Кіріспе

АҚШ Әуе күштері генералы (1925–2010)

Лью Аллен кіші (30 қыркүйек 1925 – 4 қаңтар 2010) – АҚШ Әуе күштерінің төрт жұлдызды генералы, АҚШ Әуе күштері Бас штабының оныншы бастығы. Бас штаб бастығы ретінде Аллен АҚШ және шетелдегі 750 000 әскери қызметші, Әуе ұлттық гвардиясы, Әуе күштерінің резерві және азаматтық персоналды ұйымдастыруға, оқытуға және жарақтандыруға жауапты болған жоғары шенді әскери лауазымда қызмет етті. Бірлескен штабтар басшылығының мүшесі ретінде ол және басқа да әскери қызмет басшылары Қорғаныс министріне, Ұлттық қауіпсіздік кеңесіне және президентке әскери кеңесшілер ретінде қызмет етті.

Ерте өмір және білім

Майами, Флоридада туған Аллен 1942 жылы Техас штатының Гейнсвилл қаласындағы орта мектепті бітірді. 1943 жылы АҚШ Әскери академиясына қабылданды және 1946 жылы ғылым бакалавры дәрежесімен және екінші лейтенант шенімен бітірді. Ұшқыш даярлау курсын аяқтағаннан кейін оған ұшқыш қанаты табысталды.

Әскери мансап

1946 жылғы қарашада көп қозғалтқышты ұшуды аяқтағаннан кейін Аллен Техас штатындағы Карсвелл әуе базасындағы Стратегиялық әуе қолбасшылығының 7-ші бомбалау тобына бекітілді. Аллен ядролық қарулар саласындағы әртүрлі техникалық лауазымдарда қызмет етті. Аллен Флорида штатындағы Тиндалл әуе базасындағы Әуе тактикалық курсын оқып, содан кейін Карсвелл әуе базасына ұшу нұсқаушысы және 7-ші бомбалаушы қанатының арнайы қарулар офицерінің көмекшісі ретінде оралды. 1950 жылғы қыркүйекте Аллен Иллинойс университетіне ядролық физика мамандығы бойынша магистратураға түсті. 1952 жылы ғылым магистрі дәрежесін алды. Аллен магистратураны жалғастырып, 1954 жылы физика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. Ол жоғары энергиялы фотоядролық реакциялар бойынша тәжірибелік диссертациясын аяқтады. Аллен Нью-Мексико штатының Лос-Аламос қаласындағы АҚШ Атом энергиясы комиссиясының Лос-Аламос ғылыми зертханасына сынақ бөлімінде физик болып тағайындалды. Аллен бірнеше ядролық сынақ серияларында тәжірибелер жүргізді. Бұл тәжірибелер термоядролық қаруды жасау физикасымен және баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс үшін қолданылуы мүмкін жоғары биіктіктегі ядролық жарылыстардың салдарымен байланысты болды. 1957 жылғы маусымнан 1961 жылғы желтоқсанға дейін Аллен Нью-Мексикодағы Киртленд әуе базасына Әуе күштерінің арнайы қарулар орталығының физика бөліміне ғылыми кеңесші болып тағайындалды. ("Арнайы қарулар" - ядролық және термоядролық бомбаларға эвфемизм.) Аллен жоғары биіктіктегі ядролық жарылыстардың әскери әсерлеріне маманданған және бірнеше ядролық қару сынақ серияларына қатысты. Ол экзосфералық ядролық жарылыстан кейін геомагниттік өрісте тұтқындалған электрондардың сипаттамаларын өлшеу үшін үлкен биіктіктегі зымырандарды пайдаланған ірі эксперименттің ғылыми жетекшісі болды. Аллен 1961 жылғы желтоқсанда Вашингтон қаласындағы Қорғаныс министрінің кеңсесіндегі Ғылыми-зерттеу және инженерлік дирекциясындағы Ғарыш технологиялар кеңсесіне тағайындалды. 1965 жылғы маусымнан 1973 жылғы ақпанға дейін ол Әуе күштері хатшысының кеңсесіне тағайындалды, бастапқыда Лос-Анджелесте, Калифорнияда, Арнайы жобалар дирекциясындағы алдыңғы қатарлы жоспарлар жөніндегі директордың орынбасары болып жұмыс істеді. Аллен 1968 жылғы маусымда Пентагонға ғарыш жүйелері директорының орынбасары болып ауысты, ал 1969 жылғы маусымда директор болды. Ол 1970 жылғы қыркүйекте Лос-Анджелеске арнайы жобалар директорының көмекшісі ретінде оралды және 1971 жылғы сәуірде арнайы жобалар директоры болды, сонымен қатар Ғарыш және зымырандық жүйелер ұйымының спутниктік бағдарламалары жөніндегі командирдің орынбасары болып қосымша міндеттерді атқарды. Мэриленд штатындағы Эндрюс әуе базасындағы Әуе күштері жүйелерінің қолбасшылығының штаб бастығы қызметін қысқа уақыт атқарғаннан кейін, Аллен 1973 жылғы наурызда Вашингтондағы барлау қауымдастығы үшін Орталық барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды. 1973 жылғы тамызда Аллен Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) директоры және Мэриленд штатындағы Форт Джордж Г. Мидтегі Орталық қауіпсіздік қызметінің бастығы болды. Алленнің ҰҚА директоры лауазымы ерекше болды, өйткені ол Конгресс алдында ашық куәлік берген алғашқы директор болды. 1977 жылғы тамызда ол Әуе күштері жүйелерінің қолбасшысы болып тағайындалды. Аллен 1978 жылғы сәуірден 1978 жылғы шілдеде Әуе күштері штабының бастығы болғанға дейін АҚШ Әуе күштері штабының бас орынбасары қызметін атқарды. Оның тағайындалуы ерекше болды, өйткені ол ешқашан шетелде немесе жауынгерлік тапсырмада қызмет етпеген, ал оның лауазымдарының көпшілігі Әуе күштерінің әдеттегі командалық құрылымынан гөрі арнайы техникалық қызметте болды. Сонымен қатар, ол бомбалаушы атынан шыққан соңғы штаб бастығы болды; генерал Нортон Шварцтан басқа барлық штаб бастықтары ұшқыштар болды, және бұл тенденция Қызметтің қару-жарақ бюджетінде көрініс тапты, онда қаржының көп бөлігі ұшқыштарға, бомбалаушыларға емес бөлінеді.

Зейнеткерлік

Аллен адамды ғарышқа ұшудың пайдалы екеніне сенбеді. Ол ғарышқа ұшу инженеріне 1960 жылдары адамдармен айналатын зертхананы (Manned Orbiting Laboratory) жоюға көмектескенін, сондай-ақ ғарыш шаттлы бағдарламасын тоқтатуға тырысқанын айтқандығы хабарланды. 1982 жылы Әскери-әуе күштерінен зейнетке шыққаннан кейін Аллен реактивтік қозғалтқыш зертханасының (JPL) директоры болды, ол "Вояджер" бағдарламасының (1977 жылы ұшырылған ғарыш зондтары) кезеңінде болды, және 1990 жылға дейін JPL директоры қызметін атқарды. Аллен Ұлттық Инженерлік Академияның және Сыртқы қатынастар жөніндегі кеңестің мүшесі болды. 1993 жылдан 1995 жылға дейін Аллен Президенттің Сыртқы барлау жөніндегі кеңесінің (PFIAB) және Барлауды бақылау кеңесінің мүшесі болды. Аллен 1999 жылы Вест-Пойнт түлектерінің қауымдастығының «Ең үздік түлек» сыйлығымен марапатталды. Ол 2010 жылдың 22 наурызында Арлингтон ұлттық зиратына жерленді.

Мұра

АҚШ Әскери-әуе күштері генерал Лью Аллен, кіші атындағы сыйлықты құрды, ол жыл сайын ұшақтарға ұшу тапсырмаларын дайындаумен тікелей айналысатын ұшақтарды техникалық қызмет көрсету немесе оқ-дәрілер мамандығындағы офицер мен аға сержантқа табыс етіледі. 1983 жылы Аллен Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды. 1986 жылдан бері Ұшақ қозғалтқыштары зертханасы оның құрметіне «Лью Аллен үздік сыйлығын» табыс етеді, бұл сыйлық 1990 жылға дейін «Директордың ғылыми жетістіктері сыйлығы» деп аталатын. Кіші планета 4125 Lew Allen оның құрметіне аталған.