Кіріспе

Myōkō класындағы ауыр крейсер

Ашигара (足柄) – Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен Жапон Императорлық Әскери-теңіз күшінің төрт ауыр крейсерінің соңғысы. Осы классқа жататын басқа кемелер – жапондық крейсер Начи, жапондық крейсер Миоко және жапондық крейсер Хагуро. Ашигара, Канагава және Шидзуока префектураларының шекарасында орналасқан Ашигара тауының құрметіне аталған.

Өмірбаян

Ашигара 1922 жылғы Флотты Жаңғырту бағдарламасы аясында Вашингтондық Теңіз келісімінің шектеулеріне сәйкес Жапонияда салынған алғашқы ауыр крейсерлердің бірі ретінде мақұлданды және кез келген елде салынған "10,000 тонналық" крейсерлердің алғашқыларының бірі болды. Теңіз архитектор, вице-адмирал Юзуру Хирага, Жоғарғы палубаларға қосымша жабдықтар орнату туралы Императорлық Жапон Әскери-теңіз күштері Бас штабының талаптарын үнемі қабылдамау арқылы, алғашқы жылдары конструкцияның қауіпті түрде ауырлауын болдырмауға қол жеткізді. Дегенмен, 1930 жылдардағы модификациялар мен қайта құрулар барысында, соңғы сыртқы ауыстыру 15,933 тоннаға жетті, бұл келісім шегінен айтарлықтай асып түсті.

Дизайн

Миоко класының кемелері Ашигараның кеңейтілген нұсқасына негізделген корпус дизайнымен, ұзындығы , ені , сусымасы және қуаты болды. 1937 жылдың 10 наурызында Ашигараға король Георг VI-ның таққа отыруына байланысты Еуропаға дипломатиялық миссия тағайындалды. 3 сәуірде Йокосука, Канагавадан жөнелтілді. 10 мамырда Портсмутқа келгенге дейін Сингапур, Аден, Суэц каналы және Мальтада болды. 20 мамырдағы теңіз парадынан кейін Ашигара Германияның Киль қаласына барды. Экипаждың көпшілігі Берлинге баруға рұқсат алды, онда 24 мамырда аға офицерлерді Адольф Гитлер қабылдады. 31 мамырда Ашигара Германияның Крейгсмарин күніне арналған теңіз парадына қатысты, онда бірінші дүниежүзілік соғыстағы Ютландия шайқасындағы «жеңіс» тойланды. Содан кейін ол Гибралтар, Порт-Саид (Мысыр) және Коломбо (Сейлон) арқылы Жапонияға оралды. Екі әскери кеме «Хувер-330» экипажының 503 жолаушысын және өзімен бірге құрлыққа түсіруіне куә болды. 1942 жылдың 1 наурызында Ява теңізіндегі шайқастан кейін Ашигара сыныптың қалған кемелерімен бірге ауыр зақымдалған ауыр крейсерді және оның екі эсминцін іздеуге кірісті. Шайқас барысында Ашигара өзінің бауырластығы Миокомен бірге атып, бір эсминецті батырды, ал оның бауырластығы Хагуро мен Начи Эксетерді аяқтады. 1942 жылдың 10 наурызында ол Екінші оңтүстік экспедициялық флотының флагманы болды және 1942 жылдың 26 мамырында Рождество аралына шабуыл жасады. 1942 жылдың 10 сәуірінде Оңтүстік-Батыс аймақ флотының флагманы болды және маусым айында жөндеуге және күтімге Sasebo теңіз арсеналына оралды. Шілде айында Макассарға екінші оңтүстік экспедициялық флотының флагманы ретінде қайта оралды, бірақ жылдың қалған бөлігінде Сурабаядан тез әскер тасымалымен айналысты. Жыл соңында Сингапурдағы Селетар теңіз базасында құрғақ докқа қойылып, жөнделді. 1943 және 1944 жылдың басында Ашигара күзет және әскер тасымалына қатысты және ешқандай шайқасқа түспеді. Сәуір айында Йокосукаға бір айға оралды, онда 21-ші типті радар орнатылды. 1944 жылдың ақпанында ол IJN 5-ші флотына солтүстік суларда операциялар үшін қайта тағайындалды. Наурыз айында 22-ші типті жер бетін іздеу радары орнатылды және шілде айының соңына дейін жапон крейсері Начимен бірге Оминато күзет аймағында орналасқан. Қыркүйек айында Куре теңіз арсеналында қайта жабдықталды, қосымша 96-шы типті зениттік қарулар орнатылды. 1944 жылдың 24 қазанында Лейте шығанағындағы шайқаста Ашигара, капитан Хаяо Миура басқаруымен, вице-адмирал Киёхиде Шиманың күштеріне, Начи және сегіз эсминецпен бірге қосылды. Бұл күш 25 қазанда Суригао боғазына кірді, адмирал Шоджи Нишимураның бірінші рейдтік күштері жойылғаннан кейін. Жапондық «Фусо» және «Ямаширо» жауынгерлік кемелері мен олардың эскорттары контр-адмирал Джесси Б. Олдендорфтың флоты мен әуе күштерінен жойылғаннан кейін, Нишимура «Ямаширо» кемесінде қаза тапқаннан кейін, Ашигара мен Начи торпедаларын атып, кері шегінді (Начи жапон крейсері Могамимен соқтығысқаннан зақымдалған). Ашигара Палауанға, одан Брунейге қашып кетті. Ол 17 қарашада Брунейден жапондық «Харуна» және «Ойодо» крейсерлерімен бірге кетіп, келесі күні Спратли аралдарына жеткенде вице-адмирал Шиманың флагманы болды. 20 қарашада ол Спратли аралдарынан шығып, 14 желтоқсанда Индокитайдағы Кам Ранх шығанағына келді, онда адмирал Шима өзінің туын жапондық «Хюга», «Ашигара» және «Ойодо» кемелеріне және «Киёшимо», «Асашимо», «Касуми», «Кая», «Каши» және «Суги» эсминецтеріне ауыстырды. Филиппиндегі Миндородағы американдық жағажайға рейдтік күш қосылды. Миндорода жақындағанда рейдтік күшке Б-25 Митчелл бомбалаушылары шабуыл жасады. Ашигара 500 фунттық бомбадан тікелей соққы алды, бірақ миссиясын аяқтауға және американдық позицияны 200-ден астам снарядпен бомбалауға және 29 желтоқсанда Кам Ранх шығанағына оралуға үлкерді.

Тағдыр

1945 жылғы 26 қаңтарда «Ашигара» Сингапурда бомбадан келген зақымды жөндеу үшін құрғақ докқа қойылды. 5 ақпанда ол 10-шы облыстық флоттың басқаруына берілді және келесі бес айды Голландиялық Шығыс Индияда және Бенгал шығанағында әскерлер мен жабдықтарды тасымалдаумен өткізді. 22 сәуірде Голландия Корольдік теңіз күштерінің суасты қайығы оған төрт торпеда атты, бірақ барлығы өткізіп алды. 1945 жылғы 7 маусымда «Ашигара» 1600 сарбазбен бірге Батавиядан (қазіргі Джакарта) Сингапурға, жапондық «Камиказе» эсминецінің сүйемелдеуімен шықты. АҚШ Теңіз күштерінің USS Blueback суасты қайығы олардың шығуын хабарлады, бірақ шабуылға қабілетті жағдайға келмеді. Blueback-тың хабарламасын Ұлыбритания Теңіз күштерінің суасты қайықтары қабылдады. 1945 жылғы 8 маусым таңында «Камиказе» мен «Тренчант» бір-бірін көріп, атысқа түсті, бірақ одан кейін байланысты жоғалтты. «Камиказе» солтүстікке қарай жылжуын жалғастырып, «Стигианмен» шайқасқа қатысты, ал «Тренчант» суға батып, 1148-де «Ашигараның» солтүстікке бет алғанын байқады, содан кейін крейсердің оң жағынан нашар ату позициясынан қиын торпедалық шабуыл жасады, 1212-де алдыңғы торпедалық түтіктерден сегіз торпеда атып жіберді. Суматра жағалауы мен сайдың арасында қалған «Ашигара», тем не менее, торпеда жолын тоқтату үшін оңға бұрылуға тырысты, бірақ маневрді уақытында аяқтамады және «Тренчанттың» қашықтығында бес рет зақымдалды, содан кейін «Тренчант» кор түтіктерден екі торпеда атып жіберді, бірақ «Ашигара» бұрыннан-ақ өлімге жеткен еді және 1239-да батып кетті. «Камиказе», сондай-ақ «Стигианмен» байланысты жоғалтқан, «Тренчантты» ұстап алу үшін кешігіп оңтүстікке қайтты, ол суға батып қашып кетті. «Камиказе» және екі жергілікті кеме 400 жапон әскерін және 853 экипаж мүшесін, оның ішінде оның капитаны, контр-адмирал Миураны құтқарып алды; алайда, 1200-ден астам сарбаз және 100 экипаж мүшесі кемемен бірге суға кетті. «Ашигара» 1945 жылғы 20 тамызда IJN теңіз күштерінің тізімінен шығарылды.