Кіріспе

Ли-он-Солент (Lee on the Solent) – Англияның Гэмпшир графтығындағы Госпорт ауданындағы теңіз жағалауындағы курортты аймақ. Бұл аймақ Солент шығанағының жағалауында орналасқан. Негізінен тұрғын үйлерден тұрады, жаз айларында көбінесе жергілікті туристер саны артады. Бұрын мұнда Корольдік теңіз күштерінің әуе станциясы HMS Daedalus (1959-1965 жылдары HMS Ariel деп аталды) орналасқан.

Тарих

Аудан 19 ғасырда, осы аймақты теңіз жағалауындағы курортқа айналдыру әрекеттері кезінде атауын алды. Бұл аймақ осыған дейін көп рет еске алынған, «Ли» және оның түрлі вариациялары, соның ішінде «Лебритан» деп аталып келді. Ауданның дамуына бастама берген Чарльз Эдмунд Ньютон Робинсон болды, ол өнер мұрағатшысы және коллекционері әкесі Джон Чарльз Робинсонды жер сатып алуға қаржы жұмсауға көндірді. 1884-1894 жылдар аралығында Marine Parade, пирс, теміржол байланысы және бірнеше әсерлі қызыл кірпіштен салынған виллалар құрылып, аудан қалыптасты. 1930 жылдары теміржол қызметі тоқтатылды, ал Екінші дүниежүзілік соғыста жағалауды қорғау мақсатында бұзылған пирс 1958 жылы сөйілді. Ли-он-Солент авиациямен тығыз байланысты. 1915 жылдың өзінде Ли-он-Солентте су ұшақтарының сынақтары өтті. 1917 жылы бұрынғы RNAS Ли-он-Солент орнында, кейін HMS Daedalus болып аталған, су ұшақтарын оқыту базасы құрылды. Жаңа Сент-Фейт шіркеуі 1933 жылы салынды. 1935 жылы Ли Тауэр кешені теңіз жағасында, ескі пирс пен теміржол станциясының жанында бой көтерді. Оны Ятс, Кук және Дербишир архитекторлары жобалаған. Кешенде 120 фут (37 м) биіктіктегі мұнарасы бар ақ V пішіндес арт-деко стиліндегі ғимарат орналасқан. Кешенде кинотеатр, балл залы, мейрамхана және мұнараның ең жоғарғы жағындағы қарау платформасы болды. 1971 жылы Госпорт қалалық кеңесі кешенді бұзды, ал оның жері қазір жағажай, естелік бақтар мен тұрақ ретінде пайдаланылуда.

Қазіргі заман

1980 және 1990 жылдары жаңа дамулар халық санын арттырды. 2000-2007 жылдары Лидің Черке фермасында 1050 жаңа үй салынды, ал алдағы бірнеше жылда одан әрі даму күтілуде. Теңіз жағалауының басқа жерлеріндегі түпнұсқа виллалар мен қонақүйлердің көпшілігі құрылыс салушыларға өткен. Корольдік Әскери-Теңіз Әуе Базасы HMS Daedalus 1996 жылы жабылды, бірақ Daedalus әуежайы азаматтық әуежай ретінде әлі де жұмыс істеуде. Қазіргі уақытта HM Coastguard-тың оңтүстік жағалаудағы негізгі іздеу-құтқару тікұшақ базасы ретінде әртүрлі ұшақтар, тікұшақтар, микрожеңіл және мотопланерлер пайдаланылады. Әуежайды иесі – Фарехам қалалық кеңесінің атынан Regional & City Airports Management (RCA) басқарады. Әуежай туралы толық ақпаратты Daedalus Aviation & Heritage Group веб-сайтынан алуға болады. 2008 жылдың ақпан айында "Дейдалус" полигонының бір бөлігінде "Драйв Стандарттар Агенттігінен" Мотоциклмен маневрлеу алаңы бар көп мақсатты жүргізуді сынау орталығын (MPTC) салуға қатысты жобалау өтінімі мақұлданды. Daedalus учаскесінде соңғы жылдары тұрғын үйлер салынды және одан әрі қайта құрылымдау жоспарлануда. 2003 жылы Ли-он-Солент қауымдастығы 120 жылдық тарихында тұңғыш рет бүкіл елдің назарына ілікті. Үкімет бұрынғы базада, ол курорттың үлкен бөлігін құрайды, пана іздеушілерді орналастыруды ұсынды. Осыған байланысты, Джон Бивис төрағалығымен "Дедалус" әрекет тобы құрылды, ол жергілікті тұрғындардың көпшілігінің қолдауымен жоспарға қарсы шықты. Үкімет саясатындағы өзгерістен кейін, 2004 жылдың ақпан айында Ішкі істер министрлігі пана орталығын салу жоспарынан бас тартты, ал әрекет тобы жағажайда митинг өткізіп қуанышқа бөленді. Channel 4 телеарнасы 2004 жылы "Keep them out" деген деректі фильмін шығарды, онда мәселенің екі жағы да көрсетілді. 2006 жылдың мамыр айының басында HMS Daedalus кемесінің жанындағы учаскеде тазалау жұмыстары кезінде жарылмаған 20 канадтық құбырлы мина табылды, оларды Қорғаныс министрлігі жоюға дайындалып жатқан. Ұзындығы 60 фут (20 метр) болатын олар 265 данадан қалған, барлығы 2400 фунт гелигнитпен толтырылған және Екінші дүниежүзілік соғыста жау шабуылы болған жағдайда әуежайды қолдануға жарамсыз ету үшін орнатылған. Бұл миналарды алып тастау, бейбіт уақыттағы Ұлыбританиядағы ең ірі операциялардың бірі саналды, осыған байланысты бес апта ішінде 900-ге жуық үй эвакуацияланды. Ауданның әлі де сауда орталығы бар, онда тәуелсіз дүкендер мен мейрамханалар көптеп орналасқан, сонымен қатар реактивті шаңғымен сырғанау және кайтсерфингпен айналысушылар үшін танымал орын. Шерк фермасын дамыту кезінде B3385 және B3333 жолдарын байланыстыратын айналма жол салынды, ол Ли-он-Солентке айналма жол қызметін атқарады. Теңіз жағалауынан пойыз көп бұрын кетіп қалған, бұл жағажайда серуендеуге, демалуға және тұрақтап қоюға мүмкіндік берді. Теңіз жағалауында бұрынғы теміржол станциясының ғимараты, соғыс ескерткіші және Пирс көшесінің соңына қарап тұрған автобус аялдамасы/тұрақ алаңы орналасқан. Осы жерде Ли мұнарасы тұрған. 2011 жылдың тамызында үкімет Daedalus әуежайында "Солент" кәсіпорын аймағы ашылатынын жариялады. Әуежайдағы CEMAST (Инженерлік және өндіріс саласындағы біліктілікті арттыру орталығы) кампусы студенттерге есігін ашты. Орталық BAE Systems және Virgin Atlantic сияқты компаниялар үшін тәжірибелік бағдарламаларды орындауға ниеттенген толық және жартылай уақытты студенттерге қызмет көрсетеді. 2015 жылдың шілдесінде parkrun Ли-он-Солент жағажайының серуендеу бөлігінде өтті. Алғашқы жарысқа барлығы 430 қатысушы, 25 маршал және көмекші персонал қатысты. Бірінші жылы 3300-ден астам жүгіруші қатысып, 15000 жарыс аяқталды. Өткен жылғы 430 қатысушының көрсеткіші осы жылдың сәуір айында 485 қатысушымен жаңа рекордты жаңартты. 2018 жылдың шілде айының соңғы күні "Ли-он-Соленттегі" жолдан оңтүстік-батысқа қарай 250 метр жерде "деактивацияланған болуы мүмкін" бомба табылды. 1 тамыз күні жағажай жабылып, Корольдік Теңіз Флоты мен Солент жағалау күзеті бомбаны заласыздандыру үшін шақырылды.

Қызықты орындар

Теңіз жағалауындағы "Марин-Парад" теңізінің көрінісі үнемі өзгеріп тұрады. Жасыл жағалаудағы қолайлы тұсқа тұрсаңыз, Саутгемптон мен Портсмутқа келіп-кетіп жатқан үлкен контейнерлік кемелер мен лайнерлерді, желкенді қайықтарды, паромдарды және әрине, Уайт аралының фондық көрінісін тамашалауға болады. "Марин-Парад Ист" теңіз жағалауында Ли-он-Солент желкендеу клубының (LOSSC) үйі орналасқан. Жарыстар басталып, аяқталатын сигнал станциясында жарысқа қатысушыларға немесе демалыс күндері жаттығуларға қатысушыларға жеңіл тағамдар мен сусындар ұсынатын кішкентай асхана бар. Бұл RYA аккредиттеген желкендеу мектебі, ол келушілер мен күндізгі саяхатшыларға ашық. Қайықтарды жалдауға болады. "Марин-Парад Уэст" негізгі теңіз жағалауында Ли-он-Солент ескерткіші орналасқан. Бұл ескерткіш Екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған және қабірі белгісіз 1926 флоттық әуе күшінің әскери қызметкерлерінің құрметіне орнатылған. Ли-он-Солентте әлемдегі ең ірі және сирек кездесетін ховеркрафттардың жиынтығы бар Ховеркрафт мұражайы орналасқан, оның ішіндегі ең ерте және ең үлкендері де бар. Ол теңіз жағалауындағы басты жолда орналасқан және әр жазда ашық есік күнін өткізеді. 2024 жылдан бастап ол әр сенбі және жексенбі күндері сағат 10:00-ден 16:00-ға дейін ашық болады. Госпортқа қарай бетке алсаңыз, Браундаун аймағына жетесіз. Бұл бұрынғы әскери оқ ату полигоны, жаз айларында оны серуендеуге болады. Мұнда көптеген ескі заттарды таба аласыз, және жағаға шағылысқан үлкен медузаларды кездестіру де мүмкін. Браундаун армия лагері ITV телеарнасының "Bad Lads Army" сериалының түсірілім алаңы болған. Браундаун армия лагері сондай-ақ елдің түкпір-түкпірінен келген жас кадеттер үшін жазғы лагерь ретінде пайдаланылады. Браундауннан шығысқа қарай Алверсток ауданы мен Стокс-Бей деп аталатын теңіз жағалауы орналасқан. High Street бірегей, себебі онда 70-тен астам тәуелсіз дүкендер мен кәсіпорындар бар, олардың ең көнесі 1933 жылы ашылған және қазірге дейін сол ғимаратта жұмыс істеп келе жатқан Кітап дүкені. High Street-тегі көптеген ғимараттар одан да ертерек салынған. Ли Бизнес қауымдастығы ұйымдастырған "Лидегі жаз", "Ли жеңіс фестивалі" және "Лидегі Рождестволық шамдарды жағу" сияқты бірқатар танымал шаралардың арқасында соңғы жылдары High Street қайта жанданды. Лидегі High Street-тен қысқа қашықтықта Ли-он-Солент теннис клубы орналасқан. Онда кішкентай бар, спорт залы, алты сквош корты (екісі шынымен жабдықталған), алты теннис корты және спорт терапевті бар. Лидегі пабтарға "The Old Ship", "The Bun Penny", "The Wyvern" және "The Inn by the Sea" кіреді. Кейбір пабтар, соның ішінде Белл Вью қонақ үйі және Ли-он-Солент пен Хилл Хед, Фарехам шекарасында орналасқан "The Swordfish" тұрғын үйлер мен зейнеткерлік орталықтары үшін бұзылған. 2020 жылы Хэмпшир округі Ли кітапханасын жабу жоспарларын жариялады.

Климат

Солленттегі Ли, оңтүстік жағалаудағы көптеген қалалар мен қалашықтар сияқты, Ұлыбританияның қалған бөлігіне қарағанда жұмсақ климатқа ие, бірақ Портсмут қаласына қарағанда сәл салқын. Рекордтық ең жоғары температура 2003 жылдың тамызында, ал рекордтық ең төмен температура 1987 жылдың қаңтарында тіркелді. Ли-он-Солентте МРСК базасында орналасқан Метеорологиялық қызмет станциясы бар.