Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қайыс балықшы (Megaceryle alcyon) – Солтүстік Америкаға тән, ірі, көзге шалынатын су балықшысы. Барлық балықшылар бір ғана Алцединидтер тұқымдасына жатады, ал соңғы зерттеулер осы тұқымдасты үш кіші тұқымдасқа бөлу қажет екенін көрсетеді.
The belted kingfisher (Megaceryle alcyon) is a large, conspicuous water kingfisher, native to North America. All kingfishers are placed in one family, Alcedinidae, and recent research suggests that this should be divided into three subfamilies.
Таксономия
Белді балықшыны алғаш рет 1758 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней өзінің "Systema Naturae" еңбегінің оныншы басылымында ресми түрде сипаттаған. Ол Alcedo alcyon есімді екі атаулы номенклатураны енгізді. Қазіргі Megaceryle туысын 1848 жылы неміс табиғаттанушысы Иоганн Якоб Кауп құрды. Megaceryle ежелгі грек тіліндегі "megas" – "үлкен" және Ceryle туысынан алынған. "Alcyon" сөзі латын тілінде "балықшы" деген мағынаны білдіреді. Ірі жасыл белді балықшылар бұрын Ceryle туысына жататын керей балықшылармен бірге жіктеліп келді, бірақ соңғысы Chloroceryle американдық жасыл балықшыларға жақын. Белді балықшының ең жақын туысы – сақиналы балықшы (M. torquata), және осы екеуі Американы мекендеген Африкадан шыққан Megaceryle балықшысынан пайда болған болуы мүмкін.
The first formal description of the belted kingfisher was by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in 1758 in the tenth edition of his Systema Naturae. He introduced the binomial name Alcedo alcyon. The current genus Megaceryle was erected by the German naturalist Johann Jakob Kaup in 1848. Megaceryle is from the Ancient Greek megas, "great", and the existing genus Ceryle. The specific alcyon is Latin for "kingfisher". The Megaceryle large green kingfishers were formerly placed in Ceryle with the pied kingfisher, but the latter is closer to the Chloroceryle American green kingfishers. The belted kingfisher's closest living relative is the ringed kingfisher (M. torquata), and these two in all probability originated from an African Megaceryle which colonized the Americas.
Сипаттама
Белді балықшы – денесі мықты, орташа өлшемді құс, ұзындығы 28-35 см, қанаттарының ұзындығы 48-58 см. Бұл балықшының салмағы 113-170 граммға жетеді. Ересек аналықтары ересек аталықтарынан сәл ірілеу болады. Бұл түрдің шашы бар үлкен басы бар. Оның ұзын, ауыр тұмсы қара түсті, ал түбі сұрғылт. Бұл белгілер көптеген балықшы түрлеріне тән. Бұл балықшыда жыныстық диморфизм керісінше байқалады, яғни аналықтары аталықтарынан гөрі жарқырап түсті. Екеуінің де басы сланцевый көк, үлкен ақ жең, кеудесінде кең көк жолақ және ақ ішкі бөліктері болады. Арқасы мен қанаттары қара қауырсын ұштарымен және ақ нүктелермен сланцевый көк түсті. Аналықтарының жоғарғы құрсағында қабырғаларына қарай созылатын қызғылт жолақ бар. Бұл түрдің жас құстары ересектерге ұқсас, бірақ екі жынысының да құрсағының жоғарғы жағында қызғылт жолақ болады. Жас аталықтарының жолағы біраз дақтанған, ал жас аналықтарының жолағы ересек аналықтарына қарағанда әлдеқайда жіңішке болады.
The belted kingfisher is a stocky, medium sized bird that measures between in length with a wingspan of between This kingfisher can weigh from The adult female averages slightly larger than the adult male. This species has a large head with a shaggy crest. Its long, heavy bill is black with a grey
base. These features are common in many kingfisher species. This kingfisher shows reverse sexual dimorphism, with the female more brightly coloured than the male. Both sexes have a slate blue head, large white collar, a large blue band on the breast, and white underparts. The back and wings are slate blue with black feather tips with little white dots. The female features a rufous band across the upper belly that extends down the flanks. Juveniles of this species are similar to adults, but both sexes feature the rufous band on the upper belly. Juvenile males will have a rufous band that is somewhat mottled while the band on juvenile females will be much thinner than that of adult females.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Көптеген аймақтарында жалғыз балықшыл құс – белді балықшылдың көбею ортасы Солтүстік Американың көп бөлігіндегі, Канада, Аляска және АҚШ-тағы ішкі суқоймаларының немесе жағалаулардың жанында орналасқан. Олар қыста өздерінің мекендеу аймағының солтүстік бөлігінен АҚШ-тың оңтүстігіне, Мексикаға, Орталық Америкаға және Вест-Индияға көшіп кетеді. Колумбияның, Венесуэланың және Гвиананың солтүстік аймақтарында сирек кездеседі. Көші-қон кезінде құрлықтан шалқап кетуі мүмкін; бұл түр Кокос аралы, Мальпело аралы, Гавай, Азор аралдары, Кларион аралы сияқты Тынық мұхиты аралдарында кездейсоқ қонақ ретінде тіркелген, сондай-ақ Эквадорда өте сирек кездесетін құстардың бірі. M. alcyonның ең оңтүстікке қарай табылған жерлері – Галапагос архипелагы, Эквадордың аралдық бөлігі, онда ол жыл сайын емес, бірақ шағын топтарда көшіп келеді. Су қатып қалғанда солтүстік аймақтан кетеді, ал жылы аймақтарда тұрақты мекендейді. Арктиканы қоспағанда, ең суық қыста да ашық сулар болса, солтүстікте бірнеше жеке құстар қалуы мүмкін.
The only kingfisher in the majority of its range, the belted kingfisher's breeding habitat is near inland bodies of waters or coasts across most of North America, within Canada, Alaska and the United States. They migrate from the northern parts of its range to the southern United States, Mexico, Central America, and the West Indies in winter. It is a rare visitor to the northern areas of Colombia, Venezuela, and the Guianas. During migration it may stray far from land; the species is recorded as an accidental visitor on several Pacific islands, such as Cocos Island, Malpelo Island, Hawaii, the Azores, Clarion Island, and has occurred as an extremely rare vagrant in Ecuador, The southernmost records of M. alcyon are from the Galapagos Archipelago, insular Ecuador, where it occurs as a migrant in small numbers but apparently not every year. It leaves northern parts of its range when the water freezes; in warmer areas, it is a permanent resident. A few individuals may linger in the north even in the coldest winters except in the Arctic, if there are remaining open bodies of water.
Экология және мінез-құлық
Қайыспен балық аулайтын балықшыны көбінесе суға жақын ағаштарда, тіреулерде немесе басқа да қолайлы бақылау орындарында биік тұрып, балық аулау үшін басын суға күйдіреді. Олар сонымен қатар қосмекенділер, моллюскалар, ұсақ қаңқалылар, жәндіктер, кішкентай сүтқоректілер, кішкентай құстар, бауырымен жорғалаушылар және жидектерді жейді. Балықшы өзінің мекенінің үстінен ұшқанда, ерекше дыбысты шуылдату арқылы жиі дауыс шығарады. Бұл құс өзен немесе құмды жағалауға қазылған көлденең туннельге ұялайды, оны екі ата-анасы бірлесіп қазады. Аналық 5-8 жұмыртқа салады, ал екі ересек құс жұмыртқаларды күтіп, балапандарды тамақтандыру жұмысын бөліседі. Көбейту маусымында еркектер ұясының жанындағы аумақты қорғап, өз түрлестерін де, жыртқыштарды да қуа алады. Қайыспен балық аулайтын құстың ұясы ұзын туннель болып келеді және көбінесе жоғары қарай еңіске түседі. Мұндай еңіс болуының себебі – су тасқыны болған жағдайда, туннельдің жоғары жағындағы ауа қалтасында балапандардың аман қалу мүмкіндігі болуы.
The belted kingfisher is often seen perched prominently on trees, posts, or other suitable watchpoints close to water before plunging in headfirst after its fish prey. They also eat amphibians, molluscs, small crustaceans, insects, small mammals, small birds, reptiles and berries. As the kingfisher flies about its habitat, it frequently emits a characteristic rattling call. This bird nests in a horizontal tunnel made in a river bank or sand bank and excavated by both parents. The female lays five to eight eggs and both adults share the task of incubating the eggs and feeding the young. During the breeding season, males may also exhibit a strong degree of territoriality in the immediate vicinity of their nest, chasing away conspecifics and predators alike. The nest of the belted kingfisher is a long tunnel and often slopes uphill. One possible reason for the uphill slope is that, in case of flooding, the chicks will be able to survive in the air pocket formed by the elevated end of the tunnel.