Кіріспе

Швед суретшісі (1915–2002)

Оскар Рейтерсвард (29 қараша 1915 – 2 ақпан 2002) – швед графикасының суретшісі, ол 1934 жылы бастапқыда орындалуы мүмкіндей көрінетін, бірақ физикалық тұрғыдан құруға болмайтын 3D суреттер өнерін дамытқан. Оны кейде "мүмкін емес фигураның әкесі" деп атайды, бірақ одан да ертерек мысалдар бар, мысалы, Хогарттың "Жалған перспектива туралы сатирасы".

Өмірбаян

1915 жылы 29 қарашада Швецияның Стокгольм қаласында дүниеге келген ол, дислексиядан зардап шеккені және заттардың арақашықтығы мен мөлшерін анықтауда қиындықтар тудырғаны айтылады. Алайда, оның отбасы өнерге бейім болғандықтан, үйде оның сурет салу және мүсін жасау әрекеттерін қолдаған.

Жұмыс

Reutersvärd-тің шығармашылық қабілеті оның мансабының басында, 18 жасында-ақ көрінді. 1934 жылы мектеп оқушысы перспективадағы кубтар тізбегінен тұратын «мүмкін емес үшбұрыш» жасады. «Бұл үшбұрыш, әуелде, барлық мектеп оқушыларына таныс қарапайым геометриялық пішін сияқты көрінеді. Бірақ көз оның сызықтарын қадағалауға тырысқанда, үшбұрыш кенеттен басыңды ауыртып, оның төменгі бөлігі мидың физикалық заңдар туралы интуитивті білімімен ойнай бастайды», – деп мәлімдейді Thomson Gale баспасынан 2006 жылы жарық көрген «Математика әлемі». Осы үшбұрыш 1982 жылы Швеция үкіметі тарапынан 25 эрелік пошта маркасының суреті ретінде таңдалды. 1937 жылы ол алғашқы «мүмкін емес баспалдақ» және «мүмкін емес шанышқыға» апаратын тұжырымдаманы жасады. Кейін ол академиялық жұмыстарға ден қойды. 1958 жылы ол Лионель және Роджер Пенроуздардың «мүмкін емес объектілер» туралы классикалық мақаласын оқыды, онда британдық әке мен ұл өздігінен жасаған үшбұрыш пен баспалдақ та сипатталған. Пенроуздың мақаласынан шабыт алған суретшілердің бірі – М.К. Эшер, ол 1961 және 1962 жылдары «мүмкін емес ғимараттардың» екі суретін жасады. Оның 20 жыл бұрын ойлап тапқан тұжырымдамаларын қадірлі математиктер мен суретшілердің қолдануы Reutersvärd-тің қызығушылығын қайта ояртты. 1963 жылға қарай ол бірнеше жаңа және түпнұсқа «мүмкін емес» фигураларды жасады және Стокгольмдегі галереяда көрсетілді. Оның кейбір суреттерінде Стокгольм мен Лунд арасындағы он сағаттық пойыз сапарында жұмыс істеуден туындаған шайқалған сызықтар анық көрінеді. Оның суреттерін визуалды қабылдауды зерттеу үшін үлгі ретінде пайдаланады. «Мүмкін емес» фигураларды жасаумен қатар, ол Швециядағы көптеген қоғамдық жұмыстардың, ірі мүсіндердің, лабиринттердің және архитектуралық ерекшеліктердің дизайнері болды. Оскар Рейтерсвард Incontri con la matematica конференциясында (Италияның Болонья қаласындағы Кастель Сан-Пьетро Термеде жыл сайын өткізілетін Математикалық конференция) өзінің фигураларын Конференция үшін жыл сайын жарыққа шығарылатын басылымдарда пайдалануға мүмкіндік берді.

Швеция почта маркалары

Reutersvärd-тің жетістіктері 1982 жылы үш шведтік пошта маркасының сериясымен құрметтелді. Маркалар Чеслав Сланиямен Reutersvärd-тің акварель суреттері негізінде өрнектелді. Олар шамамен екі жыл ғана қолданыста болды, содан кейін пошта тарифтері өзгергенде айналымнан алынды. Швеция үкіметі қолданылмаған маркаларды жоюға бұйрық берді; қазір бұл сирек заттар коллекционерлердің ынтасымен ізделіп отыр.