Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық теориялық физик
Swiss theoretical physicist
Вальтер Генрих Вильгельм Риц (22 ақпан 1878 – 7 шілде 1909) – швейцариялық теориялық физик. Ол Йоханнес Ридбергпен бірлесе жасаған Ридберг-Риц комбинациялық принципімен ең көп танымал. Рицтің оның атымен аталған вариациялық әдісі – Риц әдісі де белгілі.
Walther Heinrich Wilhelm Ritz (22 February 1878 – 7 July 1909) was a Swiss theoretical physicist. He is most famous for his work with Johannes Rydberg on the Rydberg–Ritz combination principle. Ritz is also known for the variational method named after him, the Ritz method.
Өмір
Уолтер Рицтің әкесі Рафаэль Риц Вале аймағында дүниеге келген және белгілі суретші болған. Оның анасы, туған аты Нердлингер, Тюбинген қаласынан шыққан инженердің қызы. Риц өте қабілетті оқушы болды және Сиондағы қалалық лицейге оқуға түсті. 1897 жылы Цюрих политехникалық институтына түсіп, инженерлік мамандықты оқыды. Бірақ көп ұзамай инженерлік саланың жуықтаулары мен шарттарымен өмір сүре алмайтынын түсінді, сондықтан математикалық дәлдігі жоғары физикалық ғылымдарға ауысты. 1900 жылы Риц туберкулезге, сондай-ақ плевритке шалдықты, кейіннен осы аурудан қайтыс болды. 1901 жылы денсаулығына байланысты Геттингенге көшіп барды. Онда оған Волдемар Войт және Давид Гильберт үлкен әсер етті. Риц атомдардың спектрлік сызықтары туралы диссертация қорғады және summa cum laude деген жоғары бағамен доктор ғылымын алды. Бұл тақырып кейіннен Рицтің комбинация принципіне және 1913 жылы Эрнест Резерфорд пен Нильс Бордың атомдық моделіне әкелді. 1903 жылдың көктемінде ол Лейденде Хендрик Антон Лоренцтің электродинамикалық мәселелер мен оның жаңа электрондық теориясы туралы лекцияларын тыңдады. 1903 жылдың маусымында Бонн қаласындағы Генрих Кайзер институтында болды, онда диссертациясында болжаған спектрлік сызықты калийден тапты. 1903 жылдың қарашасында Париждегі École Normale Supérieure мекемесінде оқыды. Ол инфрақызыл фотопластиналармен жұмыс істеді. 1904 жылдың шілдесінде ауруы күшейіп, Цюрихке қайта оралды. Ауру 1906 жылға дейін ғылыми жарияланымдар жасауына кедергі келтірді. 1907 жылдың қыркүйегінде анасының туған жері Тюбингенге, ал 1908 жылы тағы да Геттингенге көшіп барды, онда университетте жеке лекция оқыды. Ол "Recherches critiques sur l'Electrodynamique Générale" атты еңбегін жариялады. Студент, дос немесе әріптес ретінде Риц Гильберт, Андреас Генрих Вогт, Герман Минковский, Лоренц, Айме Коттон, Фридрих Пашен, Анри Пуанкаре және Альберт Эйнштейн сияқты көптеген замандас ғалымдармен байланыста болды. Ол Цюрихте оқыған кезде Эйнштейнмен бірге оқыды. Риц Эйнштейннің салыстырмалылық теориясына қарсы болды. Риц Геттингенде қайтыс болды және Цюрихтегі Нордхайм зиратында жерленді. Отбасылық қабір 1999 жылдың 15 қарашасында қайта орнатылды. Оның қабір тасы 17-ші бөлімде, 84457 нөмірлі қабірде орналасқан.
Walter Ritz's father Raphael Ritz was born in Valais and was a well known painter. His mother, born Nördlinger, was the daughter of an engineer from Tübingen. Ritz was a particularly gifted student and attended the municipal lyceum in Sion. In 1897, he entered the polytechnic school in Zürich, where he studied engineering. Soon, he found out that he could not live with the approximations and compromises associated with engineering, so he switched to the more mathematically accurate physical sciences. In 1900, Ritz contracted tuberculosis, possibly also pleurisy, which he later died from. In 1901 he moved to Göttingen for health reasons. There he was influenced by Woldemar Voigt and David Hilbert. Ritz wrote a dissertation on spectral lines of atoms and received his doctorate with summa cum laude. The theme later led to the Ritz combination principle and in 1913 to the atomic model of Ernest Rutherford and Niels Bohr. In the spring of 1903, he heard lectures by Hendrik Antoon Lorentz in Leiden on electrodynamic problems and his new electron theory. In June 1903 he was in Bonn at the Heinrich Kayser Institute, where he found in potash a spectral line that he had predicted in his dissertation. In November 1903, he was in Paris at the Ecole Normale Supérieure. There he worked on infrared photo plates. In July 1904 his illness worsened and he moved back to Zürich. The disease prevented him from publishing further scientific publications until 1906. In September 1907 he moved to Tübingen, the place of origin of his mother, and in 1908 again to Göttingen, where he became a private lecturer at the university. There he published his work Recherches critiques sur l'Electrodynamique Générale, see below. As a student, friend or colleague, Ritz had contacts with many contemporary scholars such as Hilbert, Andreas Heinrich Voigt, Hermann Minkowski, Lorentz, Aimé Cotton, Friedrich Paschen, Henri Poincaré and Albert Einstein. He was a fellow student of Einstein in Zürich, while he studied there. Ritz was an opponent of Einstein's theory of relativity. Ritz died in Göttingen and was buried in the Nordheim cemetery in Zürich. The family tomb was lifted on 15 November 1999. His tombstone is in section 17 with the grave number 84457.
Риц әдісі
1909 жылы Риц шектік мәндер есептеріне жуықтап шешім табудың тікелей әдісін жасады. Ол көбінесе шешілмейтін дифференциалдық теңдеуді матрицалық теңдеуді шешуге келтіреді. Бұл шекті элементтер әдісіне (FEM) теориялық дайындық жұмысы болып табылады. Бұл әдіс Рицтің вариациялық принципі және Рэйли-Риц принципі деп те аталады.
In 1909 Ritz developed a direct method to find an approximate solution for boundary value problems. It converts the often insoluble differential equation into the solution of a matrix equation. It is a theoretical preparatory work for the finite element method (FEM). This method is also known as Ritz's variation principle and the Rayleigh Ritz principle.
Ритцтің біріктіру принципі
1908 жылы Риц өзінің атын алған Риц комбинациясы принципін эмпирикалық жолмен ашты. Содан кейін, екі спектрлік сызықтың жиіліктерінің қосындысы немесе айырмасы көбінесе басқа сызықтың жиілігіне тең болады. Осы есептелген жиіліктердің қайсысы іс жүзінде байқалатыны кейінірек кванттық механикалық есептеулерден туындайтын таңдау ережелері арқылы түсіндірілді. Бұған негіз болған нәрсе – Иоганн Якоб Балмердің спектрлік сызықтарды зерттеуі (Балмер қатары) болды.
In 1908, Ritz found empirically the Ritz combination principle named after him. After that, the sum or difference of the frequencies of two spectral lines is often the frequency of another line. Which of these calculated frequencies is actually observed was only explained later by selection rules, which follow from quantum mechanical calculations. The basis for this was the spectral line research (Balmer series) by Johann Jakob Balmer.