Кіріспе

Кәсіби тренажер жаңадан бастаған жүргізушілер үшін арналған.

Жүргізу тренажерлары ойын-сауық мақсатында ғана емес, сонымен қатар білім беру мекемелері мен жеке кәсіпорындарда жүргізушілерді оқыту курстарында да қолданылады. Олар адам факторы және медициналық зерттеулер саласында жүргізушінің мінез-құлқын, өнімділігін және назарын бақылау, сондай-ақ автомобиль өнеркәсібінде жаңа көлік құралдарын немесе жаңа, озық жүргізушіге көмек көрсету жүйелерін жобалау және бағалау үшін зерттеу мақсатында да пайдаланылады.

Оқыту

Көлік жүргізушілерін оқыту үшін жүргізу симуляторлары көбірек қолданылуда. Жеңіл автокөліктер, жүк көліктері, автобустар және т.б. үшін түрлері бар.

Түрлері

Жедел жәрдем машинасын үлгілеуші: Жедел жәрдем машинасының жүргізушілерін негізгі және озық көлік басқару дағдыларына, сондай-ақ төтенше жағдайларға қалай жауап беруге және басқа төтенше жағдайларға жауап берушілермен қарым-қатынас жасауға оқыту және бағалау үшін қолданылады. Көлік симуляторы: Жүргізуші куәлігін алу үшін жол сынағынан өтуге қажетті барлық дағдыларды, сондай-ақ қауіпті сезіну және апат қаупін азайту үшін жаңа жүргізушілерді оқыту және тексеру үшін қолданылады. Модульдік конструкциялы тренажер: Өзара алмастырылатын көлік кабиналары немесе кокпиттері трактор/тіркеме, жүк көліктері және басқа құрылыс машиналарын, әуежайдағы көліктерді, жедел жәрдем және полиция қуғын-сүргін көліктерін, автобустарды, метро пойыздарын, жолаушылар көліктерін және крандар сияқты ауыр техника ретінде пайдалануға арналған. Көп станциялы жүргізу тренажері: Осы типтегі тренажер бір нұсқаушыға бірнеше жүргізушіні бір уақытта оқытуға мүмкіндік береді, осылайша уақытты және шығындарды үнемдейді. Бұл жүйелерде бірнеше жүргізу тренажерлерін басқаруға қосылған нұсқаушы станциялары бар. Жүк көлігі симуляторы: Жаңа және тәжірибелі жүк көлігі жүргізушілерін негізгі басқару маневрлерінен, мысалы, жылдамдық алмастыру және кері жүруден бастап, отын тиімділігі, аударылудың алдын алу және қорғаныс жүргізу сияқты озық дағдыларға дейін оқыту және бағалау үшін қолданылады. Автобус симуляторы: Автобус жүргізушілерін маршрутпен таныстыру, қауіпсіз жүргізу техникалары, жанармай тиімділігі техникалары бойынша оқыту үшін қолданылады. Оны жүргізушілерді әртүрлі автобус үлгілерінде және әртүрлі беріліс түрлерінде оқыту үшін де пайдалануға болады. Физикалық симулятор: Ірі масштабты симуляторлар Стюарт платформалары мен xy кестелерін пайдаланып, жүргізушіні 6 осьтік кеңістікте физикалық түрде жылжытады, физикалық ұшу симуляторларына ұқсас үдеу, тежеу және центропетальді күштерді симуляциялайды.

Ойын-сауық

1980 жылдары аркадалық жарыс ойындарында гидравликалық қозғалыс симуляторы аркадалық шкафтарын қолдану кең таралды. Бұл трендті Sega компаниясының "тайкан" ойындары бастады, "тайкан" жапон тілінде "дене сезімі" деген мағынаны білдіреді. Судзукидің Sega командасы "Out Run" (1986) сияқты келесі жарыс ойындары үшін гидравликалық қозғалыс симуляторы кабинетімен жалғастырды. Sega содан бері 2010 жылдарға дейін аркадалық жарыс ойындары үшін қозғалыс симуляторы шкафтарын жасауды жалғастырып келеді. Процессорлық қуаттың артуы үй жүйелерінде "симуляторлы жарыстар" деп аталатын реалистік симуляторлардың пайда болуына әкелді, бұл Papyrus Design Group компаниясының инновациялық IndyCar Racing (1993) және Grand Prix Legends (1998) ойындарымен PC үшін, ал Gran Turismo (1997) үй консольдары үшін жарық көрді. Кейде жарыс ойындары немесе жүргізу тренажерлері ойынды контроллердің орнына ойнауға мүмкіндік беретін қосымша рульді де қамтиды. Әдетте пластиктен жасалған рульдің ішінде ойынның реализмін арттыратын педальдар да болуы мүмкін. Мұндай рульдер көбінесе аркада және компьютерлік ойындар үшін ғана қолданылады. Сан алуан коммерциялық ойындармен қатар, жабық және ашық кодты тегін симуляторлармен айналысатын белсенді әуесқой бағдарламашылар қауымдастығы да бар. Ойын жанрының жанкүйерлері бағалайтын негізгі мүмкіндіктер – онлайн жарыстар, автомобильдер мен трассалардың реализмі және әртүрлілігі.

Зерттеу

Жүргізушілерді симуляторлар зерттеу орталықтарында көптеген мақсаттар үшін қолданылады. Көлік құралын өндіретін көптеген компаниялар, мысалы BMW, Ford, Renault, жүргізушілерді симуляторларын пайдаланады. Сонымен қатар, көптеген университеттерде де зерттеу жұмыстары үшін симуляторлар бар. Жүргізушілерді симуляторлар зерттеушілерге жүргізушілерді оқыту мәселелерін және жүргізушілердің мінез-құлқын, оларды заңсыз және/немесе этикалық емес жағдайларға салу мүмкін болмайтын жағдайларда зерттеуге мүмкіндік береді. Мысалы, жүргізушілердің назарының ауысуына қатысты зерттеулерді жолда жүргізу қауіпті және этикалық емес болар еді (өйткені басқа жүргізушілерден хабардар келісім алу мүмкін емес). Көлік құралдарындағы түрлі ақпараттық жүйелердің (IVIS) – мысалы, спутниктік навигация жүйелері, ұялы телефондар, DVD ойнатқыштар және электрондық пошта жүйелерінің қолданысы артып келе жатқандықтан, симуляторлар мұндай құрылғылардың қауіпсіздігі мен тиімділігін бағалауда маңызды рөл атқарады.

Адалдық

Ғылыми жүргізу симуляторларының көптеген түрлері бар, олардың мүмкіндіктері әртүрлі. Ең күрделілері, мысалы, National Advanced Driving Simulator, толық өлшемді көліктің корпусына ие, алты осьті қозғалысқа және 360 градусқа айналатын визуалды дисплейге қолдау көрсетеді. Диапазонның екінші жағында қарапайым үстел үстіндегі симуляторлар бар, олар көбінесе визуалды дисплей ретінде компьютерлік мониторды және бейне ойын стиліндегі руль мен педальдерді қолданады. Бұл төмен құнға ие симуляторлар негізгі және клиникалық бағытталған ғылыми сұрақтарды бағалау үшін жиі қолданылады. Мәселе саяси және экономикалық факторлармен күрделенеді, себебі төмен дәлдікті симуляторлары бар мекемелер өздерінің жүйелері жұмыс үшін "жеткілікті" дейді, ал жоғары дәлдікті симуляторлар тобы өздерінің (әлдеқайда қымбат) жүйелерінің қажет екенін қатыстырады. Қозғалыс дәлдігіне қатысты зерттеулер көрсеткендей, ғылыми жүргізу симуляторында қозғалыстың белгілі бір деңгейі қажет болғанымен, ол нақты әлемдегі күштерге сәйкес келу үшін жеткілікті диапазонға ие болуы міндетті емес. Соңғы зерттеулерде жүргізушінің мінез-құлқына ортада динамикалық түрде әсер ететін фотореалистік бейне контентін пайдалану да қарастырылды.

Қолданылу мерзімі

Симуляторда алынған нәтижелердің нақты дүниедегі жүргізуге қолданылуының дұрыстығы туралы сұрақ туындайды. Зерттеулердің бір шолуында жүргізушілердің мінез-құлқы симуляторда шамамен (салыстырмалы дұрыстық) жақын, бірақ жолдағы мінез-құлқымен толық сәйкес емес (абсолютті дұрыстық) екені анықталды. Тағы бір зерттеуде симуляторда және жолда жасалған жүргізушілердің қателіктерінің түрлері мен саны бойынша абсолютті дұрыстық кездесті. Көрсетілген зерттеуде, төмен сапалы симуляторда нашар өнімділік көрсеткен жүргізушілердің, симулятор сеансынан кейін бес жыл ішінде, жүргізушінің кінәсі бар апатқа ұшырау мүмкіндігі айтарлықтай жоғары екені анықталды. Кейбір зерттеу топтары сынақ жолағында симуляторлық зерттеулерді қайта жасау үшін автономды көліктерді пайдаланады, бұл симуляторлық зерттеу мен нақты дүние арасында тікелей салыстыруға мүмкіндік береді. Компьютерлердің қуаты артып, автомобиль өнеркәсібінде симуляция кеңінен қолданылатындықтан, өндірушілер растаған коммерциялық көліктердің математикалық модельдері симуляторларда қолданылуда.