Кіріспе

Фотография саласында моторлы жетек – қуатпен жұмыс істейтін пленка тасымалдау механизмі. Тарихи тұрғыдан алғанда, пленканы жүктеу, жылжыту және кері орау – барлығы қолмен басқарылатын функциялар болды. Кәсіби фотографтардың, әсіресе спорт және табиғат фотосуреттерінде тиімдірек түсіруге, ал әуесқой және жаңадан бастаған фотографтардың камераларды қолдануды жеңілдетуге деген қалаулары автоматты пленка тасымалдауды дамытуға түрткіс болды. Алғашқы әзірлемелер сағаттық жетектермен жасалды, бірақ бұл саладағы дамудың көп бөлігі электрмен басқарылатын тасымалдау бағытында болды. Бастапқыда моторлы жетектер негізгі камера корпусына, әдетте оның астына, физикалық жетек ұясы және жетекке іс-әрекет ету кезін хабарлайтын бірнеше электрлік контактілерден тұратын интерфейс арқылы бекітілетін сыртқы құрылғылар болды. 1970 жылдардың соңынан бастап моторлы жетектер камералардың өзіне енгізіле бастады – бірінші кезекте, жаңадан бастағандар нарығына арналған ықшам камераларда, ал 1980 жылдары әуесқой және кейін кәсіби деңгейдегі бір линзалы рефлекстік камераларда. 1990 жылдары 35 мм камералардың басым көпшілігі ендірілген моторлы жетекке ие болды, ал бұл мүмкіндік кейбір орташа форматтағы камераларға да енді. Осы жылдамдықты қамтамасыз ету және фотографқа қозғалатын нысананы оңай қадағалау үшін, бұл камера жылжымалы айнаның орнына тұрақты, жартылай мөлдір қабықшалы айнаны пайдаланды. Кейінірек Canon компаниясының арнайы модельдері де осындай жылдамдыққа жету үшін ұқсас механизмдерді қолданды, ал жылжымалы айналары бар камералар 1980 жылдары секундына шамамен бес кадрға жетті. Бүгінде Canon және Nikon компанияларының ең жылдам кәсіби модельдері жылжымалы айнамен секундына шамамен он кадрға жетеді. Цифрлық камералар дәуірінде кейбір пайдаланушылар үздіксіз түсіру режимдерін әлі де «моторлы жетек» деп атайды. Көптеген камера модельдері әртүрлі түсіру режимдерін – бір кадрлық, сериялық, үздіксіз, өзін-өзі таймерлеу режимдерін – жетек режимдері ретінде атайды, осылайша пленканың терминологиясын сақтап қалады. Сыртқы аккумуляторлық тұтқа кейде моторлы жетек деп аталады, өйткені ол кадр жылдамдығын арттыруға көмектеседі.