Жон Дункан Булкели: Американдық теңізші және қаһарман

Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы және «Құрмет медалімен» марапатталған (1911–1996)

Джон Дункан Булкели (19 тамыз 1911 – 6 сәуір 1996) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің вице-адмиралы және ең көп марапатталған теңіз офицерлерінің бірі. Булкели Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитындағы әрекеттері үшін «Құрмет медалімен» марапатталды. Ол сондай-ақ Филиппиннің Коррегидор аралдық бекінісінен генерал Дуглас Макартурды эвакуациялаған және Ла-Сиотат шайқасында басшылық еткен PT катерінің капитаны болды. 1941-1942 жылдары Филиппинге жапон басқыншылығына қарсы PT катерінде көрсеткен батылдығы Уильям Линдсей Уайттың 1942 жылы жазған «Олардың құрбандығы қажет» романының негізгі тақырыбы болды. Бұл роман үш жылдан кейін режиссер Джон Фордтың «They Were Expendable» атты эпикалық фильміне әкелді, онда Джон Уэйн басты рөлде ойнады, ал Роберт Монтгомери Булкели рөлінің бейнесін сомдады. АҚШ Әскери-теңіз күштері 2001 жылы қолданысқа енгізілген «Арли Берк» классындағы басқарылатын зымырандық эсминецке оның есімін берді: «Булкели».

Ерте өмір және мансап

Булкели Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Нью-Джерси штатындағы Хакетстаун қаласының маңындағы фермада өсті. Ол Хакетстаун орта мектебін бітірді. 1933 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірген.

Әскери мансап

1936 жылдың желтоқсанында ол АҚШ-тың Азия флотына жіберілді, онда ол Қытайдағы «Сакраменто» кемесінде инженерлік офицер болып тағайындалды және Қытайдың Шантау және Шанхай қалаларына жапон басқыншылығына, сондай-ақ Екінші Қытай-жапон соғысы кезінде USS Panay оқиғасына куә болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Булкели Филиппинде орналасқан алты моторлы торпедалық қайықтың үшінші эскадрильясының командирі болды. Ол батыл, тапқыр және қайратты көшбасшы ретінде көзге түсті. 1942 жылдың 11 наурызында ол Филиппинден қашуға бұйрық берілген генерал Дуглас Макартурды, оның отбасын және жақын штабын PT 41 және басқа 77 футтық (23 м) моторлы торпедалық қайықтарға мінгізіп, ашық мұхит арқылы алып кетті. Минданаоға жеткенде Макартур: "Сіз мені өлімнің аузынан құтқардыңыз. Бұл қарызымды ешқашан ұмытпаймын" деді. Булкели осы эскадрильяның және одан кейінгі эскадрильяның командирі болып қызмет еткен кезеңде көптеген наградаларға ие болды. Кампанияның соңғы күндерінде B-17 ұшағымен Австралияға эвакуацияланды. 1942 жылдың қыркүйегінде АҚШ-қа оралып, соғыс облигацияларын жинауға көмектесіп, Нью-Йорктегі Плаза қонақүйінде Ұлыбританиядағы бұрынғы елші Джозеф Кеннедимен кездесті. Ұзақ өтпей ол лейтенант Джон Ф. Кеннедиді Род-Айленд штатының Мелвилл қаласындағы Әскери-теңіз күштерінің моторлы торпедалық қайықтар оқу орталығына (MTBTC) қабылдауға белсенді түрде көмектесті. Кеннедидің PT 109 қайығын батыл басқаруы оның Конгресске алғашқы сайлау кампаниясын бастауына септігін тигізді. 1944 жылы Нормандияға түсу операциясына қатысты. Булкели торпедалық қайықтар мен мина тазартушыларды Юта пляжына қарайғы жолды тазалауға жетекшілік етті. 1960-шы жылдардың басында Булкели Теннесси штатындағы Кларксвилл базасын басқарды, ол Қорғаныс атомдық қолдау агенттігінің басшылығымен үш түрлі күштерге бағынышты болды. Соғыс жылдарындағы батылдығын жоғалтпаған Булкели базаны күзеткен теңізшілердің сергектігін сынау үшін ниндзя костюмін киіп, бетін қаралап, қараңғыда құпия аймаққа көрінбей кіруге тырысты. Бұл қауіпті әрекет болды, өйткені теңізшілерде қару болды. Оның адамына сыйлы және құрметті болған әскерилері арасында Булкели өрт сөндіруші қызыл Triumph TR3 спорт машинасымен база аумағында жүріп, машинасының капотында үлкен күміс PT қайығының орнамасын орнатқан көрінетін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде PT 109 қайығын басқарған президент Джон Ф. Кеннединің бұйрығымен артқы адмирал шынжырғына көтерілді. Булкели Кубадағы Гуантанамо шығанағы әскери-теңіз базасын басқаруға жіберілді. 1986 жылы USS Iowa кемесін тексеріп, көптеген кемшіліктерді анықтап, оны дереу қызметтен шығаруды ұсынды. Оның кеңесіне құлақ аспады, үш жылдан кейін USS Iowa мұнарасында жарылыс болды, нәтижесінде 47 экипаж мүшесі қаза тапты. Кейін вице-адмирал шынжырғына көтерілген Булкели 1988 жылы 55 жылдық қызметтен кейін әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шықты.

At the dawn of World War II, Bulkeley was a lieutenant in command of Motor Torpedo Boat Squadron Three, a Philippines based detachment of six motor torpedo boats. He hit his stride as a daring, resourceful and courageous leader. On 11 March 1942, he picked up General Douglas MacArthur, his family, and his immediate staff, who had been ordered to flee the Philippines, and took them aboard PT 41 and other 77 feet (23 m) motor torpedo boats through over of open ocean. On arriving at Mindanao, MacArthur said, "You have taken me out of the jaws of death. I shall never forget it." Bulkeley earned many of his array of decorations while in command of that squadron and a subsequent one. He was evacuated to Australia by a B 17 in the final days of the campaign. In September 1942, while back in the United States helping to raise War Bonds as a lieutenant commander, he met former Ambassador to Britain Joseph Kennedy at New York's Plaza Hotel, and shortly after was instrumental in recruiting Lieutenant John F. Kennedy into the Navy's Motor Torpedo Boat Training Center (MTBTC) at Mellville, Rhode Island. Kennedy's heroic command of PT 109 would help to launch his first campaign for Congress. In 1944, he took part in the Normandy invasion. Bulkeley led torpedo boats and minesweepers in clearing the lanes to Utah Beach,

In the early 1960s, Bulkeley commanded Clarksville Base, Tennessee, then a tri service command under the aegis of the Defense Atomic Support Agency. Having lost none of his wartime daring, Bulkeley was known to test the alertness of the Marines guarding the base by donning a ninja suit, blackening his face and endeavoring to penetrate the classified area after dark without detection. This was a dangerous endeavor, as the Marines carried loaded weapons. Ever popular with his men, who both respected and admired him, Bulkeley could be seen driving around the base in his fire engine red Triumph TR3 sports car with a large silver PT boat as a hood ornament. Promoted to rear admiral by President John F. Kennedy, who commanded PT 109 during World War II, Bulkeley was dispatched to command the Guantanamo Bay Naval Base in Cuba, In 1986, Bulkeley conducted an inspection of the USS Iowa, finding numerous deficiencies and recommending it be taken out of service immediately. His advice was not heeded, and three years later, it suffered the USS Iowa turret explosion, killing 47 crewmen. Later promoted to Vice Admiral, Bulkeley retired from the Navy in 1988, after 55 years of service.

Жеке өмір

1996 жылғы 6 сәуірде Балкли 84 жасында Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласындағы үйінде қайтыс болды.

Мұра

2001 жылы қолданысқа енгізілген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Булклей" эсминеці оның құрметіне аталған. Нью-Джерси штатының Уоррен округіндегі Мансфилд қалашығының 57-ші бағыты оның есімін еске түсіріп, "Адмирал Джон Д. Булкели ескерткіш тас жолы" деп аталды. Гуантанамо шығанағы әскери-теңіз базасының бас кеңсесі Булкели залы деп аталады. Әскери-теңіз базасындағы теңізшілердің тұрақты орналасқан жері Камп Булкели деп аталды.

БАҚ-та

1941-1942 жылдары Филиппин аралдарын жапон басқынынан қорғаудағы PT катерлерінің батырлығы туралы Булкелидің әңгімесі Уильям Линдсей Уайттың 1942 жылы жазған "Олар құрбандыққа шалынды" атты мақтауға толы көркем романның негізі болды. Үш жыл өткен соң Джон Форд осы романның "Олар құрбандыққа шалынды" атты киноверсиясын түсірді, онда Джон Уэйн мен Роберт Монтгомери түсті. Монтгомери Филиппиндегі моторлық торпедалық катерлер эскадрильясының командирі ЛТ Брикли рөлін сомдады, бұл рөл Булкелидің осы эскадрильяға алғашқы басшылық еткен кездеріне негізделген. PT катерлерін басқару тәжірибесі бар Монтгомери Фордқа режиссуралық жұмыста көмектесті. Сондай-ақ, Донна Рид пен Уорд Бонд та түсті. Булкели 1977 жылы Уильям Уэллманның "МакАртур" фильмінде генерал МакАртур мен оның отбасын Коррегидордан эвакуациялау эпизодында бейнеленді.