Кіріспе

Ойыншық солдаттардың шағын фигуралары – коллекционерлер арасында өте танымал ойыншық солдаттардың кішкентай мүсіндері. Оларды дайын күйде немесе қолмен бояу үшін шикі материалда сатып алуға болады. Олар әдетте қалайыдан, қорғасыннан, басқа металдардан немесе пластиктен жасалады. Көбінесе, оларды көрсету үшін диорамалар деп аталатын шайқас көріністерінің өте күрделі масштабты модельдері құрылады. Қалайыдан жасалған солдаттар бастапқыда жазық фигуралар болған, оларды көбінесе "кішкентай Эйлерт" немесе "жазықтар" деп атаған. Олар алғашқы рет көптеп өндірілген ойыншық солдаттар болды. XIX ғасырдың соңында үш өлшемді қорғасын фигураларымен ығыстырылса да, бұл жазық қалайы солдаттар әлі де өндірілуде.

Тарих

Алғашқы массалық өндірілген қалайы солдаттар Германияда 18 ғасырда Ұлы Фридрихке құрмет көрсету мақсатымен жасалды. Иоганн Готфрид Хилперт (1748–1832) және оның інісі Иоганн Георг Хилперт (1733–1811) 1775 жылы солдаттар мен басқа да фигуралар үшін алғашқы конвейерлік желі құрды; әйел суретшілер әрбір мүсінді шеберхана ішінде айналдырып беру кезінде бір түспен бояды. Нюрнберг қаласында тұратын Хилперт, оларды алғашқы массалық өндірістегі ойыншық ретінде жасаған адам болды. Әлемдегі ең үлкен қалайы солдат Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Нью-Вестминстер қаласында орналасқан.

Кастинг

"Нағыз" қалайыдан жасалған, яғни қалайы мен қорғасын қоспасынан құйылған әскерлерді үйде жасауға да болады. Кейбір хобби дүкендерінде қалыптар сатылады. Бұрын қалыптар металдан жасалса, қазір көбінесе 250°C температураға төтеп бере алатын берік резеңкеден жасалады.

Танымал мәдениет

Әдебиеттегі ең танымал қалайы солдат – Ханс Кристиан Андерсеннің 1838 жылғы «Қарсаңды қалайы солдат» ертегісінің аты аталмаған басты кейіпкері. Ол бір ғана аяғы бар қалайы сарбаз туралы, себебі «оны соңғыға қалдырғанда, ерітілген қалайыдан оны аяқтауға жеткіліксіз қалған». Ол қағаздан жасалған бишіге ғашық болады, көптеген оқиғалар басынан өтеді, соның ішінде балыққа жұтылып, екеуі де отта жанып кетеді, нәтижесінде «кішкентай қалайы жүрек пішінде» балқыған қалайыдан басқа ештеңе қалмайды. «Жаңғақ бұзғыш» және Эдвард Игердің «Шаһбаз қамалы» туындыларында да қалайы сарбаздар рөл атқарады.