Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шрирангапатна – Үндістанның Карнатака штатындағы Мандия ауданының жеті талугінің бірі және оның орталығы. Қаланың аты 984 жыл шамасында салынған Рангантасвами храмынан шыққан. Кейін, британдық билік кезінде қала Серингапатнам деп атала бастады. Мандия қаласының жанында орналасқан Шрирангапатна діни, мәдени және тарихи маңызы бар. Шрирангапатна арал қаласындағы ескерткіштер ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізіміне енгізу үшін ұсынылған, қазіргі таңда ЮНЕСКО-ның алдын ала тізімінде қаралып жатыр.
Srirangapatna is a town and headquarters of one of the seven Taluks of Mandya district, in the Indian State of Karnataka. It gets its name from the Ranganthaswamy temple consecrated around AD 984. Later, under the British rule, the city was renamed to Seringapatnam. Located near the city of Mandya, it is of religious, cultural and historic importance. The monuments on the island town of Srirangapatna have been nominated as a UNESCO World Heritage Site, and the application is pending on the tentative list of UNESCO.
Тарих
Шрирангапатна ежелден бері қалалық орталық және қасиетті саяхаттар орыны болып келген. Виджаянагар империясы тұсында ол маңызды вице-корольдіктің орталығына айналды, одан Майсур және Талакад сияқты империяның көптеген жақын мандатты мемлекеттері бақыланды. Виджаянагар империясының әлсірегенін сезген Майсур билеушілері тәуелсіздікке ұмтылыс жасады, ал Шрирангапатна олардың алғашқы мақсаты болды. 1610 жылы Раджа Водеяр I Шрирангапатнаның сол кездегі вице-королі Рангарайды жеңіп, сол жылы қалада Наваратри мерекесін тойлады. Көп ұзамай, Майсур патшалығына билік етуді және оның құқығын көрсету үшін екі нәрсе маңызды екені анықталды: Майсурдың қасиетті қорғаушысы Чхамундешвариге арналған 10 күндік Наваратри мерекесін сәтті өткізу және Майсур астанасына ең жақын орналасқан Срирангапатна бекінісін бақылау. Шрирангапатна 1610 жылдан бастап 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін Майсур патшалығының құрамында болды; астанаға ең жақын бекініс болғандықтан, ол жаулап алу қаупі туғанда патшалықтың соңғы бекінісі және қорғанысы болды.
Srirangapatna has since time immemorial been an urban center and place of pilgrimage. During the Vijayanagar empire, it became the seat of a major viceroyalty, from where several nearby vassal states of the empire, such as Mysore and Talakad, were overseen. When perceiving the decline of the Vijayanagar empire, the rulers of Mysore ventured to assert independence, Srirangapatna was their first target. Raja Wodeyar I vanquished Rangaraya, the then viceroy of Srirangapatna, in 1610 and celebrated the Navaratri festival in the town that year. It came to be accepted in time that two things demonstrated control and signified sovereignty over the Kingdom of Mysore by any claimant to the throne, including the successful holding of the 10 day long Navaratri festival, dedicated to Chamundeshwari, patron goddess of Mysore and control of the fort of Srirangapatna, the fortification nearest to the capital city of Mysore. Srirangapatna remained part of the Kingdom of Mysore from 1610 to after India's independence in 1947; as the fortress closest to the capital city of Mysore, it was the last bastion and defence of the kingdom in case of invasion.
Хайдер мен Типу
Шрирангапатна Хайдер Әли мен Типу Сұлтан тұсында Майсурдың астанасы болды. Типу, Удайяр Махаражасына деген құрмет көрсету сылтауын толығымен жойғанда, ол іс жүзінде оның тұтқыны болған еді, және өзінің патшалығымен "Худадад мемлекетін" жариялады. Бірақ сол кездегі Удайяр әулетінен Чамража Удайяр IX ресми түрде Майсурдың патшасы болып қала берді. Типу Сұлтанның британдықтарға, кодаваларға және Малабар раджаларына қарсы соғыстары барысында, ол жаулап алынған аймақтардағы Найр, кодава және Мангалор католиктерінің тұтас қауымдарын жинап, Срирангапатнаға депортациялады. Олар 1799 жылы британдықтар Типуді жеңгеннен кейін ғана тұтқындықтан босатылды, сол уақытқа дейін құлдықта ұсталды.
Srirangapatna became the capital of Mysore under Hyder Ali and Tipu Sultan. When Tipu finally dispensed with the charade of deference to the Wodeyar Maharaja who was actually his captive, and proclaimed the "Khudadad State" under his own kingship, though the then incumbent Wodeyar scion Chamaraja Wodeyar IX was still officially the king of Mysore. During Tipu Sultan's wars against the British, Kodavas, and Malabar rajas; he rounded up entire communities of Nairs, Kodavas, and Mangalorean Catholics in the conquered regions and deported them to Srirangapatna, where they were held in bondage until they received freedom from captivity as a result of Tipu's defeat by the British in 1799.
Серенгапатам келісім-шарты, 1792
Серингапатам келісімшарты (Срирангапатна деп те аталады) 1792 жылдың 18 наурызында қол қойылып, үшінші ағылшын-майсур соғысын аяқтады. Келісімге Британдық Шығыс Үндістан компаниясының атынан Лорд Корнуоллис, Хайдарабад низамының және Маратха империясының өкілдері, сондай-ақ Майсур билеушісі Типу Сұлтан қол қойды.
The Treaty of Seringapatam (also called Srirangapatna), signed 18 March 1792, ended the Third Anglo Mysore War. Its signatories included Lord Cornwallis on behalf of the British East India Company, representatives of the Nizam of Hyderabad and the Maratha Empire, and Tipu Sultan, the ruler of Mysore.
Серенгапатам шайқасы, 1799 жыл
Шрирангапатна 1799 жылы Майсур билеушісі Типу Сұлтан мен Хайдарабад низамы және Шығыс Үндістан компаниясының біріккен 50 000 әскері арасындағы Төртінші англо-Майсур соғысының соңғы және шешуші шайқасының орын алған жері болды. Шайқастың қаһарлы сәтінде Типу Сұлтан Серингапатам бекінісінде өз сенімді адамдарының бірі сатқандықтан қаза тапты. Ол құлаған жерде бүгінде ескерткіш орнатылған. Жеңімпаз армияның біріккен күштері Серингапатамды тонап, Типу Сұлтанның сарайын қиратса да, шайқас болған жердің көп бөлігі, оның ішінде қамалдар, Су қақпасы, британдық тұтқындар ұсталған аудан және қираған сарайдың орны әлі де сақталған. Алтын мен ақшадан басқа, Типу Сұлтанның бай киімдері, аяқ киімдері, қылышы және қарулары сияқты көптеген құнды заттар мен өнер туындылары Англияға жіберілді. Олардың көпшілігі Британ Корольдік Жинағында және Виктория мен Альберт мұражайында сақтауда, соңғысында британдық сарбаздың үстіндегі жолбарыс автоматы – Типу Сұлтанның Жолбарысы бар. Типу Сұлтанның қылышы Карнатакалық алкоголь өндіруші Виджай Маллия аукционынан сатып алынған. Британ композиторы Харриет Уэйнрайт шайқас туралы хорға арналған "Серингапатам" атты шығарма жазды.
Srirangapatna was the scene of the last and decisive battle of the Fourth Anglo Mysore War, fought in 1799 between Tipu Sultan, ruler of Mysore, and a combined force of 50,000 men provided equally by the Nizam of Hyderabad and the East India Company, under the overall command of General George Harris. At the battle's climax, Tipu Sultan was killed within the fort of Seringapatam, betrayed by one of his own confidants. The spot where he fell is today marked by a memorial. Although the joint forces of the victorious army plundered Seringapatam and ransacked Tipu's palace, much of the site of the battle is still intact, including the ramparts, the Water Gate, the area where British prisoners were held, and the site of the destroyed palace. Apart from the usual gold and cash, innumerable other valuables were shipped to England, including objets d'art and personal possessions of Tipu Sultan such as his rich clothing, shoes, sword, and firearms. Most of these remain in the British Royal Collection and in the Victoria and Albert Museum, the latter of which holds Tipu's Tiger, an automaton of a tiger on top of a British soldier. The sword of Tipu Sultan was purchased at a Sotheby's auction by Vijay Mallya, a liquor baron from Karnataka. British composer Harriet Wainwright composed a work for chorus ("Seringapatam") about the battle.
Орналасқан жері
Шрирангапатна Майсур қаласынан шалғайда орналасқан болса да, Мадья ауданында жатыр. Қаланың барлық аумағы Кавери өзенімен қоршалған, өзен аралды құрайды, ал сол аралдың солтүстік жартысы тікелей суретте көрсетілген. Басты өзен аралдың шығыс жағынан ағып өтсе, осы өзеннің Пашима Ваахини бөлігі батыс жағынан ағып жатыр. Қалаға Бенгалуру мен Майсурдан пойызбен оңай баруға болады, сонымен қатар автомобиль жолдары арқылы да жақсы байланыс бар, себебі ол Бангалор-Майсур 275 ұлттық тас жолының жанында орналасқан. Тас жол осы қаладан өтеді және ескерткіштерге зиян келтірмеу үшін ерекше күтім жасалды.
Although situated only from Mysore city, Srirangapatna lies in the neighbouring district of Mandya. The entire town is enclosed by the river Kaveri to form a river island, the northern half of which is shown in the adjacent image. While the main river flows on the eastern side of the island, the Paschima Vaahini segment of the same river flows to its west. The town is easily accessible by train from Bengaluru and Mysore and is also well connected by road, lying as it does just off the Bangalore Mysore National Highway 275. The highway passes through this town and special care was taken to minimize any impact on the monuments.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы мәліметтері бойынша, Шрирангапатнаның халқы 155 130 адамды құрады. Еркектер жалпы халықтың 50,06%-ын, ал әйелдер 49,93%-ын құрайды. Халықтың 9,80%-ы 6 жасқа дейінгі балалар.
According to the 2011 India Census Data, Srirangapatna had a population of 155,130 persons. Males constitute 50.06% and females constitute 49.93% of the total population. 9.80% of the population are under 6 years of age.
География
Шрирангапатна теңіз деңгейінен орташа есеппен 2 метр биіктікте орналасқан.
Srirangapatna is at It has an average elevation of above mean sea level.
Қызықты орындар
Қала Шри-Ранганаттасвамиге арналған өте көне ғибадатханасымен танымал. Бұл ғибадатхана – Вишну құдайының бір түріне арналған. Шри-Ранганаттасвами ғибадатханасының алдында Кальяни Сиддхи Винаяк ғибадатханасы орналасқан. Шрирангапатнадағы басқа ғибадатханалар: Лакшминарасимха Свами ғибадатханасы, Джоти Махасвара ғибадатханасы, Бидхотта Ганеша ғибадатханасы, Пандуранга Свами ғибадатханасы, Сатьянараяна Свами ғибадатханасы, Анжуная Свами ғибадатханасы, Айяпа ғибадатханасы, Гангадхарешвара Свами ғибадатханасы, Раганатта Нагара Ганеша ғибадатханасы, Лакшми ғибадатханасы, сондай-ақ Ескі пошта кеңсесі жолындағы Шри Рагавендра Свами Мутты және Шрирангапатна төңірегіндегі бекіністегі 8 Ганеш және Анаяджун ғибадатханалары бар. Каригхатта (Қара төбе) және оның Шриниваса құдайына арналған ғибадатханасы қаладан бірнеше шақырым қашықтықта. Бұл құдай Каригири васа деп аталады, яғни "қара төбеде мекендейтін". Әйгілі Нимишамбха ғибадатханасы қаладан шамамен 2 км қашықтықта орналасқан. Шрирангапатнада Типу Сұлтанның жазғы сарайы мен оның кесенесі де бар.
The town is famous for a very ancient temple dedicated to Sri Ranganathaswamy, a form of Lord Vishnu. There is also Kalyani Siddhi Vinayaka Temple in front of the Sri Ranganathaswamy Temple. Other temples in Srirangapatna include the Lakshminarasimha Swamy Temple, Jyothi Mahaswara Temple, Bidhcotta Ganesha Temple, Panduranga Swamy Temple, the Sathyanarayana Swamy Temple, the Anjunaya Swamy Temple, the Ayyapa Temple, the Gangadhareswara Swamy Temple, and RaganathaNagara Ganesha Temple, Lakshmi Temple, Sri Raghavendra Swamy Mutt on Old Post Office Road, surrounding Srirangapatna in fort 8 Ganesh & Anjunaya temples. The Karighatta (Black Hill) and its temple of Lord Srinivasa is a few kilometres from the town. The deity is Kari giri vasa (one who resides on the black hill). The renowned Nimishambha Temple is about 2 km from the town. Srirangapatna also hosts the summer palace of Tipu Sultan and his mausoleum.
Шри Ранганатасвами ғибадатханасы
Рангантасвами ғибадатханасы – көбінесе "Шри Рангантасвами" деп аталады – Ранганатхаға, Вишнудың бір көрінісіне арналған. Бұл Кавери өзені бойындағы Ранганатхаға табынушылардың бес маңызды қасиетті саяхат орындарының бірі. Оңтүстік Үндістанда бұл бес қасиетті орын Панчаранга Кшетрам деп біріктіріледі. Шрирангапатна өзеннің бастауынан алғашқы ғибадатхана болғандықтан, құдайы Ади Ранга (яғни "алғашқы Ранга") деп белгілі, ал ғибадатхананың атымен аталған Шрирангапатна қаласы Кавери өзеніндегі аралда орналасқан.
The Ranganthaswamy Temple – usually referred to as "Sri Ranganathaswamy" – is dedicated to Ranganatha, a manifestation of Vishnu. It is one of the five important pilgrimage sites along the river Kaveri for devotees of Ranganatha. These five sacred sites are together known as Pancharanga Kshetrams in Southern India. Since Srirangapatna is the first temple starting from upstream, the deity is known as Adi Ranga (lit; "first Ranga"), and the town of Srirangapatna, which derives its name from the temple, is on an island in the river Kaveri.
Дария Дәулет Бағ
Дарья Даулат сарайы (Жазғы сарай) Дарья Даулат Баг деп аталатын әдемі бақтардың арасында орналасқан. Бұл сарайды 1784 жылы Типу Сұлтан салған. Сарай индо-сарацен стилінде салынған және негізінен терек ағашынан жасалған. Сарай тіктөртбұрышты жоспармен, көтеріңкі платформада орналасқан. Шрирангапатнадағы тағы бір қызықты орындарға Джама Масжид (мешіт) және Дарья Даулат бақтары жатады. Мешітте тастан қашалған арабша жазуларда құдіретті Алланың 99 есімі жазылған, ал парсыша жазуда мешіт 1782 жылы Типу Сұлтанмен салынғаны айтылған.
The Dariya Daulat Palace (Summer Palace) is set amidst beautiful gardens called Daria Daulat Bagh. Tippu Sultan built this palace in 1784. The palace is built in the Indo Saracenic style is mostly made of teakwood. The palace has a rectangular plan and is built on a raised platform. Other attractions in Srirangapatna include the Jama Masjid (a Mosque) and the Dariya Daulat Gardens. The mosque has stone Arabic inscriptions which mention the 99 titles given to the almighty Allah, and the Farsi inscription which mentions that the Masjid was built in AD 1782 by Tipu Sultan.
Типу Сұлтан Гумбаз
Гумбаз – ең ұқыпты безендірілген кесене. Оның ішінде Типу Сұлтан, оның әкесі Хайдер Әли және анасы Фатима Бегумның мәйіттері, сондай-ақ әсем күтіммен жасалған бақтар орналасқан. Гумбаздың төңірегінде оның туыстарының көптеген қабірлері бар, кейбір қабірлерде кім жерленгенін көрсететін шағын белгілер орнатылған. Гумбаздың сыртқы бағаналары амфиболиттен жасалған, ол өте қараңғы тас және қайғылы бір сәнділік сезімін береді. Қолмен жасалған есік жақтаулары терең лакпен жабылып, тек табиғи жарықпен жарықтандырылған ішкі қабірге апарады. Барлық келушілерге кіруге рұқсат етіледі, тіпті есік күзетшілері де оларды шақырып, құшақ жаяды.
The Gumbaz is an impeccably detailed mausoleum and houses the remains of Tipu Sultan, his father Hyder Ali and his mother Fatima Begum among beautifully manicured gardens. Various tombs of other relatives surround the gumbaz, some with small signs offering guidance on which specific individuals are buried here. The outer gumbaz columns are made of amphibolite, a very dark rock that exudes a somber richness. Handcrafted door frames covered in a deep lacquer finish lead into an inner tomb illuminated only by natural light. All visitors are welcome inside, and even encouraged to enter by the friendly doormen.
Уэлсли көпірі
Уэлсли көпірі 1804 жылы Майсур патшалығының Диваны Пурнаяхтың тапсырысымен Кавери өзенінде салынды. Көпір сол кездегі генерал-губернатор, Уэлсли маркизінің құрметіне аталған. Көпір тас тіреулерден, тас консольдерден тұрғызылған және тас арқалықтармен оралып тұр. Көпір өте мықты және көп жылдар бойындағы қарсылықты қамтамасыз етті.
Wellesley Bridge was erected by Kingdom of Mysore's Dewan, Purnaiah on the Kaveri river in 1804. It was named after the then Governor General Marquis of Wellesley. The bridge is built of stone pillars and stone corbels and surrounded by stone girders. The bridge is very strong and has survived the heavy traffic of many years.
Қариғаттаның көрінісі
Каригхаттаның көрініс нүктесі 3000 фут биіктіктен Майсур және Шрирангапатна қалаларының әдемі панорамасын ұсынады. Каригхатта – Шрирангапатна қаласынан бірнеше шақырым жерде орналасқан төбе. Каригхатта атауы каннада тілінде "Қара төбе" деген мағынаны білдіреді. Төбеде құрғақ бұталы ормандар өседі, ал ғибадатхананың төңірегінде тамаринд және қарақұмық ағаштары көптеп кездеседі. Кавери өзенінің саласы – Локапавани өзені төбенің жанынан ағып өтеді. Ғибадатхананың үлкен ағаш есіктерінен кіре беріс кең алаңға ашылады, ол қара тастан жасалған Вайкунта Шринивасаның басты киелі орны, екі жағында жұбайы жоқ Йога Шриниваса және Бхога Шриниваса мүсіндері орналасқан. Төбеге 450 сатылы тас баспалдақпен көтерілуге болады. Көлік құралдары үшін иісті асфальтталған жол қолданылады. Тас баспалдақтар ғибадатхана тұрған тегіс төбе басына жетеді. Бұл төбеден Шрирангапатна мен Майсурдың тамаша панорамалық көрінісі ашылады. Төбеден төңіректегі әдемі ландшафтты және Кавери мен Локапавани өзендерінің қосылған жерін көруге болады.
The Karighatta viewpoint gives good panorama of Mysore and Srirangapatna cities from a height of 3,000 feet. Karighatta is a hill a few kilometres outside the 'island' town of Srirangapatna. The name Karighatta translates to "Black Hill" in Kannada. The hill supports the dry scrub jungle and many tamarind and gooseberry trees are found around the temple. A small river, Lokapavani, a tributary of Kaveri flows by the hill. The main entrance to the temple, with huge wooden doors opens into a large quadrangle, which is the main shrine for Vaikunta Srinivasa in black stone, flanked by Yoga Srinivasa (without his consort) and Bhoga Srinivasa idols. The hill may be climbed by stone steps (450 in number). A winding paved road is used for vehicular transport. The stone steps lead to a flat hilltop where the temple stands. The hillock has a superb panoramic view of Srirangapatna and Mysore. The beautiful landscape around the hill and the confluence of the Kaveri and Lokapavani rivers can be seen from atop the hill.
Нимишамба ғибадатханасы
Әйгілі Нимишамба (Парвати, Шива құдайының әйелі) ғибадатханасы Локапавани өзенінің жағасында орналасқан. Бұл ғибадатхана да Қариғатта төбесінен жақсы көрінеді. Парвати өзінің құлшынып табынушыларының барлық мәселелерін мен қиындықтарын бір сәт ішінде (санскритте "нимиша") шешеді деген сенім бар, содан да осылай аталады.
The famous Nimishamba (the incarnation of Parvathi, the goddess wife of Lord Shiva) temple is on the bank of the Lokapavani river. This temple too can be clearly seen from the top of the Karighatta hill. It is a belief that Parvathi will clear all the problems and troubles of her devotees within a minute (nimisha in Sanskrit), and hence the name.
Гаррисон қорымы, Шрирангапатна
Гарнизондық зират Каувери өзенінің жағасындағы Шрирангапатна қаласында, Бангалор-Майсур тас жолынан шамамен 300 метр қашықтықта орналасқан. Мұнда 1799 жылы Типу Сұлтанға жасалған соңғы шабуылда қаза тапқан еуропалық офицерлер мен олардың отбасы мүшелерінің 307 қабірі бар. Осы қабірлердің арасында швейцариялық де Мёрон полкінің 80 офицерінің қабірлері бар, ал қалғандары олардың отбасы мүшелеріне тиесілі.
The Garrison Cemetery is located in Srirangapatna, on the banks of the river Cauvery, about 300m from the Bangalore Mysore Highway. It has about 307 graves of the European officers killed in the final assault on Tippu Sultan in 1799, and their family members. Among the graves, there are 80 graves of the officers of the Swiss Regiment de Meuron, and the rest of the graves are their family members.
Скоттың үйі, Серінгапатам
Скотс Бунгалоу Серингапатам қаласында Каувери өзенінің жағасында, Серингапатам қақпасының Майсур қақпасынан шамамен жарты мильдей қашықтықта орналасқан. Бұл бунгало 1799 жылы Серингапатамды қоршауға қатысқан Мадрас армиясының офицері полковник Скотттың тұрғын үйі болған. Скотс Бунгалоу полковник Скоттқа байланысты аңыз бен трагедиямен байланысты. Уолтер Йелдхемнің 1875 жылы жарық көрген "Талқыланған Бунгало" атты өлеңінде Скотс Бунгалосының тарихы баяндалған.
The Scott’s Bungalow is located in Seringapatam on the banks of the river Cauvery, at about half a mile from the Mysore Gate of the Seringapatam gate. The bungalow was the residence of Col. Scott, an officer of the Madras Army who took part in the siege of Seringapatam in 1799. The bungalow is associated with the legend and tragedy of Col. Scott. The story of Scott’s Bungalow is lamented in a poem by Walter Yeldham called The Deserted Bungalow, published in 1875.
Лорд Харрис үйі
Гаррисон зираты мен Скотттың бунгалосы арасында өзен жағасындағы Лорд Харрис үйіне жол салады. Бұл үй Лорд Харрис үйі, не Доктордың бунгалосы, не Пуранианың бунгалосы деп аталады. 1799 жылы Серингапатам қамалғаннан кейін, бұл үй қысқа мерзімге генерал Харристің резиденциясы болды, содан кейін Серингапатамдағы қолбасшының штаб-пәтеріне айналды. 1809 жылы полковник Белл бастаған Мадрас армиясының офицерлері Мадрас губернаторы Сэр Джордж Барлоуға қарсы осы үйде бүлік көтерді. Пурнаях 1811 жылы қызметтен шыққаннан кейін осы үйде тұрды және 1812 жылдың 28 наурызында осы жерде қайтыс болды. Қабырғадағы тақташа Лорд Харрис пен Пуранианың үймен байланысын көрсетеді.
Between the Garrison Cemetery and Scott’s Bungalow a path leads to Lord Harris's House on the river banks. This house is known as Lord Harris's House or The Doctor's Bungalow or Puraniah's Bungalow. This house was the residence of General Harris, for a short time after the siege of Seringapatam in 1799, and went on to become headquarters of the commanding officer of Seringapatam. In 1809, the house was the scene of a mutiny by officers of the Madras Army, led by Col. Bell, against Sir. George Barlow, the Governor of Madras. Purnaiah, lived in this house after his retirement from service in 1811, and died there on 28 March 1812. A tablet on the wall records the connection of Lord Harris and Puraniah to the house.
Шрирангапатна бекінісі
Қала аралдың батысында орналасқан және екі қабатты қабырғалармен қоршалған. Британдықтар қабырғаны бұзып, Типу Сұлтанның әскерлерін шаңқайтқан жер обелискпен белгіленген. Сондай-ақ, Типу Сұлтан британдық әскерлер тарапынан қаза болған орын да көрсетілген. Бұған қоса, Майсур билеушілері британдық әскерлерді түрмеге қамаған жер асты зинданы да бар.
The fortress is in the west of the island, and is surrounded by double walls. The point at which the British broke through the walls, and thus Tipu Sultan's troops surprised, is marked by an obelisk. Also highlighted is the place where Tipu Sultan was killed by the British forces. In addition, the dungeon in which the Mysore rulers had imprisoned British soldiers.
Полковник Бейлидің тұмсығы
Полковник Бейлидің түрмесі – Типу Сұлтан британдық офицерлерді түрмеге қамаған орын. Ол Типу Сұлтанның қаза болған жеріне жақын және төрт жағынан бау-бақшалармен қоршалған. Бейли сол жерде қайтыс болған жалғыз британдық офицер, ол қатал жағдайға шыдамады, сондықтан кейін оның атымен аталды. Тағы бір дерек бойынша, 1780 жылғы Полилур шайқасында британдық әскердің қолбасшысы полковник Бейли Бірінші Майсур соғысында әскері жеңілгеннен кейін осы жерде тұтқындалған.
Colonel Bailey's Dungeon was the place where Tipu Sultan used to imprison all the British officers. It is near the death place memorial of Tipu Sultan and is surrounded by gardens on all four sides. Bailey was the only British officer who died in that place and could not make it through the tough conditions and so it was later named after him. Another version says that the commanding officer of the British at the Battle of Pollilur (1780), Col. Baillie, was imprisoned here after the defeat of his troops in the First Mysore War.
Обелиск ескерткіші
Шрирангапатнадағы обелиск – Шрирангапатна қоршауында қаза тапқан ағылшын әскерлерінің құрметіне сол кездегі Майсур үкіметі орнатқан ескерткіш. Бұл мемориал 1907 жылы Кришнараджа Вадьяр IV билік кезінде Типудің 1799 жылғы жеңілісін тойлау мақсатымен салынған. Тақтадағы жазуда: "Бұл ескерткіш 1907 жылы Майсур үкіметі генерал-лейтенант Г. Харрис (Джордж Харрис, 1-ші Харрис бароны) басқаратын британдық күштердің Серингапатамды қоршауы мен 1799 жылғы 4 мамырда шабуылмен басып алуының құрметіне орнатылды. Сондай-ақ, осы операция кезінде ерлікпен қаза тапқан офицерлердің есімдері де жазылған."
Obelisk in Srirangapatna is a memorial erected by the then government of Mysore in memory of the English soldiers died during the siege of Srirangapatna. The Memorial was built during the reign of Krishnaraja Wadiyar IV in 1907, to celebrate the defeat of Tipu in 1799. The inscription on the plaque reads "This monument is erected by the government of Mysore in 1907 in order to commemorate the siege of Seringapatam by the British forces under lieutenant general G. Harris (George Harris, 1st Baron Harris) and its final capture by assault on 4 May 1799. As also the names of those gallant officers who fell during the operations."
Ранганатхиттту құстар қорығы
Қалаға жақын жерде Ранганатитту құс қорығы орналасқан, онда боялған тұғыр, ашық мүңкілді тұғыр, қара басты ибис, өзен шағаласы, үлкен тасқұс және үнділік шағала сияқты бірнеше құс түрі көбейеді.
Near the town is the Ranganathittu Bird Sanctuary, where several bird species breed, including the painted stork, open billed stork, black headed ibis, river tern, great stone plover and Indian shag.
Әдебиетте
Бернард Корнуэллдің "Шарптың жолбарысы" Серенгапатам шайқасының көркемделіп баяндалған оқиғасы. Ол Ричард Шарптың ойдан шығарылған кейіпкерінің ерліктеріне және кейін Веллингтон герцогы болған тарихи Артур Уэлслиге арналған. Уилки Коллинздің "Ай тасы" романында Срирангапатна шайқасы кезінде орын алатын "Серенгапатам штурмы (1799)" атты пролог бар, онда британдық офицер романның негізгі құпиясы болатын қасиетті индуист алмасын ұрлайды. Джон Форстер "Чарльз Диккенстің өмірі" еңбегінде Ч. Диккенстің балалық шағындағы ойын алаңында "үлкен үйінді ("шаңқұрт") түріндегі Серенгапатамның түрмесінен жеңімпаз британдықтар ("қона жанындағы бала және оның екі туысы") оны құтқарған" деп жазады. 1969 жылы жарық көрген Everyman басылымының 10-бетіне қараңыз. Алғаш рет басылған: Лондон; Чапман және Холл, 1872–1874, 3 томдық жинақ.
Bernard Cornwell's Sharpe's Tiger is a fictionalised account of the Battle of Seringapatam. It concentrates on the exploits of the fictional character of Richard Sharpe, and the historic Arthur Wellesley, later the Duke of Wellington. Wilkie Collins' The Moonstone includes a prologue that takes place during the Battle of Srirangapatna, entitled "The Storming of Seringapatam (1799)", during which a British officer steals a sacred Hindu diamond that becomes the mystery at the centre of the novel. John Forster mentions in The Life of Charles Dickens that in a childhood playground of C. D., "he had been delivered from the dungeons of Seringapatam, an immense pile ('of haycock'), by the victorious British ('boy next door and his two cousins') ". See p. 10 of the Everyman edition published in 1969. First published: London; Chapman and Hall, 1872–1874, in 3 volumes.