Кіріспе

Неллор – Үндістанның Андхра-Прадеш штатының Неллор ауданында Пенна өзенінің жағасында орналасқан қала. Ол аудан орталығы, сондай-ақ Неллор мандалы мен Неллор кіріс бөлімінің орталығы болып табылады. Штаттағы халық саны бойынша төртінші орындағы қала. Виджавада қаласынан және Тамил Наду штатындағы Ченнай қаласының солтүстігінен, сонымен қатар Карнатака штатындағы Бангалор қаласының солтүстік-шығысынан шамамен белгілі бір қашықтықта орналасқан.

Этимология

Неллор атауының шығу тегі туралы әртүрлі теориялар бар. "Стала Пурана" мифологиялық әңгімесінде Phyllanthus emblica, яғни нелли ағашының (протодравиди тілінде "эмблика ағашы") астында тас түріндегі линг бейнеленген. Бұл жер біртіндеп "нелли уру" (телугу тілінде "жер" деген мағынаны білдіреді) болып, содан кейін қазіргі Неллорға айналды.

Тарих

Неллор Маурия, Сатавахана, Чола, Паллава, Пандия, Чедди әулетінің Харвеласы, Какатия, Калинга империясының Шығыс Гангтары, Виджаянагара империясы, Аркот Навабтары және басқа да әулеттердің билігінде болды. Неллорды б.з.д. III ғасырда Маурия әулетінің Ашокасы басқарды. Неллор Паллава әулетінің билеушілері тарапынан жаулап алынып, б.з. 6-шы ғасырына дейін олардың билігінде болды, содан кейін Чола билеушілері ұзақ жылдар бойы Неллорды басқарды. Чолалар б.з. 13-шы ғасырында ыдырады. Тамил жазуларының мәліметінше, ол XIII ғасырда ыдырағанға дейін Чола патшалығының құрамына кірді. Кейіннен Какатия, Виджаянагара империясы, Голконда сұлтандығы, Моғол империясы және Аркот Навабтығының бір бөлігіне айналды. 18-шы ғасырда Неллорды британдықтар Аркот Навабтарынан тартып алып, Британдық Үндістанның Мадрас президенттігінің құрамына қосты.

Британдық билік Мадрас президенті

Алғашқы есепті Джон Босвелл 1873 жылы коллектор ретінде жасады. Бұл британдықтардың баяндамасында климат, ауыл шаруашылығы, денсаулық сақтау статистикасы және маңызды салық ақпараты қамтылған. 1800-жылдардағы Неллордың маңызды отбасыларын қамтитын әлеуметтік құрылым. Олардың ішінде Венкетагири Раджасы, Калхастри Раджасы, Чунди Заминдары, Мутиалпад Заминдары, Сайдапур Заминдары, Удаягиридің Джупалли Заминдары, Удаягири Жагиредиары, Гудурдың Вазелла Заминдары, Оңгол Заминдары, Туравар Полигар, Тадебойна Полигар, Четиарлар Полигар, Удахавар Полигар, Ганглувар Поигар және Бучиреддипалем отбасы болды. Британдық үкімшілік астында бұл отбасылар өздерінің иелігіндегі ауылдар мен жерлерге жауапты болды. Британдықтар Неллордың егін шаруашылығындағы маңыздылығын, сондай-ақ Кришнапатам портының маңыздылығын мойындады. Қала телугу тілінің қалыптасуында және Андхра-Прадеш штатының құрылуында маңызды рөл атқарды. Андхра-Прадеш штатының құрылуы үшін өлгенше аштан өлген Потти Шрирамулу Неллор қаласында дүниеге келді.

Орналасқан жері

Неллор теңіз деңгейінен 7 метр биіктікте орналасқан. Жаздағы ең жоғары температурасы – , ал қыстағы ең төменгі температурасы – . Жауын-шашын мөлшері оңтүстік-батыс және солтүстік-шығыс муссондары арқылы шамамен құрайды. Неллор маусымға қарай құрғақшылыққа да, су тасқынына да ұшырайды.

Азаматтық әкімшілік

Неллор қалалық корпорациясы 1866 жылдың 1 қарашасында Мадрас аудандық муниципалитет заңы бойынша муниципалитет ретінде құрылды. 2004 жылдың 18 қазанында корпорация деңгейіне көтеріліп, 54 округтен тұратын юрисдикциялық аймаққа ие болды. 2013 жылы Аллипурам, Амбапурам, Бужа Бужа Неллоре, Чинтарреддипалем, Гудупаллипаду, Гундлапалем, Каллурупалли, Канапартипаду, Кодурупаду, Нараянарреддипета, Навалакулатота, Неллоре Бит I (Котуру), Педачеркуру, Поттипалем және Вавилятепаду сияқты 15 ауылдық кеңес қалалық корпорацияға қосылды. Қазіргі қала әкімі – Шраванти. Қала штаттың сумен жабдықтау және канализациялық қызметтер миссиясына қатысқан 31 қаланың бірі болып табылады, бұл миссия Атал Міссиясы ретінде белгілі (AMRUT).

Саясат

Неллор Андхра-Прадеш штатының заң шығарушы жиналысына Неллор қалалық және Неллор ауылдық сайлау округтері арқылы өкілдік етеді. Анил Кумар Полубойна – YSRCP партиясынан Неллор қалалық сайлау округінің қазіргі заң шығарушысы. Котамредди Шридар Редди – YSRCP партиясынан Неллор ауылдық сайлау округінің қазіргі заң шығарушысы.

Мәдениет

Қала тұрғындары көбінесе неллорейлер деп аталады. Роттела Пандуга (Нан фестивалі) – Сварнала Черувудің жағасындағы Бара Шахид Дарғасында (он екі шейіттің қасиетті орны) жыл сайын тойланатын дәстүрлі мереке. Бұл шараның аты нан алмасу салтынан шыққан, және әр жыл сайын түрлі діндерден және елдің түкпір-түкпірінен, сондай-ақ шетелдерден келетін көптеген адамдарды қызықтырады.

Ас мәзірі

Чепала пулусу (балық карри) – Неллор ауданының ет жейтін рецепті, Корраменнудан дайындалады. Malai Kaja Nellore Famous Sweet – майда, сүт және қанттан жасалған жергілікті тәтті.

Медиа

1930 жылы құрылған «Заминриот» газеті мен «Лояйер Уикли» газеттері Неллор қаласында орналасқан. Бұған қоса, «Ваарта АндхраДжьоти» және «Сакши» газеттері де Неллор қаласында жергілікті басылымдарын шығарып тұрады.

Көлік

Қаладағы жергілікті көлік құралдары екі, үш және төрт дөңгелекті көліктерді қамтиды. Олардың ішінде жекеменшік авторикшалар 2017 жылы шамамен 6000 болды және қаланың көп бөлігінде жергілікті сапарлар үшін басымдық құрды. Қаланың Неллоре автобус станциясы аудандық және қашықтықтан жүретін бағыттарды қамтамасыз етеді. Неллоре теміржол станциясы Оңтүстік-Орталық теміржолының Виджаявада бөлімшесінде А санатындағы және «Адарш» станциясы болып саналады. Қалада Ведаяпалем және Падугападу теміржол станциялары сияқты үш шағын теміржол станциясы да бар. Оңтүстік теміржолы Неллоре мен арасындағы қатынас үшін МЕМҰ пойыздарын жүйелі түрде пайдаланады. Сондай-ақ, қала үшін қарапайым әуежай салу жоспары да бар. Қаланың жалпы жол ұзындығы құрайды. Жоспарланған Сыртқы айналма жол және қала ішіндегі маңызды жолдар жол қадауларын азайтуға көмектеседі.