Кіріспе

Бейсболда ойынның барысын күтілгеннен заңсыз өзгерту, сондай-ақ файлдердің базалық жүгірушілерге кедергі келтіруі. Бейсболда, кедергі жасау – бұл ойынның барысын күтілгеннен заңсыз өзгерту жағдайларында туындайды. Мұндай кедергіге шабуылшы топтың ойыншылары, қазіргі ойында қатыспайтын ойыншылар, ұстап алушылар, төрешілер немесе көрермендер кінәлі болуы мүмкін. Әр түрлі кедергілер ережелерде әртүрлі қарастырылады.

Сөздік араласу

Кейбір ойын деңгейлерінде, физикалық қана емес, сөздік кедергі де кедергі деп есептелуі мүмкін. Мысалы, егер жүгіруші немесе шабуылдың басқа мүшесі таза допқа "фаул" немесе ұшып келе жатқан допқа "мине" деп айтса, ол қорғаныстың әдеттегіден өзгеше әрекет етуіне себеп болуы мүмкін, нәтижесінде кедергі туралы шешім қабылданады. Кейбір кәсіби лигаларда сөздік кедергі жасау мен кедергі жасау арасында ешқандай айырмашылық жоқ және бұл төрешінің қалауына қалдырылады. Мысалы, Жапонияның NPB лигасында сөздік кедергі жасау заңсыз, ал ойын барысында алаңдағы ойыншыны немесе ойыншыларды шатастыру мақсатында айтылған кез келген сөз үшін жүгіруші айыпталатын болады. Ал Мешін Бейсбол Лигасында бұл мәселе төрешінің шешімімен шешіледі.

Шабуылға қатысу жағдайлары

1969 жылғы 15 қазанда Нью-Йорк Метс және Балтимор Ориольс командалары арасындағы 1969 жылғы әлем чемпионатының 4-ші ойынында Метс командасының қосалқы ойыншысы Дж. С. Мартин, ойынның 10-шы турында құрбандық соққысын жасауға тырысты, бірақ Ориольс командасының тастаушысы Пит Рихерт осы соққыны қабылдап, бірінші базаға лақтырғанда, доп Мартиннің білегіне тиіп, оң алаңға секіріп кетті, нәтижесінде Метс командасының жүгірушісі Род Гаспар екінші базадан жеңіс голын соқты. Ориольс командасы қарсылық білдірді, бірақ қайта қараулар Мартиннің бірінші база сызығының ішінде жүгіргенін көрсеткенімен, төрешілер ойынды дұрыс деп шешті және кедергі деп санамады. Бұл жеңіс "Miracle Mets" командасына серияда 3–1 есебімен басымдық берді және олар келесі күні жеңіспен чемпионатты аяқтады. 1975 жылғы әлем чемпионатының үшінші ойынында дауылап айтылған шабуылдық кедергі оқиғасы болды. Бірінші базада жүгіруші болған кезде, Цинциннати Редс командасының ойыншысы Эд Армбристер құрбандық соққысын жасады. Ред Сокс командасының қақпашысы Карлтон Фиск допты қабылдап, екінші базаға лақтыруға тырысып, алдыңғы жүгірушіні аутқа шығаруға ниеттенді. Алайда, Армбристер бірден бірінші базаға жүгірмей, үй тақтасының жанында тұрып қалды, Фискті лақтыру жасау үшін оған секіруге мәжбүр етті. Нәтижесінде Фисктің лақтырылуы орта алаңға кетіп, Редс командасы бірінші және үшінші базада жүгірушілермен, аутсыз қалды. Ред Сокс командасы Армбристердің кедергі келтіргенін айтып наразылық білдірді, бірақ үй тақтасының төрешісі Ларри Барнетт шешімін өзгертуден бас тартты. Сол кездегі ережелерде жарысшы-жүргізуші және қақпашы арасындағы соқтығысу туралы ештеңе айтылмаған, бірақ төрешілерге берілген ресми түсіндірмеде мұндай бейсана соқтығысуларда ешқандай бұзушылық жоқ екені көрсетілген. Ред Сокс командасы ойынды да, серияны да ұтылып қалды.

Төреші кедергісі

Төрешінің кедергі келтіруі – төрешінің ұстаушының кез келген жерге доп лақтыруына кедергі келтірген жағдайы. Мұндай жағдайда, егер ұстаушының тікелей лақтыруымен ойыншы тоқтатылса, ойын өз күшімен қалады. Әйтпесе, доп өлі болып саналады және барлық ойыншылар ұстаушы доп лақтырғанға дейін соңғы рет тиген базаларына қайта оралуы керек. Төрешінің кедергі келтіруі – төрешіге әділ соққымен ұрылған доп тигенде де болады, бұл доп ойыншыға (пичерге қоса) тигенге дейін немесе пичерден басқа ойыншыға жақын өткенде орын алады. Мұндай жағдай төрешінің алмастың ішінде тұруынан немесе доптың 1-немесе 3-базадан өтіп, содан кейін сызықтан тыс тұрған төрешіге қарай иіліп немесе қисайса орын алуы мүмкін. Мұндай жағдайда доп өлі болып саналады, соққышы бірінші базаға ие болады, ал қалған ойыншылар мәжбүр болған жағдайда ғана алға жылжуы мүмкін. Мысалы, соққышы бірінші базаның бойымен өте қатты соққы береді, сондықтан бірінші база төреші бұдан қашып құтыла алмайды. Доп кедергісіз екі немесе үш базаны тазартуға мүмкіндік бергенімен, бұл тек бір базаға ие болады және ойыншылар бір базадан артық жылжай алмайды. Осыған ұқсас жағдай 1989 жылғы All Star Game-де болды, онда «Питтсбург Пайретс» командасының ойыншысы Бобби Бонилла 9-шы ойынды оңай қос базамен аяқтауға мүмкіндік алған еді, бірақ доп бірінші база төрешісі Боб Энгельдің аяғына тиді, ол жолдан шығуға тырысқанда. 5-3 есебімен ұтылып тұрған Бонилла келесі ойында екінші базада тоқтатылды және ойын қос ойынмен аяқталды.

Ұстап алушының кедергісі

Ұстап алушының бөгделігі деп, ұстап алушы соққышының лақтырылған допты заңды түрде соққыға салу мүмкіндігіне физикалық түрде кедергі келтірген жағдайды айтамыз. Бұл көбінесе қақпашы үй табағына тым жақын орналасқанда болады, нәтижесінде соққышының таяғы ұстап алушының қолғабына тиіп, соққы жасау кезінде кедергі тудырады. Мұндай жағдай көбінесе база ұрлауға тырысқанда болады, онда ұстап алушы допты мүмкіндігінше жылдам ұстауға тырысып, денесінің немесе қолғабының бір бөлігін алға жылжытады. Бұл, сондай-ақ, допты кейінірек соққыға түсіретін және соққыны кешіктіретін соққышыларға жиі кездеседі, мысалы, бір маусымда және мансабында ұстап алушылардың бөгделігіне ең көп ұшыраған Жакоби Эллсбери сияқты ойыншыларға. Осындай жағдайда ойын жалғаса береді, ал үздіксіз ойын тоқтағаннан кейін төреші уақытты тоқтатады. Мұндағы жаза – соққышыға бірінші база беріледі, база ұрлауға тырысқан кез келген ойыншы сол базаға жетеді, ал қалған ойыншылар мәжбүр болған жағдайда ғана алға жылжиды. Сонымен қатар, ұстап алушыға қателік тағылады, ал соққышы соққы жасағаны үшін жазаланбайды. Дегенмен, егер нақты ойын нәтижесі жазадан жақсырақ болса, шабуыл жағы бөгделікті елемеуге құқылы (мысалы, егер соққышы бірінші базаға қауіпсіз жетіп, қалған ойыншылар кем дегенде бір базаға жылжыса, қақпашының бөгделігі ереже бойынша ескерілмейді, немесе ойын нәтижесінде аут болса да, шабуыл жағы төрешіге шағымдану арқылы жазаның орнына ойынды жалғастыруды таңдай алады). Тек орта мектептердегі (NFHS) ережелер бойынша, ұстап алушының бөгделігі ұстап алушының кедергісі деп аталады.

Көрерменнің кедергісі

Командалардың бірімен байланысы жоқ көрермен немесе басқа адам (соның ішінде доп жинаушылар сияқты қызметкерлер) ойын барысын өзгерткенде, бұл көрерменнің ойынға араласуы болып саналады, көне тілде жанкүйерлердің араласуы деп те айтылады. Атап айту керек, соңғы терминді жанкүйерлердің кедергі келтіруіне қате түрде қолдану да жиі кездеседі – мысалы, көрермен алаңға жүгіріп, базадан өтетін ойыншыны тоқтату. Доп өлі жарияланады, ал төреші кедергі болмағанда қандай базалар берілетін немесе қандай ауттар тіркелетін болса, соны шешеді. Мұндай араласу көбінесе бірінші қатарда отырған көрермен алаңға қолымен созылып, әділ немесе бұрыс ұшып келген допты ұстауға тырысқанда болады. Егер төреші ойыншы допты алаңнан ұстап алуға мүмкіндігі болған деп есептесе (яғни доп қабырғаның сызығынан өтіп кетпеген), ол көрерменнің араласуына байланысты соққы соққан ойыншыны аут деп жариялайды. Сондай-ақ, араласуға кінәлі көрермен әдетте стадионнан шығарылады. Көрермендерге доп қабырғаның көрермен жағындағы сызығын бұзғаннан кейін ғана ойын барысында допты ұстауға рұқсат етіледі. Ойыншылар мен көрермендердің екеуіне де допты ұстауға заңды түрде рұқсат етілген аймаққа «ештеме жоқ жер» деп аталады. Төрешілер көрерменнің араласуын көрсету үшін әдетте білегін жоғары көтеріп ұстайды.

Көрермендердің кедергісі болуы мүмкін жағдайлар

*1996 жылдың 9 қазанында Америка лигасының чемпиондық сериясының бірінші ойынының сегізінші иннингінде, «Янкилер» 4:3 есебімен ұтылып тұрғанда, «Янкилердің» шортстопы Дерек Джетер оң алаңның қабырғасына ұшып келді. «Ориолс» командасының оң алаңдағы ойыншысы Тони Тараско артқа шегініп, Джетердің ұшқынын қабырғаға жақын жерде ұстап алуға мүмкіндік тапты. Көрермендердің қатарында отырған 12 жасар Джеффри Майер допқа қол созып, оны Тараскодан аулаққа жіберіп, қоршаудан асырып жіберді. Төреші Рич Гарсия көрермендердің араласуына байланысты Джетерді шығарудың орнына, ойынды хоум-ран деп есептеді. Гарсия кейіннен допты ұстау мүмкін емес деп ойлағанын айтты, бірақ ойынның видеосы доптың алаңда тиіскенін көрсетті, бірақ Гарсия кедергіні көруге мүмкіндігі болмаған болуы мүмкін. Майердің араласуы және Гарсияның шешімі Джетер үшін ойынды теңестіретін хоум-ранға әкелді. «Янкилер» ойынды қосымша уақытта жеңіп, серияны бес ойыннан кейін жеңіп алды. 2010 жылдың 6 шілдесінде «Сиэтл Маринерс» командасы ойынның сегізінші иннингінде «Канзас-Сити Роялс» командасынан 3:2 есебімен ұтылып тұрды. «Маринерс» командасының бірінші базасында Ичиро Сузуки жүгіріп тұрғанда, «Маринерс» командасының белгілі соққышы Рассел Браньян оң алаңның сызығынан қос соққы берді. «Роялс» командасының аутфилдері Дэвид ДеХесус допты ұстауға тырысқанда, жас жанкүйер алаңға барып, допты алды. Ойын автоматты түрде қос ұпайға айналды, төрешілер Браньянның екінші, ал Ичироның үшінші базаға ие болатынын шешті, бұл оларға ұпай жинау мүмкіндігін бермеді. Ичиро мен Браньян екеуі де базаларда қалды, ал «Роялс» 3:2 есебімен жеңіске жетті. 2010 жылдың 19 қазанында Америка лигасының чемпиондық сериясының төртінші ойынының екінші иннингінде есеп тең болғанда, «Янкилер» командасының ойыншысы Робинсон Кано оң алаңның қабырғасына ұшып келді. «Рейнджерс» командасының оң алаңдағы ойыншысы Нельсон Круз артқа шегініп, секіріп, Каноның ұшқынын қабырғада ұстауға тырысты. 20 жасар көрермен Джаред Макчирол допты ұстауға ұмтылып, Круздың қолғабымен байланысқа шығып, оның жоғары қарай қозғалуын тоқтатты және Круздың допты ұстамауын қамтамасыз етті, ол орындықтарға жетті. Оң алаңдағы төреші Джим Рейнольдс ойынды хоум-ран деп есептеді, MLB-нің жаңа ережесіне сәйкес, көрермендердің араласуын анықтау үшін Instant Replay-ге шақырудың орнына. Мүмкін болған кедергі және төрешінің шешімі Кано үшін жеке хоум-ранға әкелді, «Янкилер» сол кезде 1:0 есебімен алға шықты. 2011 жылдың 4 қыркүйегінде «Филадельфия Филлис» командасының Хантер Пенс оң алаңқа ұшып келді. Бастапқыда тірі доп деп есептелген, бірден қайта ойнату «Марлинс» командасының оң алаңдағы ойыншысы Брайан Петерсенге бірнеше жанкүйерлердің кедергі келтіргенін көрсетті, 2.00 ЕРЕЖЕ КЕДЕРГІ (d)(1) және (2) бойынша. Бірден қайта ойнатуды қарағаннан кейін, бірінші базалық төреші және команда басшысы Джо Уэст Пенсті көрермендердің араласуына байланысты шығарды, 3.16 ЕРЕЖЕ бойынша, және «Филлис» командасының жүгіршісі Райан Ховардты бірінші базаға қайтарды. «Филлис» командасының бас жаттықтырушысы Чарли Мануэль жұмыстан шығарылып, наразылық білдіру кезінде ойынға қатысуға шешім қабылдады. 2011 жылдың 7 қыркүйегінде бейсбол операцияларының MLB вице-президенті Джо Торре рұқсат етілген жылдам қайта ойнатуды пайдаланумен байланысты алғашқы наразылықты жоққа шығарды. 2014 жылдың 8 маусымында «Нью-Йорк Янкис» командасының Брайан Робертс 4-іннингтің басында Кауффман стадионында «Роялс» командасына қарсы шайқаста болды. Ол бірінші қақпаның қақпашысының әділ деп тапқан жолына соққы берді. Бұл - фолл-топты ойлап, оң жақтағы фолл аймағындағы топшы топты алып, жанкүйерге берді. Ойын аяқталып, Брайан Робертс дубльді жеңіп алды. Алайда, «Янкилер» сол иннингте ұпай жинамады және ойынды 2:1 есебімен жоғалтты. 2018 жылдың 17 тамызында «Сан-Диего Падрес» және «Аризона Даймондбекс» командалары арасындағы ойынның бесінші иннингінде «Падрес» командасының баттері Эрик Хосмер сол жақ ортаға ұшып келді. «Даймондбекс» командасының аутфилдері Джон Джей оны ұстап алуға тырысып, қабырғаға қарай жылжиды, бірақ алдыңғы қатарда отырған жанкүйер сыралы тостағанымен қабырғаға жетті. Топ кубокты ұрып, қабырғадан аутфилд орындықтарына қарай секірді; ойын бастапқыда хоум-ран деп есептелді, содан кейін «Даймондбекс» командасының өтініші бойынша қайта қаралды. Жанкүйерлердің араласуы анықталмады, ойын жалғасты. «Падрес» командасы ойынды 9:4 есебімен жоғалтты. 2018 жылдың 17 қазанында 2018 жылғы Америка лигасының чемпиондық сериясының төртінші ойынында «Хьюстон Астрос» командасының баттері Хосе Алтуве бірінші таймның соңында екі ұпайға соққан. Доп трибунаға кірсе де, «Бостон Ред Сокс» командасының оң алаңдағы ойыншысы Муки Беттс қабырғада ұстап алуға тырысқанға қарамастан, Алтуве жанкүйерлердің араласуына байланысты шығарылды, ал видеода қаралғаннан кейін шешім күшінде қалды. «Бостон» командасы ойынды 8:6 есебімен жеңіп, «Америка лигасының чемпиондығын» және 2018 жылғы Әлем сериясын жеңіп алды.