Кіріспе
1980 жылғы деректі фильмдер сериясы
Голливуд (сонымен қатар "Голливуд: Америка үнсіз фильмінің тойы") – Thames Television компаниясының өндірген, алғаш рет 1980 жылы ITV телеарнасында көрсетілген британдық теледеректі мини-сериалы. Фильм тарихшылары Кевин Браунлоу мен Дэвид Гилл жазған және түсірген бұл сериал Голливуд студияларының құрылуы мен дамуын, сондай-ақ 1910-1920 жылдардағы үнсіз фильмдер дәуіріндегі олардың мәдени әсерін зерттейді. 1981 жылғы BAFTA телеарнасының сыйлық беру салтанатында сериал "Ең үздік түпнұсқа теледидар музыкасы" жүлдесін жеңіп алды және "Ең үздік деректік сериал", "Ең жақсы фильм монтаждауы" және "Ең жақсы графика" номинацияларында көрсетілді. Сериал үй бейне форматтарында сирек жарық көреді, себебі пайдаланылған барлық фильмдерге қатысты үй бейне құқықтарын алу өте қиын. 2024 жылдың басына дейін ол қолжетімді емес. 1995 жылы Браунлоу мен Гилл "Cinema Europe: The Other Hollywood" атты жаңа сериалды жасады, онда Швеция, Германия, Франция және Ұлыбританиядағы үнсіз кино индустриясының өркендеуі зерттеледі.
Қысқаша мазмұны
Сериал 13 50 минуттық эпизодтан тұрады, әр эпизод Голливуд тарихының нақты бір саласын қамтиды. Бұл дәуірдің жанкүйері болған актер Джеймс Мейсон баяндама жасады, ал Карл Дэвис лирикалық және көркем музыкасын сыйлады. Техникалық сапа өндірістің маңызды бөлігі болды. Бұрынғыда үнсіз фильмдер көбінесе нашар сападағы, дұрыс жылдамдықпен ойнатылмаған көшірмелерден көрсетіліп, көбінесе пианиномен сүйемелденетін. "Голливуд" ең жақсы сақталған материалдардан алынған үнсіз фильмдерді пайдаланды, олар бастапқы жылдамдығында көпбұрышты призмалық телекино арқылы көрсетілді және оркестрлік музыкамен қоса, көрермендерге фильмдердің бастапқыда қалай көрінгенін және дыбыстағанын көру мүмкіндігін берді. Мысалы, бірінші эпизодта 1903 жылы түсірілген "Америкалық өрт сөндірушінің өмірі" фильмінің клипі көрсетіледі, ол бұрынғыдай нашар сападағы көшірмемен және музыкамен беріледі, содан кейін 1926 жылы, екі онжылдықтан кейін түсірілген "Өрт сөндіру бригадасы" фильмінің жоғары сапалы, дұрыс жылдамдықтағы және толық оркестрлік сүйемелдемемен берілген клипімен салыстырылады. Продюсерлер осы дәуірдегі көптеген сақталған қатысушылардың естеліктерін түсірді және олардың сұхбаттарын түрлі фильмдерден алынған эпизодтармен, сондай-ақ түсірілімдерден және тарихи фотосуреттермен көркемдеді. Осы сұхбаттардың кейбіреулері субъектілері берген жалғыз бейнежазба болып табылады.
Эпизодтар
"Пионерлер" Киноның аркадалық ойыншықтан өнерге дейінгі эволюциясы, "Ұлы пойыз тонау" фильмінен бастап, медианың күшін көрсеткен "Ұлттың тууы" сияқты сюжеттік фильмдерге дейін. Ерте Technicolor түсірілімдері және басқа да түс технологиялары да көрсетіледі. Сұхбаттасуларға Лилиан Гиш, Джеки Куган және Кинг Видор қатысады. "Бастапқыда" Голливуд тыныш ауылдан, шаңды көшелер мен лимон ағаштарынан Калифорниядағы индустрияның отанына айналады. Бейсөз фильмдер халықаралық шекараны асып, әлемдік құбылысқа айналады. Сұхбатта Генри Кинг, Агнес де Милль және Лилиан Гиш қатысады. "Жалғыз төсек және екі стандарт" Голливудтағы жылдам табыс Роско "Жұмсақ" Арбаклдың мансұрлыққа қатысты сот процесі сияқты сенсациялық оқиғаларға әкелді. Голливудтың имиджін жақсарту және барлық көрермендерге жарамсыз кадрлары бар фильмдерді шектеу үшін Уилл Х. Хейс тағайындалып, 1960 жылдарға дейін сақталған Голливудтың өзін-өзі реттейтін Өндіріс кодексін енгізеді, бірақ режиссерлер "ересектерге" арналған жағдайларды көрсетудің шығармашылық жолдарын таба алды. Сұхбатта Кинг Видор және Глория Свонсон қатысады. "Голливуд соғысқа шығады" Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Голливудқа сюжеттер мен пайданың табысты көзін ұсынады. Бейбіт уақытта 1925 жылы Кинг Видордың "Ұлы шеру" фильмі шыққанға дейін соғыс фильмдерінің түсірілімі азаяды. "Қанаттар" (1927) ең үздік фильм үшін алғашқы "Оскар" сыйлығын жеңіп алады. Фильмдер дыбысқа ауысқанда Universal Льюис Майлстоунның "Батыс майданындағы тыныштық" фильмін шығарады, ол қақтығыстың неміс жағын көрсетеді, соғысқа қатысқан буын үшін күшті мәлімдеме болады. Сұхбатта Дуглас Фэрбенкс кіші, Кинг Видор, Бланш Свит және Лилиан Гиш қатысады. "Ойынның қаупі" Бейсөз фильмдер көбінесе әзіл-қалжыңдар мен қауіпті трюктармен еске түседі. Каскадерлер өте аз жалақыға анонимді есімдерді алды және олардың қатысуын жасыра алмады. Каскадерлер Якима Канут, Харви Перри, Боб Роуз және Пол Малверн шашты тік тұрғызатын және қызықты оқиғаларды айтады, сондай-ақ көптеген әйгілі трюктардың құпияларын ашады. "Свонсон және Валентино" Бейсөз экранның екі ұлы романтикалық жұлдызының өмірі көрсетіледі. Рудольф Валентиноның экрандағы бейнесі оның жеке өмірінен едәуір өзгеше, оны оның інісі Альберто айтады, ал Глория Свонсон өзінің шарықтап өсуін және құлдырауын ерекше ашықтықпен еске алады. "Автократтар" Голливудтың ең ұлы режиссерлері Сесил Б. Демилль және Эрих фон Строхайм. Бірі Голливуд жүйесімен жұмыс істеді, екіншісі оған қарсы. Демилльдің суреттері, егжей-тегжейлі және қымбат, оның студиясына зор байлық әкелді, ал фон Строхаймнің ұқсас тәсілдері, кадрлар мен шығындар шектен тыс болса да, студиялар жиі кесіп тастаған немесе ешқашан шығармаған фильмдерге әкелді, нәтижесінде ол бірнеше рет жұмыстан босатылды. Сұхбатта Агнес Демилль, Глория Свонсон, Аллен Дван және Генри Кинг қатысады. "Комедия - маңызды іс" Голливуд адамдарды күлдірудің жолын өте ерте үйренді. Комедия патша болды, ал таққа таласқандар Гарольд Ллойд, Бастер Китон, Гарри Лэнгдон және Чарли Чаплин сияқты жұлдыздар болды. Таза визуалды ортада олардың комедиясы генийлік туынды болды. Сұхбатта Хал Роуч аға, Джеки Куган, Бастер Китон (архив) және Гарольд Ллойд (архив) қатысады. "Батысқа қарай" "Ескі Батыс" бейсөз фильмдер кезеңінде де өмір сүрді. Ескі каубойлар мен заңсыздық жасаушылар жастық шақтарын қайтадан басынан өткерді және осы үшін ақы алды, фильмдерде жұмыс істеп. "Батыс қызығушылығы" Уильям С. Харт, Гарри Кэри және Том Микс сияқты жұлдыздармен басталады. Сұхбатта Якима Канут, полковник Тим Маккой, Харви Перри және Джон Уэйн қатысады. "Мегафонмен адам" Бейсөз фильмдердің режиссерлері өзінің техникасын ойлап табумен айналысқан, жарқын пионерлер болды. "Қоймадағы" түсірілімді ашық ауада түсіріп, ауа райына қарсы күресіп, актерлермен сөйлесіп, көңілді бұзатын және құлақты қағып алатын шуларға қарамастан, режиссерлер (еркек және әйел) хаос пен шатасудан ұлы фильмдер жасады. Сұхбатта Бесси Лав, Джанет Гейнор және Кинг Видор қатысады. "Жарықтың айласы" Шебер операторлар актрисаны экран құдайына айналдыра алатын және студиялар мен жұлдыздар үшін құнды активтер болатын. Олар арт-директорлардың көмегімен фильмге түсірілген ең таңғажайып және қауіпті көріністерді жасады, 20 ғасырдың соңына дейін қолданылған фотосуреттердің алғашқы әсерлерін жасады. Сұхбатта Уильям Вайлер және Лилиан Гиш қатысады. "Жұлдыздық күтім" Продюсерлер "жұлдыздық күштің" кассалық табысқа тигізетін әсерін анықтады. Голливуд жұлдыздарын жасау жеке индустрияға айналды, нәтижесінде Клара Боу, Грета Гарбо және Рудольф Валентиноның орнына келген "Ұлы сүйкімді" Джон Гилберт пайда болды. Бірақ олар оларды жасағандай оңай бұзуға да болады. Сұхбатта Чарльз "Бадди" Роджерс, Луиза Брукс және Кинг Видор қатысады. "Эпоханың соңы" Бейсөз фильмдердің әлемдік тартымдылығы зор болды, тек шетелдік нарықтар үшін субтитрлер мен диалогтарды ауыстыру арқылы. Дыбыстық фильм 1890 жылдардан бері көптеген формаларда сынақтан өтті, бірақ 1927 жылы "Джаз әншісі" шыққанға дейін коммерциялық сәттілікке жете алмады. Голливудтың киноөндірісі өзгеріп, көптеген бейсөз фильмдердің жұлдыздарының, режиссерлерінің және продюсерлерінің мансабын қиратты, жаңа технологияның құрбандары болды. Сұхбатта Лилиан Гиш, Мэри Астор, Джанет Гейнор, Джордж Кьюкор және Фрэнк Капра аға қатысады.
Үй медиасы
Солтүстік Америкада сериал 1990 жылы HBO Video компаниясы VHS кассеталары мен лазерлік дискілерде жарық көрді.