Кіріспе

Американдық автор және педиатр

Джон Галл (18 қыркүйек 1925 – 15 желтоқсан 2014) – американдық автор, ғалым және балалар дәрігері.

Өмірбаян

Галл өзінің оқуын Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы Сент-Джон колледжінде бастады. Ол Джордж Вашингтон университетінің медицина мектебінде және Йель колледжінде медициналық білім алды. Ақырында, 1960 жылдардың басында ол педиатриялық тәжірибесін Минесота штатының Рочестер қаласындағы Мейо клиникасында өтті. 1960 жылдары Галл Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында педиатр ретінде жұмыс істей бастады және Мичиган университетінің профессорлық құрамына кірді. 2001 жылы 40 жылдан астам жеке практикадан кейін зейнетке шықты. Оның тәжірибесінің алғашқы онжылдықтарында ол "ата-аналар, болашақ ата-аналар, медицина студенттері, медбикелер және басқа да денсаулық сақтау мамандары үшін Ата-аналық стратегиялар тақырыбында апта сайын семинарлар өткізді". 2001 жылға дейін Мичиган университетінде педиатрия бойынша клиникалық доцент болып қызмет етті. 1958 жылдан бастап ол Америка педиатрия академиясының мүшесі болды. Зейнетке шыққаннан кейін Галл әйелі Кэрол А. Галлмен бірге Миннесота штатының Уокер қаласына көшіп, жазуын жалғастырып, тағы жеті кітап жариялады. 2014 жылдың 15 желтоқсанында табиғи себептерден қайтыс болды. Ол жүйелік қателіктердің түрлі мысалдарын жинап, талдап, проблемалар мен қиындықтарды "Жүйелер заңдары" сериясына біріктірді. 2002 жылы Галл XVIII династиядағы ежелгі Египет патшайымы Хатшепсут туралы тарихи роман жариялады. Бұл қызығушылық 1969 жылы Египетке жасаған сапарынан туындады.

Жүйелік талдау

1975 жылы ол жүйелік зерттеулерін «Жалпы жүйетану» деген атпен жариялады, екі жылдан кейін «Системалық: Жүйелердің қалай жұмыс істейтіні және әсіресе олардың қалай бұзылуы» деген атаумен Quadrangle, The New York Times Book Company баспасында қайта жарияланды. Бұл еңбек испан, неміс, иврит және жапон тілдеріне аударылған. 1986 жылы екінші басылымы «Системалық: Жүйелер туралы құпия білімдер» деген атпен жарық көрді, ол бірінші басылымнан шамамен екі есе үлкен болды. 2002 жылы ол үшінші басылымын «Жүйелер Киелі кітабы» деген атпен шығарды. Бұл жұмыс жүйелер қозғалысындағы көптеген авторларды, мысалы, ғалымдар Марио Бундже (1979), Пол Вацлавик (1990) және Рассел Л. Акофф (1999) пен жүйелерді жобалаушылар Кен Орр (1981) және Грейди Буч (1991) сияқтыларды шабыттандырды.

Галл заңы

Галл заңы – Галлдың «Системаника: жүйелер қалай жұмыс істейді және қалай бұзылады» кітабындағы жүйелерді жобалаудың эмпирикалық ережесі. Бұл заң, негізінен, жеткілікті емес спецификацияны қолдаушы аргумент болып табылады: оны World Wide Web және Blogosphere сияқты қарапайымнан күрделі жүйелерге қадамдық түрде дамыған жүйелердің табысын және CORBA сияқты күрделі спецификациялардан басталган жүйелердің сәтсіздігін түсіндіру үшін пайдалануға болады. Галл заңының икемді әзірлеме (agile development) тәжірибесімен тығыз байланысы бар. Кейбіреулер бұл заңды Галл заңы деп атағанымен, түпнұсқа еңбекте бұл фраза осылай аталмаған. Бұл еңбек Мерфи заңы мен Питер принципін келтіреді және осыған ұқсас нақылдарды қамтиды. Бұл цитата қарапайым жүйелердің тиімділігін растайтын сияқты көрінсе де, оған «Жай жүйе жұмыс істеуі де, істемеуі де мүмкін» деген шарттылық алдынан қойылған (70-бет). Бұл философияны ең қарапайым нәрсені бірінші кезекте жасауға және кейін мүмкіндіктерді қосуға шақыратын экстремалды бағдарламалауға да жатқызуға болады. Галл заңынан алғаш цитата келтірген жүйе дизайнерлерінің бірі 1981 жылы Кен Орр болды. 1991 жылдан бері Грейди Бучтың Галл заңына жасаған цитаталары көптеген дереккөздерде еске алынды.

Таңдалған кітаптар

1975 жыл. Жалпы жүйетану: жүйелердің қалай жұмыс істейтіні, әсіресе олардың қалай бұзылатыны туралы эссе, сонымен қатар негізгі жүйелік аксиомалардың алғашқы түсіндірмелі жинағы: ғалымдар, инженерлер, зертхана қызметкерлері, әкімшілер, мемлекеттік қызметкерлер, жүйелік талдаушылар және т.б., және жалпы оқырмандар үшін. Жалпы жүйетану баспасы, Энн Арбор, Мичиган. 1986 жыл. Жүйетану: жүйелік білімнің құпия мәтіні. Жүйелердің қалай жұмыс істейтіні және қалай бұзылатыны (2-ші басылым). 1993 жыл. Көркем тәрбие: (алғаш рет дұрыс істеу қалай? Бет Галлмен бірге). 2002 жыл. Жүйелер кітабы: үлкен және кіші жүйелерге кіріспе (Жүйетанудың 3-ші басылымы). 2002 жыл. Бірінші патшайым: Мысыр патшайымы Хатшепсуттің өмірі туралы тарихи роман. 2004 жыл. Эльфтермен билеу: Тәрбиені өнер ретінде қарастыру. 2008 жыл. Төмен ұшқан қаздың соққысы. Кэрол А. Галлмен бірге.