Кіріспе

Груидтер тұқымдасына жататын құстар түрі.

Сұр тәжді тұрқы (Balearica regulorum), сондай-ақ Африкалық тәжді тұрқы, алтын қырықты тұрқы, алтын тәжді тұрқы, Шығыс Африкалық тұрқы, Шығыс Африкалық тәжді тұрқы, Африкалық тұрқы, Шығыс тәжді тұрқы, Кавирондо тұрқы, Оңтүстік Африкалық тұрқы және қырықты тұрқы деп те аталады. Бұл тұрқы тұқымдасы Груидтерге жатады. Ол Африканың көп бөлігінде, әсіресе шығыс және оңтүстік Африкада кездеседі және Уганданың ұлттық құсы болып табылады.

Таксономия

Сұр қырлы кран қара қырлы кранмен тығыз байланысты, және кейде осы екі түрді бір түр деп қарастыратын. Оларды генетикалық мәліметтер, дауыстар, қауырсындары және терісінің ашық бөліктері арқасында ажыратуға болады, және бүгінде барлық мамандар оларды екі түрлі деп санайды. Олардың екі тармағы бар. Шығыс Африкалық B. r. gibbericeps (көктеректі кран) Конго Демократиялық Республикасының шығысында және Угандада кездеседі, ол Уганданың ұлттық құсы болып табылады және елдің туында бейнеленген, сондай-ақ Кения мен Оңтүстік Африканың шығысында таралған. Оның ақ дақтың үстіндегі жалаңаш қызыл бет терінің ауданы, Анголадан Оңтүстік Африкаға дейін көбейетін кішірек номинативті түр B. r. regulorum (Оңтүстік Африка қырлы краны) қарағанда ірі.

Сипаттама

Шаңшыл жұлдызды кранның бойы шамамен 1 метрдей, салмағы 3.5-6.8 кг, қанаттарының ұзындығы 2-2.4 метрге жетеді. Денесінің қауырсыны көбінесе сұр түсті. Қанаттары негізінен ақ, бірақ әртүрлі түстердегі қауырсындары бар, және жоғарғы жағында ерекше қара дақ бар. Басында қатты алтын түсті қауырсындан жасалған тажы бар. Бетінің екі жағы ақ, ал жарық қызыл түсті, қабынуға болатын жұмсақ мойын қалтасы бар. Мұнығы салыстырмалы түрде қысқа және сұр, ал аяқтары қара. Олардың шөпте жүруге арналған ұзын аяқтары бар. Аяқтары үлкен, бірақ жіңішке, қорғануға немесе ұстауға емес, тепе-теңдік сақтауға бейімделген. Еркек және ұрғашылары бір-біріне ұқсас, бірақ еркектер көбінесе сәл ірілеу болады. Жастар ересектерге қарағанда сұр түсті, және қауырсынды беттері бар. Осы түр және қара тәжді кран ғана ағаштарда қоныстана алады, себебі олардың бұтақтарды ұстай алатын ұзын артқы саусағы бар. Бұл қасиет крандардың ата-тегінен қалған деп есептеледі, ол басқа бір туыста жоғалған. Тажды крандарда орамды трахея жоқ және басқа крандарға қарағанда қауырсындары жұмсақ болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Шаңлы тәжді кран Сахарадан оңтүстіктегі Африканың құрғақ саванналарында кездеседі, бірақ ол сәл ылғалды ортада ұялайды. Оларды Уганда мен Кениядағы өзендер мен көлдерге жақын, сондай-ақ Оңтүстік Африкаға дейінгі балдыздарда, егістік жерлерде және шөптесін жазықтарда да кездестіруге болады. Бұл жануардың белгілі бір көші-қон жолдары жоқ, тропик аймағына жақын құстар көбінесе қозпайды. Күрт аймақтардағы, әсіресе Намибиядағы құстар құрғақшылық кезеңінде жергілікті маусымдық қозғалыстар жасайды.

Символизм

Сұр бағаналы тұруқ – Уганданың ұлттық құсы және елдің туы мен елтаңбасында бейнеленген. Бұл тұруқ "Кристалл қауырсынды құс" романында титулдық құс ретінде көрсетілген, бірақ оны қате түрде Сібірлік деп айтылған.