Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мангалагири – Үндістанның Андхра-Прадеш штатының Гунтур ауданындағы Виджаявада қаласының ірі қалалық аймағы. Қала Мангалагири-Тадепалли муниципалитет корпорациясының және Тенали кіріс бөлімінің құрамына кіреді. Сондай-ақ, бұл Андхра-Прадеш астанасы аймағының бір бөлігі. Ол Виджаявада мен Гунтур қалалары арасындағы 16-шы ұлттық тас жолында орналасқан. Чинакакани, Каза, Нутакки, Чинавадлапуди, Педавадлапуди, Рамачандрапурам, Атамакуру, Ноуллуру, Еррабалем, Нидамарру және Бетапуди атты он ауыл Мангалагири-Тадепалли муниципалитет корпорациясына қосылды. Ауылдарды қосу мәселесі қазіргі таңда сотта қаралып жатыр.
Mangalagiri is a major Sub urban of Vijayawada in Guntur district of Indian state of Andhra Pradesh. The town is a part of Mangalagiri Tadepalli Municipal Corporation and part of Tenali revenue division. It and a part of Andhra Pradesh Capital Region. It is situated on National Highway 16 between Vijayawada and Guntur. Ten villages namely Chinakakani, Kaza, Nutakki, Chinavadlapudi, Pedavadlapudi, Ramachandrapuram, Atamakuru, Nowluru, Yerrabalem, Nidamarru, Bethapudi are merged into Mangalagiri Tadepalli Municipal Corporation. The issue of the merger of the villages is now pending in the court.
Этимология
Маңғалагири жергілікті тілде "Игілік төбесі" (Mangala = Игілік, Giri = Төбе) деп аударылады. Бұл атау Тотадри есімінен туындаған. Виджаянагара патшалығы тұсында ол Мангала Нилаям деп те белгілі болған.
Mangalagiri translates to The Auspicious Hill (Mangala = Auspicious, Giri = Hill) in the local language. It was derived from the name Totadri. During Vijayanagara Kingdom rule, it was also known as Mangala Nilayam.
Тарих
Бұл 1520 жылы жазылған және 1515 жылы Шри Кришнадеварайяның генералы Тиммарусудың Калинга (Ежелгі Одиша) Гаджапати билеушілерінен Кондавидуды басып алғанын айтады. Гарудалвар ғибадатханасының жанындағы тағы бір таста 1538 жылы Виджаянагара империясының Садасива Рая тұсындағы инабаттар туралы төрт жағында жазулар бар. Бұл ғибадатхананың мүсіндемесі мен сәулеті ежелгі Вишвакарма стапатилерінің осы ғибадатханаларды жоспарлау және жасаудағы ең үлкен куәлігі болып табылады. Маңғалагири ұзақ жылдар бойы Голконда Навабтарының билігінде болды. 1780 жылы Хайдер Жұң оны тонады, бірақ оны жаулап алуға қол жеткізе алмады. 1816 жылы Пиндарилер тобы тағы да осы жерді тонады. Раджа Васиредди Венкатадри Найудудың Амараватиден билік жүргізген кезінде бұл екі шабуылдан кейін жағдай біртіндеп жақсарды. Орталықта 1882 жылы құрғап қалған үлкен конеру (көл) бар. Пиндарилер тонағаннан кейін осы жерден Пиндарилерге қатысты болуы мүмкін 9840 мылтық және 44 оқ табылған. Осы көркем төбеге ұлы Шри Кришна Дева Рая да келген. 1970 жылдары Маңғалагириде су тапшылығы болды. Сол кездегі Маңғалагири қаласының төрағасы Голи Гопала Рао су құбырлары арқылы қалаға су жеткізіп, халыққа қызмет еткені үшін "Апара Багиратха" деп аталды.
It is dated to 1520 and mentions the capture of Kondavidu by Timmarusu, general of Sri Krishnadevaraya, in 1515 from the Gajapati rulers of Kalinga (ancient Odisha). Another stone near the temple of Garudalvar has inscriptions on four sides recording grants in the reign of Sadasiva Raya of Vijayanagara Empire in 1538. The lofty gopuram in the temple at the foot of the hill was erected by Raja Vasireddy Venkatadri Nayudu in 1807–1809, and in terms of sculpture and architecture this temple stands to be an ultimate testament for the ancient vishwakarma sthapathis in planning and sculpting these temples. Mangalagiri was under the control of Golkonda Nawabs for a long period. It was plundered in 1780 by Hyder Jung but could not be conquered. In 1816, a gang of Pindaris again looted the place. It slowly recovered from these two attacks during the time of Raja Vasireddy Venkatadri Nayudu who ruled the place from Amaravati. There is a big koneru (tank) in the center of the place which went dry in 1882. As many as 9,840 guns and 44 bullets which might have been related to Pindaris have been found here after the Pindaris looted this place. The picturesque hill was visited by the great Sri Krishna Deva Raya. In the 1970s there was huge water scarcity in Mangalagiri. Goli Gopala Rao, the then Municipal Chairman of Mangalagiri, brought water to the town through water pipelines and he was called "Apara Baghiratha" due to his services to the public.
География
Маңғалагири қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі – 229 метр. Ол аудан орталығы Гунтурдан солтүстік-шығысқа қарай, ал Виджаявададан оңтүстік-батысқа және Теналиден солтүстік-батысқа қарай жолмен орналасқан. Қала төбелі жерде жатыр. Бұл аймақ сейсмикалық 3-аймаққа жатады.
Mangalagiri is located at It has an average elevation of It is located north east of the district headquarters, Guntur, and just south west of Vijayawada and also to the north west of Tenali by road. It lies on hilly terrain. It falls under Seismic Zone 3.
Климат
Мангалагиридің климаты тропиктік. Ең ыстық айлар наурыз–мамыр аралығында, ал ең суық айлар желтоқсан–қаңтар аралығында. Шілде–қазан айларында оңтүстік-батыс муссоны, ал желтоқсанның ортасында солтүстік-шығыс муссоны соғады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері жазғы температурадан қысқы температураға дейін ауытқиды.
The climate in Mangalagiri is tropical. The hottest months are from March–May and the coolest months from December–January. It receives south west monsoon in the months of July–October and north–east monsoons in mid December. The average annual rainfall is The summer temperatures varies from and the winter temperatures from .
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, қалада 19 137 үй шаруасымен бірге халық саны құрады. Жалпы халықтың ішінде ерлер және әйелдер – 1000 еркекке 1015 әйел шамасында жыныс арақатынасы. 0–6 жас аралығындағы балалардың саны, оның ішінде ұлдар және қыздар – 1000-ға 979 бала. Орташа сауаттылық деңгейі 76,16%-ды құрайды, бұл 67,41%-ды құрайтын мемлекеттік орташа көрсеткіштен жоғары.
as of 2011 Census of India, the town had a population of with 19,137 households. The total population constitute, males and —a sex ratio of 1015 females per 1000 males. children are in the age group of 0–6 years, of which are boys and are girls —a ratio of 979 per 1000. The average literacy rate stands at 76.16% with literates, significantly higher than the state average of 67.41%.
Азаматтық әкімшілік
Маңғылагири муниципалитеті – қаланың азаматтық әкімшілік органы, ол сумен жабдықтау, кәріз жүйесі, қоқыс жинау сияқты азаматтардың қажеттіліктерін қадағалайды. Ол 1969 жылы құрылған. 2021 жылдың наурыз айында Тадепалли муниципалитеті мен Маңғылагири муниципалитетіне қарасты ауылдар біріктіріліп, Маңғылагири-Тадепалли муниципалдық корпорациясы құрылды. Корпорацияның құрамында 50 сайлау округі бар. 2015 жылы муниципалитет "Сукуки Экснора" қоғамдық ұйымы ұйымдастырған "Ең үздік муниципалитет" номинациясында "Жасыл жапырақ" сыйлығын алды. Маңғылагири муниципалитеті және оның Навулуру мен Атмакур елді мекендері Виджаявада қалалық агломерациясының құрамына кіреді.
Mangalagiri Municipality is the civic body of the city, which oversees the civic needs like, water supply, sewage, garbage collection etc. It was established in the year 1969 and has an extent of In March 2021 Tadepalli Municipality and Mangalagiri Municipality was merged along with corresponding villages and formed Mangalagiri Tadepalle Municipal Corporation. Wards composition Mangalagiri Tadepalle Municipal Corporation has a total of 50 election wards. In 2015, the municipality received Green Leaf Awards 2015 in the category of Best Municipality, which was organized by NGO Sukuki Exnora. Mangalagiri municipality and its out growths of Navuluru and Atmakur are a part of Vijayawada urban agglomeration.
Саясат
Мангалагири қаласы Андхра-Прадеш штатының заң шығарушы жиналысы үшін Мангалагири сайлау округінің құрамына кіреді. Алла Рама Кришна Редди қазіргі кезде YSRCP партиясынан округ депутаты болып табылады. Бұл сайлау округы Гунтур сайлау округінің бір бөлігі, оны Telugu Desam партиясынан Galla Jayadev жеңіп алды.
Mangalagiri town is a part of Mangalagiri Assembly constituency for Andhra Pradesh Legislative Assembly. Alla Rama Krishna Reddy is the present MLA of the constituency representing YSRCP. The assembly segment is in turn a part of Guntur Lok Sabha constituency, which was won by Galla Jayadev of Telugu Desam Party.
Экономика
Қолмен боялған мата өндірісі – 500 жылдық тарихы бар бұл қаланың басты кәсібі. "Манғалагири" сарилері мен маталары Андхра-Прадеш штатынан тіркелген географиялық көрсеткіштердің бірі болып табылады.
The production of handcrafted dyed fabric is the major occupation of the town, which is as old as 500 years. Mangalagiri Sarees and Fabrics was registered as one of the geographical indication from Andhra Pradesh.
Туризм
Лакшми Нарасимха ғибадатханасы – Маңғалагириде өзін Тотадри ретінде көрсеткен Вишну құдайының мекені. Нарасимха Свамидің үш ғибадатханасы бар. Ундаваллиде орналасқан Ундавали үңгірлері – үнді жартастан қашалған сәулет өнерінің бір үлгісі. Тарихи үңгірлер Кришна өзеніне қарай көтерілген төбелердің үстінде, 4-5 ғасырларда салынған. Ананта Падманабха Свами мен Нарасимха Свамиға арналған Ундавалли үңгір ғибадатханалары Вишнукундина патшаларымен байланысты. Намбуруда орналасқан Хинкар Тирта джайни ғибадатханасы – аймақтағы ең ірі джайни ғибадатханасы, оған штаттың әртүрлі аймақтарынан көптеген джайнистер келеді.
Lakshmi Narasimha Temple is the abode of Lord Vishnu, who manifested himself as Thotadri, is present in Mangalagiri. There are three Narasimha Swamy temples. Undavalli caves, located in Undavalli, are a specimen of Indian rock cut architecture. The historic caves are located at the top of the hills overlooking the Krishna river, built during the 4th 5th century. Dedicated to Ananta Padmanabha Swamy and Narasimha Swamy, Undavalli Cave Temples are associated with the Vishnukundina kings. Hinkar Thirtha Jain Temple, located in Namburu, is the largest Jain temple in the region, visited by many Jains, from different parts of the state.
Білім
C. K. High School және C. K. Junior College, сондай-ақ V. T. J. M & I. V. T. R. жоғары оқу орны – сәйкесінше, алғашқы мектеп және колледж болып табылады. Бастауыш және орта білім мемлекеттік, мемлекеттік қолдауы бар және жекеменшік мектептер арқылы, штаттың Мектеп білім беру департаменті басшылығымен беріледі. Әртүрлі мектептерде оқыту ағылшын, телугу және урду тілдерінде жүргізіледі. Қалада көптеген мектептер мен колледждер бар. Университеттердің кампустары VIT AP University және SRM AP University-ді қамтиды. Андхра-Прадеш штаты үшін AIIMS құрылымын салуға келісім берілді және ол қалада орналастырылатын болады.
C. K. High School and C. K. Junior College & V. T. J. M &I. V. T. R degree college are first school and college respectively. The primary and secondary school education is imparted by government, aided and private schools, under the School Education Department of the state. The medium of instruction followed by different schools are English, Telugu and Urdu. The town has many schools and colleges. University campuses include VIT AP University and SRM AP University. AIIMS for the state of Andhra Pradesh was sanctioned and is decided to set up in the town.
Спорт
Маңғалагириде қаладан 2 шақырым қашықтықта, Навлур маңында Маңғалагири халықаралық крикет стадионы салынып жатыр.
Mangalagiri International Cricket Stadium is under construction in Mangalagiri at a distance of 2 km from the city and comes in the vicinity of Nawlur.