Лидия Скобликова: Кеңес Одағының мұзшабыз шампионы

Кіріспе

Лидия Павловна Скобликова (Лидия Павловна Скобликова; 8 наурыз 1939 жылы туған) – ресейлік бұрынғы жылдам конькимен сырғанаушы және жаттықтырушы. Ол 1960, 1964 және 1968 жылғы қысқы Олимпиада ойындарында КСРО құрамасынан өнер көрсетіп, барлығы алты алтын медаль жеңіп алды. Бұл көрсеткіш бойынша ол голландиялық жылдам конькимен сырғанаушы Ирен Вюстпен тең бөліседі. Ол сонымен қатар әлем чемпионаттарында 25 алтын медаль және КСРО чемпионатында түрлі қашықтықтарда 15 алтын медаль иегері атанды. Қысқы Олимпиада ойындарында алты алтын медаль жеңіп алған және бір қысқы Олимпиадада төрт алтын медаль алған тұңғыш спортшы – ол. 1960 және 1964 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының ең сәтті спортшысы болып табылады, ал 1960 жылғы ойындардағы құрметті отандасы Евгений Гришинмен бөлісті.

Мансап

Скoбликова Совет Одағының Златоуст қаласында, Челябинск қаласынан батысқа қарай 160 км жерде дүниеге келді. Ол "Буревестник" және кейіннен "Локомотив" спорттық қоғамдарында жаттықты. 1959 жылы 19 жасында Скобликова Совет құрамасына іріктеліп, ұлттық чемпионатта үшінші орын алды. Ол бұл жетістігін әлем чемпионатында қайталап, екі қашықтықта медаль жеңіп алды. Келесі маусымда ол 500 м-де жеңіп, 1500 м-де 2-орынға ие болғаннан кейін әлем чемпионы атағына үміттенді, бірақ 1000 м-де құлады. 3000 м-де жеңіске жетіп, ол тағы да үшінші орынға ие болып, марапаттама тұғырына көтерілді. Олимпиадаға қатысуға үміткер ретінде үш спорт түріне қатысты. Алғашқы жарыста 1500 метр қашықтықта әлем рекордын жаңартқаннан кейін алтын медальді жеңіп алды. 1000 м-де екінші медальға ие болу мүмкіндігінен айырылғаннан кейін (төртінші орын), Скобликова 3000 м-де әлем рекордына жақын келді (оны жарты секундқа ғана жіберіп алды), бірақ бұл оның екінші алтын медаліне жеткілікті болды. Келесі жылдары Скобликова командаластарымен бірге әлем чемпионы болу үшін күресті. 1961 жылы ол үшінші рет қола жүлдеге ие болды, содан кейін 1962 жылы күміс медаль алды. 1963 жылы ол, ақыры, чемпион атағын жеңіп алды. Каруизавадағы жағдай өте қолайлы болды, ал Скобликова төрт жарыста да жеңіске жетіп, 1000 м-де жаңа әлем рекордын орнатты. 1964 жылғы Олимпиада ойындарында Скобликова төрт қашықтыққа да қатысып, олардың барлығында жеңіске жетті, осылайша төрт жеке алтын медальді жеңген алғашқы қысқы олимпиадашы болды. Бұл рекордын 1980 жылы жылдам конькимен сырғанаудың барлық бес түрінде жеңіске жеткен Эрик Хайден ғана бұзды. Олимпиададан екі апта өткен соң, ол Каруизавадағы жетістігін қайталап, әлем чемпионатының төрт қашықтығында да жеңіске жетті. Скобликова екі маусым бойы жылдам конькимен жүгіруден жаңылды, бірақ 1967 жылы қайта оралды, қаңтарда 3000 м-де жаңа әлем рекордын орнатты. Алайда ол әлем чемпионатында марапаттама тұғырына көтеріле алмады және төртінші орын алды. 1968 жылы ол үшінші және соңғы Олимпиадасына қатысып, 3000 м-де 6-орынды иеленді. Карьерасы барысында ол әртүрлі қашықтықтарда 15 ұлттық титулды жеңіп алды, бірақ ешқашан көпкүрделі чемпионатта жеңіске жетпеді. 1983 жылы ол Совет Ұлттық Олимпиада комитетінің мүшесі болды және Хуан Антонио Самаранчтың қолынан күміс Олимпиада орденін алды. 12 жыл бойы Ресей коньки спорты федерациясының президенті болды, ал 1990 жылдары Ресей құрамасының бас жаттықтырышы болды. 1996 жылы ол Халықаралық әйелдер спорттық даңқ залына енгізілді. 2014 жылдың 7 ақпанында Сочиде өткен 2014 жылғы қысқы Олимпиаданың ашылу салтанатында Олимпиада туын көтерген алты адамның бірі болды.

Skoblikova was born in Zlatoust, Soviet Union, some 160 km west of Chelyabinsk, Ural. She trained at Burevestnik and later at Lokomotiv sports societies. At age 19 in 1959, Skoblikova qualified for the Soviet team and placed third in the national championships. She repeated that performance at the world championships, winning two distance medals as well. The next season, she seemed headed for the world title after winning the 500 m and placing 2nd in the 1500 m, but she fell in the 1000 m. By winning the 3000 m, she managed to land on the podium anyway, placing third again. A favourite for the Olympics now, she entered three events. In the first race, the 1500 m, she broke the world record, and won the gold medal. After just missing a second medal in the 1000 m (fourth), Skoblikova approached the world record in the 3000 m (missing it by just half a second), but that was enough for her second gold medal. During the following years, Skoblikova fought with her teammates to become world champion. In 1961, she won the bronze for the third consecutive time, followed by the silver medal in 1962. In 1963, she finally managed to win the title. In Karuizawa, conditions were excellent, and Skoblikova won all four races, setting a new 1000 m world record in the process. For the 1964 Olympics, Skoblikova qualified for all four distances, and she managed to win all of them, thereby becoming the first Winter Olympian to win four individual gold medals. This record was only beaten by Eric Heiden who won all five speed skating events in 1980. Two weeks after the Olympics, she repeated her performance from Karuizawa and won all four distances at the world championships. Skoblikova withdrew from speed skating for two seasons, but returned in 1967, setting a new 3000 m world record in January. She failed to reach the podium at the world championships however, and placed fourth. In 1968, she skated her third and last Olympics, with the best achievement of 6th place in the 3000 m. During her career she won 15 national titles in various distances, but never the all around championships. By 1983, she was a member of the Soviet National Olympic Committee, and received a silver Olympic Order from the hands of Juan Antonio Samaranch. For 12 years she was president of the Russian Skating Federation, and in the 1990s was the head coach of the Russian team. In 1996, she was inducted into the International Women's Sports Hall of Fame, On February 7, 2014, she was one of the six people who held the Olympic flag during the opening ceremony of the 2014 Winter Olympics in Sochi.

Отбасы

Скобликова жұмысшы отбасында дүниеге келді, үш қарындасы мен бір інісі болған. Ал оның екінші әйелі Таня төрт рет ұлттық чемпионатты жеңіп алды.

Жазбалар

+ Әлемдік рекордтар № ҚашықтықУақытОрынКүні11500 метр2:25.2Squaw Valley21 ақпан 196021000 метр1:31.8Каруизава22 ақпан 196333000 метр5:05.9Осло15 қаңтар 1967+ Ресейлік рекордтар Қашықтық Уақыт Орын Күні 1000 м 1:32.2 Медео 5 ақпан 1963 1000 м 1:31.8 Каруизава 22 ақпан 1963 1500 м 2:25.2 Squaw Valley 20 ақпан 1960 3000 м 5:04.2 Челябинск 12 қаңтар 1964+ Жеке рекордтар Қашықтық Уақыт Орын Күні 500 м 45.0 Инсбрук 30 қаңтар 1964 1000 м 1:31.8 Каруизава 22 ақпан 1963 1500 м 2:21.8 Медео 27 қаңтар 1962 3000 м 5:04.2 Челябинск 12 қаңтар 1964 Миникомбинация 190.817 Каруизава 21/22 ақпан 1963