапкершілікті Jemaah Islamiyah ұйымы өз мойнына алды, бұл ұйым 2002 жылғы Балидегі шабуылды қоса алғанда, бірнеше шабуылға жауапты екенін мәлімдеген және әл-Каидамен байланысы бар деп күдіктелген. Исламдық веб-сайт www.islamicminbar.com сайтында Jemaah Islamiyah-ның мәлімдемесі жарияланды:

«Біз Құдай мен Исламның ең жаман жауы – Австралиямен есеп айыруға шешім қабылдадық. Муджахид бауырымыз Австралия елшілігіне қарсы көлік бомбасымен шаһидтік операцияны сәтті жүзеге асырды.»

Бұл шабуылдар сериясының біріншісі. Біз Индонезиядағы австралиялықтарға елді тастап кетуді кеңес береміз, әйтпесе біз оны олар үшін зиратқа айналдырамыз. Австралия үкіметінің Ирактан әскерін шығарып алуын талап етеміз. Егер талаптарымыз орындалмаса, оларға көптеген ауыр соққылар беріледі. Қақпандармен толтырылған көліктердің саны шексіз болады. Біздің джихадымыз мұсылман жерін азат етуге дейін жалғасады. Шығыс Азиядағы Jemaah Islamiah – ақпарат бөлімі – Индонезия. |Мүмкін Jemaah Islamiyah|The Sydney Morning Herald

Полиция Азахари Хусин мен Ноордин Мохаммед Топтың бомбалаудың артында тұрғаны күдікті деп хабарлады. Азахари 2005 жылдың қарашасында Шығыс Явадағы Батуда полиция шабуылы кезінде қаза тапты, ал Ноордин 2009 жылдың 17 қыркүйегінде Орталық Явадағы Суракартада қаза тапты. 2004 жылдың 1 қазанында полиция оқиға орнындағы ДНК-тестілеу нәтижесіне сүйене отырып, өзін-өзі өлтірген бомбалаушыны Хери Голун деп анықтады. 2004 жылдың 10 қарашасында Индонезия полициясы Ройсты, сондай-ақ Иван Дхармаванды, Батыс Яваның Мерак қаласында тағы бес күдіктімен бірге ұстады. Тергеу барысында Ройс шабуыл үшін қаржыны Осама бен Ладеннің Малайзия арқылы жіберген курьерден алғанын мәлімдеді. Ол полицияға: «Доктор Азахари маған түсіндіргендей, ақша Осама бен Ладеннен келген, оны курьер жеткізген, бірақ ол атын немесе қашан алғанын айтпады». Бомбалаудың себебі Австралияның Ирак соғысына қатысуы болды: «Австралия елшілігін бомбалау мақсаты – Австралия үкіметінің Ирактағы мұсылмандарды қырғынға ұшырату саясатын қолдаудағы ең белсенді американдық марионетка болғандықтан». 2005 жылдың 13 қыркүйегінде Ройс бомбалаудағы рөлі үшін өлім жазасына кесілді, бірақ сотта бұрынғы мойындауын қайтарып алғандай болды: «Мен өлім жазасын қабылдамаймын. Мен бір күннің немесе тіпті бір сағаттың жазасын қабылдамаймын, өйткені мен кінәсізмін және бұл іске қатысым жоқ». 2005 жылдың желтоқсанында Индонезияның Жоғарғы соты Ройстің адвокаттарының өлім жазасына қарсы апелляциясын қабылдамады. 2006 жылдың 5 мамырында Халықаралық дағдарыс тобы «Индонезиядағы терроризм» атты есебін жариялады. Онда шабуылға дейін болған оқиғалар сипатталды:

5 тамызда Ноординнің нұсқауымен Ройс өзін-өзі өлтіруші ретінде таңдалған Хери Голунды алып, бомбалауда қолданылған Daihatsu көлігін сатып алуға кетті. Ол екі тапсырмада да Ирун Хидаяттың көмегіне жүгінді. Содан бастап 17 тамызға дейін, басты тұлғаларды жылжыту, бомбаларға қосымша материалдар сатып алу және қаражат жинау – белсенділер уақыт өткізу үшін интернет-кафелерге барумен кезектесіп отырды. 17 тамызда Ноордин Ройстен Хери Голунның психологиялық жағдайын тексеруді сұрады. Хери дайын екенін айтқаннан кейін, ол Ноордин мен Азхари тұрған үйге көшіп, түнде олардың бөлмесінде ұйықтады, осылайша олар оған қосымша діни кеңес бере алатын болды. 23 тамызда Ройс Хери Голунға көлік жүргізуді үйретуді бастады, ал 9 қыркүйекте жаңа жүргізуші Австралия елшілігінің алдында өзін өртеді. 2005 жылдың наурыз айында Ирун Хидаят бомбалауға қатысқандардың біріне ақша бергені және шабуылдан кейін Азахари мен Ноординге баспана бергені үшін айыпталды. 21 шілдеде ол Азахари мен Ноординге үй бергені үшін кінәлі деп танылды, бірақ қыркүйектегі шабуылды жоспарламағаны үшін үш жылға бас бостандығынан айырылды. Хидаят елшілікке жасалған шабуылға қатысты сотталған алғашқы адам болды.