Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын астрономы
English astronomer
Джон Бевис (10 қараша 1695, Солсбери, Уилтшир – 6 қараша 1771) – ағылшын дәрігері, электр зерттеушісі және астроном. Ол 1731 жылы Жүгіртке тұмандығын (Crab Nebula) ашқанымен әйгілі. Ол Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алып, 1715 жылы бакалавр (B.A.) және 1718 жылы магистр (M.A.) дәрежелерін алған. 1757 жылы Бевис Лондонда «Жер сілкінісінің тарихы мен философиясы» атты еңбегін жариялады, онда 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісі туралы әртүрлі сенімді дереккөздерден алынған мәліметтерді жинақтады. Оның бұл зерттеуі, өзінің түріндегі алғашқысы, кейіннен Джон Мичелл (1761) тарапынан пайдаланылды. 1757 жылы темекі сатушы Томас Хьюз Бевиске Лондонның Кингс-Кросс жолының 61-63 нөмірлерінің жанында орналасқан Багнидж үйінің бағында гүлдер өспейтінінің себебін анылауды тапсырды. Ол құдық суының темірге толы екенін анықтады. Осы зерттеу нәтижесінде екінші құдық қазылып, оның суының тазартқыш қасиеттері бар екені анықталды. Бұл келесі жылы 18 ғасырдағы ең танымал шипажайлардың бірі – Багнидж Уэллс құрылуына әкелді. 1765 жылдың қараша айында Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.
John Bevis (10 November 1695 in Salisbury, Wiltshire – 6 November 1771) was an English doctor, electrical researcher and astronomer. He is best known for discovering the Crab Nebula in 1731. He was educated at Christ Church, Oxford, being awarded his B. A. in 1715 and his M. A. in 1718. In 1757 Bevis published in London a volume on The History and Philosophy of Earthquakes in which he collected accounts of the 1755 Lisbon earthquake from diverse authentic sources. His survey, the first of its kind, was subsequently used by John Michell (1761). In 1757 Bevis was asked by the tobacconist Thomas Hughes to discover why no flowers would grow in his garden at Bagnigge House, which stood in the vicinity of 61–63 King's Cross Road, London. He found the water from the well on the site to be full of iron. On this research, a second well was dug, the water from which was found to be a good purgative. This led to the establishment of one of the most popular 18th century spas, Bagnigge Wells, the following year. He was elected a Fellow of the Royal Society in November, 1765.
Электрлік зерттеулер
Лейден құмырасы алғаш рет Ұлыбританияға (1746 ж.) келген кезде Бевис оны жетілдіруде Уильям Уотсонмен бірге жұмыс істеді. Олар суды алып тастап, оны қорғасыннан жасалған шараптармен ауыстырды, содан кейін шынының ішкі және сыртқы жағын қорғасынмен қаптады. Олар сонымен қатар электр қуатының жылдамдығын анықтау үшін шамамен төрт километрлік сымды пайдаланып, сымға кіргенде және одан шыққанда пайда болатын ұшқындарды байқады: олар ешқандай уақыт кешігуін байқамады және оның дерлік бірден болатынына тоқталды. Уотсон мен Бевис Бенджамин Франклинмен және оның Филадельфиялық тәжірибешілер тобымен көптеп хат алмасты және олар бірлесіп: Лейден құмырасының ішкі және сыртқы жағын қалайы фольгамен қаптады; Лейден құмыраларын біріктіріп, "аккумулятор" жасады; тізбекте жалғанған Лейден құмыраларындағы зарядты, параллель жалғанғандардан ажыратты; құмыра аккумуляторының (алғашқы жалпақ пластиналы конденсатор) жалпақ шыны пластинасы мен қалайы фольгадан жасалған нұсқасын құрастырды; бір жағында сұйықтықтың артық болуын, екінші жағында жетіспеушілігін баса көрсеткен электрдің бір сұйықтық теориясын жасады; оң және теріс зарядтар концепциясын енгізді.
When the Leyden jar first arrived in the UK (1746), Bevis worked with William Watson in refining it. They removed the water and replaced it with lead shot, then later lined the inside and exterior of the glass with lead. They also experimented to determine the speed of electricity using nearly four kilometers of wire and observing the spark made on entering the wire, and that made on leaving it: they could not detect any time delay and concluded it must be almost instantaneous. Watson and Bevis corresponded extensively with Benjamin Franklin and his group of Philadelphia experimenters and they jointly: refined the Leyden jar by coating the inside and outside with tin foil; joined Leyden jars together to create a "battery"; distinguished between the charge in Leyden jars linked in series from those linked in parallel; created a flat glass plate and tin foil version of the Jar battery (the first flat plate condensor); developed the single fluid theory of electricity which emphasised a superabundance of the fluid on one side, and a deficit on the other; introduced the concept of positive and negative charges.
Астроном
Кемел тұмандығын (M1, ондаған жылдардан кейін Мессье каталогында тіркелген кезде) ашудан басқа, Бевис сондай-ақ 1737 жылғы 28 мамырда (ескі стиль бойынша 17 мамырда) Меркурийдің Венерамен тұтылуын байқады және Юпитердің серіктерінің тұтылуын болжау ережесін анықтады. Кемел тұмандығын ашқаннан басқа, Бевис "Уранграфия Британика" атты қазіргі заманғы британдық жұлдыздар атласын жасау туралы ұсынысымен де белгілі. Алғашқы хабарлама 1748 жылғы 11 сәуірде "Нортгемптон Меркурий" газетінде жарияланды, онда атластың көшірмелерін аяқтағаннан кейін алуға болатыны айтылды. "Уранграфия" Флэмстидтің жұлдыздық координаттарына негізделген, ол 1725 жылы "Historia Coelestis Britannica" атты 2935 жұлдыздың каталогы ретінде жарық көрді, сонымен қатар 1738 және 1739 жылдар аралығында Сток-Ньюингтоннан Бевистің өзі жасаған бақылауларға сүйенген қосымша жұлдыздар да енді. 1731 жылы Бевис қазір Жүгіртке тұмандығы деп аталатын нысанды (Мессиер 1) бірінші болып байқады. "Uranographia Britannica" жұлдыз емес объектілерді қамтыған "классикалық" жұлдыздар атласының алғашқысы болды. 1750 жылы, атлас әлі дайындалып жатқан кезде, Бевис баспашысы Джон Нил банкрот деп жарияланды, мыс тақталары Лондонның Әділет сарайларына тәркіленді және жоба тоқтатылды. "Uranographia Britannica" жарық көрген жоқ. 1785 жылы, Нил мен Бевис қайтыс болғаннан кейін, Бевис кітапханасы оның мұрагері Джеймс Хорсфолл Ф.Р.С.-тің жесірімен аукционға сатылды. Аукциондық каталогқа сәйкес, үш дерлік толық атлас белгісіз сандағы жұлдыздық карталармен бірге сатылды, кейін олар белгісіз сандағы атластарға біріктіріліп, 1786 жылы "Atlas Celeste" деп аталды, бұл негізінен қолда бар алдын ала басылған жұлдыздық карталардың қалдықтарын пайдалану мақсатында жасалды. Бұл атлас қазіргі кезде анықталған Бевис атластарының көп бөлігін құрайды, бірақ Бевис түсіндірмелер мен каталогтар қосуды жоспарлаған "Uranographia Britannica" атласынан айырмашылығы, "Atlas Celeste" мұндай қосымша материалдарды қамтымайды. Үш дерлік аяқталған "Uranographia Britannica" атласының бірі 1856 жылғы 21 қаңтарда Лондонның Sotheby & Wilkinson аукционында Филадельфиядағы Америка философиялық қоғамына сатылды. Бұл APS көшірмесі Ашворттың 1981 жылғы маңызды сипаттамасының негізі болды. Тағы бірі Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде сақталады. Оның жағдайы нашар, лас және APS атласы сияқты толық емес. 1785 жылы аукционға сатылған үшінші және соңғы атлас 2011 жылдың қарашасында [Килберн] Девоншир герцогының Дербиширдегі Чатсворт үйіндегі жинағында табылды. Жағдайы жақсы, ол тек APS атласынан кейін екінші орында тұр, себебі жұлдыздық карталармен бірге сипаттамалық жазбалары аз. Бевис жоспарлаған "Уранграфияның" барлық үш көшірмесі анықталды. Біз сондай-ақ "Atlas Celeste" атласының сипатталған жиырма тоғыз данасының жиырма жетісінің қайда екенін білеміз; көпшілігі Ұлыбританияда немесе АҚШ-та сақталады. Екі данасы жоғалып кетті, жеке коллекцияларда болуы мүмкін деп есептеледі. Қазіргі кезде белгілі "Atlas Celeste" атластарындарында 51 жұлдыздық картаның толық жиынтығы болмауы, атласты құрастырушының оларды бітіріп жатқанын көрсетеді. Швециядағы Лунд университетінің кітапханасынан басқа, Еуропаның басқа аймақтарында әлі табылған жоқ. Австралияда екі данасы бар. Манчестер астрономиялық қоғамы (Ұлыбритания; әуесқойлар қоғамы) Бевис жұлдыздық карталарына арналған веб-сайты бар: https://www.manastro.org/bevis.html. Қоғам мүшесі Кевин Килберн Бевис пластиналары мен атластарының жаңартылған тізімін ұстап тұрады: https://www.manastro.org/bevis/IDENTIFIED Uranographia sets SEPTEMBER 2020.pdf.
Besides discovering the Crab Nebula (M1, when it got listed decades later in Messier's catalogue), Bevis also observed an occultation by Venus of Mercury on 28 May 1737 NS, (17 May 1737 OS) and observed and found a prediction rule for eclipses of Jupiter's moons. Besides discovering the Crab Nebula, Bevis is known for his proposal to compile a modern British star atlas, Uranographia Britannica. The first mention was in an advertisement in the Northampton Mercury of 11 April 1748 notifying that subscribers could obtain copies of the atlas when finished. Uranographia was based on Flamsteed's star positions, published posthumously in 1725 as Historia Coelestis Britannica, a catalogue of 2,935 stars, together with additional stars from Bevis’s own observations made between 1738 and 1739 from Stoke Newington. In 1731, Bevis had been the first to notice what we now call the Crab Nebula (Messier 1). Uranographia Britannica was the first of the "classical" star atlases to include non stellar objects. In 1750, as the atlas was still in the process of being compiled, Bevis's publisher, John Neale was declared bankrupt, the copper plates sequestered by the London Courts of Chancery and the project terminated. Uranographia Britannica was never published. In 1785, long after the death of Neale and of Bevis, Bevis's library was auctioned by the widow of his executor, James Horsfall F. R. S. According to the auction catalogue, three near complete atlases were sold together with an unknown number of star charts that were later compiled into an unknown number of atlases and offered for sale anonymously in 1786 as Atlas Celeste, essentially to use up the existing stock of pre printed star charts. It is this atlas which forms the bulk of the currently identified Bevis atlases but unlike Uranographia Britannica that Bevis intended to have explanatory notes and catalogues, Atlas Celeste does not. Of the three, nearly finished, Uranographia Britannica, one was bought at the Sotheby & Wilkinson sale, London, 21 January 1856, by the American Philosophical Society, Philadelphia. This APS copy is the atlas on which Ashworth based his 1981 seminal description. Another is at St John's College, Cambridge. In poor condition and dirty, it is not as complete as the APS atlas. The third and last atlas sold at auction in 1785 was identified in November 2011 [by Kilburn] in the Duke of Devonshire's Collection at Chatsworth House, Derbyshire. In good condition it is second only to the APS atlas, having fewer descriptive notes to accompany the star charts. All three copies of Bevis’s intended Uranographia have now been identified. We also know the whereabouts [2022] of twenty seven of the twenty nine described copies of Atlas Celeste; most are in the UK or USA. Two are missing, presumed to be in private collections. Examination of currently known Atlas Celestes that do not have the intended full set of 51 star charts suggests that the compiler was running out of them. Other than that at Lund University library, Sweden, none has yet been identified elsewhere in continental Europe. There are two copies in Australia. The Manchester Astronomical Society (U. K.; an amateur society) has a website for the Bevis star charts at https://www. manastro. org/bevis. html. Member Kevin Kilburn keeps an updated list of bound and unbound Bevis plates and atlases at: https://www. manastro. org/bevis/IDENTIFIED Uranographia sets SEPTEMBER 2020. pdf
Жеке
Бевис 1771 жылы телескопынан құлап көз жұмды.
Bevis died in 1771 as a result of falling off his telescope.