Кіріспе
Налгонда – Үндістанның Телангана штатындағы қала және муниципалитет. Бұл Налгонда ауданының және Налгонда кірістер бөлімінің Налгонда мандалының бас қаласы болып табылады. Ол штаттың астанасы Хайдарабадтан шамамен 100 шақырымдай қашықтықта орналасқан.
Nalgonda is a city and municipality in the Indian state of Telangana. It is the headquarters of the Nalgonda district, as well as the headquarters of the Nalgonda mandal in the Nalgonda revenue division. It is located about from the state capital Hyderabad.
Этимология
Бұрын Налгонда Нилагири деп есімделген. Орта ғасырлық Бахамани мемлекеті кезінде ол Налгунда деп аталды. Кейінгі Низам әмірлерінің билігі тұсында ресми қолданыс үшін атауы "Налгонда" деп өзгертілді.
Палеолит дәуірі
Археологиялық дәлелдер палеолит дәуірінде қазіргі Налгонда аумағында тас құралдар мен қару-жарақтар жасап өмір сүрген адамдар болғанын көрсетеді. Осы құралдардың бір бөлігі Налгонда аймағында табылған, олар Арканзас штатындағы Слоан археологиялық ескерткішіндегі табылғандармен ұқсас.
Неолит дәуірі
Шота Елупуда неолиттік мәдениеттің іздері табылды, онда тас лақтырғыштар және сол заманға қатысты басқа да заттар қазылып алынды. Налгонданың төңірегіндегі көптеген қабірлердің табылуы мегалиттік мәдениеттің белгілеріне куәлік етеді.
Мауриялар мен Сатаваханалар (230 б.з.д.
Налгонда ауданының саяси тарихы Мауриялар дәуірінен басталады. Ұлы Ашока билік құрған кезеңде Мауриялар Налгонда аймағын бақылауда ұстады. Кейіннен, б.з.д. 230-218 жылдар аралығында билік еткен Сатаваханалар бұл аймақты өз басқаруына алды. Осы кезеңде аймақ Рим империясымен сауда қарым-қатынастарын орнатты.
Икшвакус (227 ж. 306 ж.)
227 жылы Ықсаку әулеті аймақты бақылауға алды. Осы кезеңде түрлі сақ тайпаларының өкілдері осы өңірге қоныс аударды. Осы уақытта буддизм гүлденді.
Самудрагуптаның басып кіруі
Икшвакулардан кейін Паллавалар мен Ядавалар аймақ үстемдігі үшін күресті. Бірақ, Самудрагупта (шамамен 335 жыл – шамамен 375 жыл) Үндістанның көп бөлігін басып алып, жаулап алғаннан кейін, аймақ оның Гупта империясының билігіне көшті. Империя 6 ғасырда құлады.
Халкыялар мен Раштракуттар
VI ғасырдан бастап, Чалукия әулеті қазіргі Налгонда аймағын, сондай-ақ Оңтүстік және Орталық Үндістанның көп бөлігін биледі. Налгонда аймағының үлкен бөлігі Бадами Чалукияларынан Раштракуталарға өткен сияқты. Бірақ, 973 жылы Раштракуталар құлап, билік Кальяни Чалукияларына көшті. Чалукиялар осы аймақты 12 ғасырдың соңына дейін басқарды.
Орта ғасырлар
Орта ғасырларда Какатия әулеті бұл аймақты батыс Чалукьялардан басып алды. 1323 жылы Пратапарудра II билік еткен кезде, мемлекет Туғлық империясына қосылды. Мұхаммед бин Туғлық билік құрған шақ (шамамен 1324–1351 жылдары), Мусунури басшысы Капаянаяка Налгонданың бір бөлігін Бахмани сұлтандығының Ала уд Дин Хасан Бахман Шаһына өткізді. Ол аймақты Бахмани мемлекетіне қосты. 1455 жылы Жалал Хан Налгондада өзін хан деп жариялады, бірақ бұл көп ұзаққа соқпады. Ол тез жеңіліске ұшырады және аймақ Бахмани мемлекетіне қайтарылды. Бахмани сұлтан Шиһабуддин Махмунның тұсында Сұлтан Қули Телангана аймағының (қазіргі Телангана штаты) тарафдары болып тағайындалды. Қулидің ұлы Жамшид әкесінен аймақты басқару құқығын алды. Кейіннен Құтб Шахилер аймақты өз бақылауына алды және 1687 жылға дейін сақтап тұрды.
Қазіргі кезең: Моғолдар мен Асаф Жахи
Низам әл-Мұлк (Асаф Джах I) Берардағы Шәкер-Хереде Мубазиз ханды жеңіп, Декканды автономиялық түрде биледі. Бұл аймақ, Телаңғананың басқа аймақтары сияқты, Асаф Жахилердің бақылауында болды және шамамен екі жүз жиырма бес жыл бойы олардың билігінде қалды.
География
Нальгонда қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі - 8 км.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Налгонданың халқы 135 744 адамды құрады; оның ішінде 67 971 ер адам және 67 773 әйел адам. Қала тұрғындарының орташа сауаттылығы 86,83% болды, ал оның ішінде ерлердің сауаттылығы 92,91%, әйелдердің сауаттылығы 80,78% құрады.
Басқару
Налгонда муниципалитеті 1941 жылы алғаш құрылғанда "III санаттағы муниципалитет" деп жіктеліп, қазір "Ерекше санаттағы муниципалитет" мәртебесіне ие. Налгонданың құзыретіне кіретін аумағы жайылып орналасқан, оның халқы аумағы құрайды, соның ішінде Налгонда муниципалитетінің, Панагаллу, Голлагуда, Черлапалли, Аржалабави, Гандамваригудам және Маригуда селолық аймақтарының тұрғындары бар.
Көлік
Қала жол және теміржол арқылы ірі қалалар мен елді мекендермен байланысқан. Қаладан өтетін ұлттық және мемлекеттік трассалар: 565-ші ұлттық трасса, 2-ші және 18-ші мемлекеттік трассалар. Сонымен қатар, 65-ші ұлттық трасса (Хайдарабадтан Виджаявадаға дейін) Налгонда ауданынан өтеді.
Жол
TSRTC Налгондадан Теланғана штатының түрлі бағыттарына автобустар қатынайды.
Теміржол
Налгонда теміржол станциясы қалаға теміржол байланысын қамтамасыз етеді. Ол Оңтүстік Орталық теміржолының Гунтур бөлімшесінде B категориялы станция ретінде жіктеледі және бөлімшенің Пагидипалли-Наллападу учаскесінде орналасқан.
Көрікті жерлер
Нальгондада бірнеше діни орындар бар, оның ішінде Марути Мандир және Коланупака ғибадатханасы – джайнистік қасиетті орны. Басқа да танымал орындар: Нагарджуна Сагар тоғаны, Гоутама Будда мұражайы, Трибхуванамалла Викрамадитья VI салған Бхувангири бекінісі, Панагаллу Сомесвара ғибадатханасы және Аламгир аудан ішінде және оның төңірегінде салған көптеген мешіттер.