Кіріспе

Бейсбол мен софтболда, аты аталған тоғыз алаң қорғау позициясы болғанымен, ойыншылар, құмыра мен ұстаушыдан басқа, еркін қозғала алады. Қалған жеті позицияның орналасуы өте икемді, бірақ олардың бәрі үй тақтасынан белгілі бір қашықтықта орналасады, сондай-ақ кейде бүйірлеме орналасуы да болады. "Смена" дегеніміз – ойыншының әдеттегі орналасқан жерінен ерекшеленетін жерде ойнауы. Алаң қорғаушысы жақын ойнаса, ол үй тақтасына жақын тұрады, ал алыс ойнаса, үй тақтасынан қалыптыдан артық қашықтықта тұрады.

Орналастырудың жалпы түрлері

Кейбір орналасулар үшін стандартты терминдер қолданылады. Мысалы, екінші базада күшті ойын мүмкіндігі болғанда, "қос ойын тереңдігі" қолданылады. Бұл шортстоп пен екінші база ойыншысының екінші базаға сәл жақын және кейде сәл төмен орналасатынын білдіреді. Осындай позиция қос ойынды жасауды жеңілдетеді. Бірінші база ойыншысы, егер жүгіруші бірінші базадан тым алыс кетсе, питчерден допты ұстауға дайын тұрып, бір аяғымен базада тұрса, жүгірушіні "ұстап тұрған" деп есептеледі. "Бұрыштарды жақындату" дегеніміз, бірінші және үшінші база ойыншыларының үй тақтасына қарай жақындап ойнауы, көбінесе үшінші базада жүгіруші болғанда немесе банд жасалатындай жағдайда қолданылады. Мұндай қорғаныс стратегиясының кемшілігі – соққышыға базаға жеткізе соққы жасауға немесе аутқа әкелмейтін банд жасауға көбірек мүмкіндік тудырады. Тоғызыншы иннингтің төменгі жартысында (немесе одан кейін), егер командада екі ауттан кем болса және үшінші базада жүгіруші болса, қорғаныстағы команда аутфилдерлерді өте жақын тартады, шамамен үш қосымша ішкі қорғаушы құрады. Бұл жағдай "бар не жоқ" тереңдігі деп аталады. Мұндай орналасудың себебі – аутфилдердің терең тұрып, аут үшін ұшқыш допты ұстауға күтудің қажеті жоқ, себебі доп ұсталғанда үшінші базадағы жүгіруші таңбалап, жеңіс үшін үй тақтасына жүгіріп кетеді. Сондықтан аутфилдер ішкі қорғаушылар арасындағы бос кеңістіктерді толтыру арқылы ғана тиімді көмектесе алады.

Ішкі алаң ауысуы

Кейбір ауысу деп аталатын экстремалды қайта орналасу тартылуға бейім ойыншыларға қарсы қолданылды, бұл стратегия 2000 жылдардың соңынан бастап Басты Лигада (Major League Baseball) кеңінен таралды. Мысалы, Тед Уильямс, Дэвид Ортиз, Джои Галло және Райан Ховард сияқты сол қолмен тартылатын шебер ойыншыларға қарсы командалар алаңның оң жағына көбірек ойыншыларды орналастыратын. Кейде олар шортстопті екінші базаның артында немесе тіпті оң жағында орналастыратын. Екінші база ойыншысы оңға қарай жылжуы мүмкін, мұндай жағдайда бұл жай ғана ауысу болып саналады, немесе ол оң жақ алаңның шалғы жағына тереңірек жылжуы мүмкін. Тағы бір нұсқада үшінші база ойыншысы шортстоптің ауысу кезіндегі орнына жылжып, шортстопті (әдетте команданың ең жақсы ойыншысы) ішкі алаңның сол жағын қамтуға қалдыратын. Көптеген адамдар бұл ауысуды алғаш рет 1940 жылдары Тед Уильямсқа қарсы, сол кездегі «Индианс» командасының бас жаттықтырушысы Лу Будро ойлап тапқан деп санайды. Дегенмен, ол алғаш рет 1920 жылдары Сай Уильямсқа қарсы қолданылған. MLB 2023 жылғы маусымнан бастап ішкі алаңдағы ауысуды шектеді.