Кіріспе

Американдық сериялық кісі өлтіруші (1949–1992)

Роберт Эндрю Берделла-кіші (31 қаңтар 1949 – 8 қазан 1992) – американдық сериялық кісі өлтіруші, ол кем дегенде алты жас жігітті ұрлап, зорлап, азаптап, өлтірді. Ол құрбандарын алты аптаға дейін тұтқындыққа алып, олардың қиналысын бастан өткізуге мәжбүр етті. Оның қылмыстары 1984 және 1987 жылдар аралығында Миссури штатының Канзас-Сити қаласында болды. Өзінің кісі өлтірулерін "көзқарасыңдағы ең қараңғы қиялдарымның шындыққа айналуы" деп сипаттаған Берделла 1988 жылдың тамыз айында құрбандарының бірі Ларри Пирсонды бірінші дәрежелі кісі өлтіргені үшін өмір бойы бас бостандығынан айырылды. Кейіннен ол 1988 жылдың желтоқсанында бірінші дәрежелі кісі өлтірудің тағы бір айыбын және екінші дәрежелі кісі өлтірудің төрт айыбын мойындады. 1992 жылдың қазан айында Миссури мемлекеттік түрмесінде қамауда жүргенде жүрек талмасынан қайтыс болды. Берделла құрбандарының денелерін кеңінен кесу әдетіне байланысты "Канзас-Сити қасабы" деп аталды, одан кейін ол денелерді қоқыс қаптарына тастады, ал "Жинаушы" (The Collector) деген лақабына "Жамғыршы" (The Collector) фильміне сілтеме жасалды, ол оның қылмыстарының әдісі артындағы қиялдардың негізі болғанын айтты.

Өлім

1992 жылы Берделла бұрын түрмеге түскенде танысқан пастор Роджер Коулманмен байланысқа шықты. Ол Миссури штатының түрмесінің қызметкерлері оның жүрек ауруына арналған дәрісін бермей отырғанына байланысты алаңдаушылығын жеткізді. Ол құрбандарын қорлап, азаптап, түрмелеп, осыдан жыныстық қызығушылық алатын. Сонымен қатар, ол түрмеде отырған жылдары хабарласқан журналистерге берген сұхбаттарында ешқашан өз ісіне өкінгенін білдірмеді және өліміне аз уақыт қалғанда берген сұхбатында құрбандарын "ойыншықтар" деп қысқаша айтты.

Салдары

1988 жылдың қараша айында Берделланың үйінен және бизнесінен тәркіленген заттар мен жиһаздың кең ауқымды коллекциясы төрт жеке күні аукционға сатылды. Аукционнан түскен барлық қаржы сол кезде жүргізіліп жатқан сот процесіндегі оның өсіп келе жатқан заңдық шығындарын төлеу үшін пайдаланылуы тиіс болды. Аукционға ұлттық қызығушылық зор болды, бүкіл АҚШ-тан телефон арқылы ұсыныстар түсті. Көптеген заттар күтілген бағадан арзанға сатылса да, алғашқы аукцион күнінің соңында 60 000 доллардан астам ақша жиналды (2023 жылғы көрсеткіш бойынша 151 000 долларға тең). Берделланың үйі 1988 жылдың желтоқсан айында белгісіз сомаға жергілікті кәсіпкер сатып алды. Кейіннен бұл үй бұзылды. Марк Уоллес, 27 жас, 22 маусым 1985 жыл: Берделланың құрал-сайманы сарайында найзағайдан жасырынып жүрген кезде табылған. Уоллес 23 маусымда сағат 7-де оттегінің жетіспеуінен және инъекциялық есірткілерден көз жұмды.

Теледидар

2004 жылғы деректі фильм, «Базар Бизар» (кейде «Джеймс Эллрой Базар Бизарды ұсынады» деп стилдендіріледі), журналист Том Джекманның «Қорғанға салу рәсімдері» кітабы негізінде Бенджамин Мид режиссерлік еткен туынды. «Базар Бизар» Берделла жасаған кісі өлтірулерді баяндайды және оның қайтыс болғанға дейінгі сұхбаттарының мұрағаттық кадрларын қамтиды. Кристофер Брайсон осы деректі фильмге сұхбат бергендердің қатарында.