Паррис Гленденинг: Американ саяхатшысының өмірбаяны

Кіріспе

Паррис Нельсон Гленденинг (11 маусым 1942 жылы туған) – американдық саясаткер және ғалым, 1995 жылдан 2003 жылға дейін Мэриленд штатының 59-шы губернаторы қызметін атқарған. Бұрын 1982 жылдан 1994 жылға дейін Мэриленд штатының Принс-Джордж округінің басшысы, Демократиялық партия мүшесі болып жұмыс істеген. 1999 жылы Гленденинг Ұлттық қоғамдық басқару академиясының мүшесі болып сайланды.

Балалық шағы, білім және академиялық мансап

Гленденинг Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында дүниеге келді, бірақ жастық шағында Флорида штатына көшіп кетті. Католик дінінде тәрбиеленген ол Форт-Лодердейлдегі Сент-Томас-Аквинас орта мектебінде білім алды. Ол Браувард қауымдық колледжінен қаржылық стипендия жеңіп алды. Кейіннен қосымша қаржылық көмек оған Флорида мемлекеттік университетінде оқуға мүмкіндік берді, онда ол 1964 жылы бакалавр, 1965 жылы магистр, ал 1967 жылы саяси ғылымдар бойынша докторлық дәрежесін алды. Осылайша ол FSU тарихында саяси ғылымдардан докторлық диссертациясын қорғалған ең жас студент атанды. Бітірген соң, ол 27 жыл бойы Мэриленд университетінің Колледж-Парк қаласындағы профессоры болып, үкімет және саясат пәнін оқытты. 1977 жылы ол Мэвис Манн Ривзбен бірлесіп "Прагматикалық федерализм: Америка үкіметіне үкіметаралық көзқарас" атты кітап жазды.

Жергілікті саясат

Гленденингтің мемлекеттік қызметтегі мансабы 1973 жылы Мэриленд штатының Вашингтон, округінің Хайатсвилл қаласы маңындағы қалалық кеңес мүшесі ретінде басталды. 1974 жылы ол Мэриленд штатының Принс-Джордж округі кеңесіне сайланды және екі рет кеңес төрағасы қызметін атқарды. 1982 жылы ол Принс-Джордж округінің округтік әкімі болып сайланды, соның нәтижесінде Мэриленд тарихында үш мерзімге сайланған тұңғыш округтік әкім атанды (1982–1994). Гленденингтің басшылығымен Принс-Джордж округі Ұлттық азаматтық лигасы тарапынан «Барлық Америка округі» деп таңдалды, ал City and State Magazine журналы оны елдегі «ең бағалы округтік лауазым иесі» деп атады. Ол және оның жақын көмекшілері Принс-Джордж округінің кеңінен жарияланбаған қосымша зейнеткерлік жоспарынан үлкен пайда көруге мүмкіндік алды, бұл туралы мәлімдемелер ол өте тартысты сайлауда губернатор болып сайланғаннан кейін ғана прессада кеңінен жарияланды.

Сайлаулар

Гленденинг Мэриленд штатының губернаторы болып бірінші мерзімге сайланды, республикалық кандидат Эллен Сауэрбрейді 5 993 дауыс айырмасымен басып өтті. Сауербрей Мэриленд штатының апелляциялық сотында сайлау қорытындысымен келіспей, афроамерикалық қауымдастықта көптеген өлі адамдардың дауыс бергенін мәлімдеді. Сотта өлі сайлаушылардың атынан берілген бюллетеньдердің ешқандай дәлелі ұсынылмады. Сот отырысынан бір күн бұрын Сауербрейдің адвокаттары 89 осындай дауыс туралы айтты, бірақ журналистер тексергенде мұндай бюллетеньдер табылмады. Судья Раймонд Г. Тиме кіші Сауербрейдің талабын қабылдамады және Гленденингтің жеңісін ресми растады. Гленденинг 1867 жылы Оден Боуи сайланғаннан бері Вашингтон, округтік аймағынан сайланған алғашқы Мэриленд губернаторы атанды. 1998 жылы Гленденинг екінші мерзімге қайта сайланды, бұл жолы да Сауэрбрейді жеңіп, 55%–45% нәтижесімен жеңіске жетті.

Қызмет мерзімі

Гленденингтің алғашқы әкімшілігі жоғары білім беруге инвестиция салу, қоршаған ортаны қорғау, салық реформасы және экономикалық дамумен сипатталды. 1994 жылдан 1998 жылға дейін ол Мэриленд штатының 50-ден астам салығын, соның ішінде жеке табыс салығын қысқарды. Оның бірінші мерзімінің соңына қарай Мэриленд штатының жұмыс орындарын құру бойынша ұлттық көрсеткіші 43-орыннан 14-орынға көтерілді. Гленденингтің жұмыс орындарын құруға бағытталған күш-жігері негізінен биотехнология саласына шоғырланды. Мэриленд штатын осы саладағы әлемдік көшбасшыға айналдыруды көздеген Гленденинг Human Genome Sciences, Gallow Lab және Qiagen сияқты компанияларды Мэриленд штатына сәтті тартты. 2014 жылдың маусым айына қарай Мэриленд штатында АҚШ-тағы адам басына шаққандағы екінші ірі биотехнология кластері орналасқан еді.

Гленденинг сонымен қатар, көршілес Колумбия округіндегі (Вашингтон, округ) Роберт Ф. Кеннеди стадионынан Ұлттық футбол лигасының командасы «Вашингтон Редскинс» командасын ойнауға көмектесті, сондай-ақ «Балтимор Рейвенс» франшизасын Кливлендтен, Огайо штатынан, бұрынғы «Кливленд Браунс» командасымен бірге иесі Арт Моделлмен Балтимор қаласына көшіруге жәрдемдесті. Олар Кэмден Ярдс спорт кешенінің бөлігі ретінде жаңа стадионда екі жылдан кейін ойнады. Гленденинг екі иемен де көшіру туралы келісімдерді жеке келіссөздер арқылы жүзеге асырды, содан кейін өз партиясының мүшелеріне қарсы саяси күрес жүргізіп, командалардың жаңа стадиондарын салуға және қажетті жолдарды жақсартуға, сондай-ақ коммуналдық инфрақұрылымды салуға қарсылық көрсетті. Гленденингтің екінші мерзімінде Чесапик шығанағына қатысты ауқымды экологиялық мәселелер және ауылдық аймақтардың тым жоғары дамуы өсім және қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне назар аударуын күшейтті. Гленденинг жерді дамыту мәселелеріндегі пионер ретінде танылады және «Ақылды өсім» терминін енгізгені үшін мақталады. 2001 жылы Мэриленд штатының заң шығарушылары Гленденинг екі жыл бойы қолдаған заң жобасын қабылдады, ол сексуалдық бағдарлама бойынша кемсітуге тыйым салды. Гленденинг заңға қол қойды. 1997 жылы Флинт Грегори Хант пен 1998 жылы Тайрон Делано Гиллиамның өлім жазасын орындауын қадағалаған Гленденинг 2002 жылдың 9 мамырында Мэриленд штатында өлім жазасын тоқтатты. Гленденингтің орнын бастан Роберт Эрлих өкіметтік өкілеттігі кезеңінде бұл тыйымды алып тастады. Бұл тыйымды Эрлихтің орнын бастан Балтимордың бұрынғы мэрі Мартин О'Мэлли қайта енгізді, ол 2013 жылы Мэриленд штатында өлім жазасын тоқтату туралы заңға қол қойды. 2002 жылғы Мэриленд штатының губернаторы сайлауында Гленденинг штаттың конституциялық мерзімі шектелуіне байланысты сайлауға қатыса алмады. Оның вице-губернаторы Кэтлин Кеннеди Таунсенд демократтардың кандидаттығына ұсынылды. Таунсенд ауылдық сайлаушылардың, әсіресе фермерлердің, Гленденингке, олар ауыл шаруашылығы бизнесіне қатысу құнын айтарлықтай арттыратын, егістік топырағынан ластаушы заттардың жаңбырмен ағып кетуін болдырмауға бағытталған экологиялық заңнаманы тым ынталы деп санайтындығы үшін сынға ұшырады. Таунсенд сайлауда 48%–52% есебімен Арбутустың республикалық АҚШ өкілі Роберт Эрлихке жеңіліп қалды. Эрлих Конгрестегі екі партиялық жұмысына және аборт бойынша либералды ұстанымына, сондай-ақ орташа дауыс беру көрсеткіштеріне назар аударған инклюзивті науқан жүргізді. Оның күш-жігері Мэриленд штатының ауылдық және қала маңындағы округтерінде сайлауға қатысудың рекордтық деңгейіне әкелді. Сонымен қатар, Таунсендтің науқаны қателіктерге толы болды, оның символы оның танымал емес вице-губернаторы, зейнеткер адмирал Чарльз Р. Ларсон болды, ол ешқашан саясатқа араласпаған және бірнеше апта бұрын партияны өзгерткен еді. Таунсендтің Ларсонды штаттағы демократтардың жетекшілерімен кеңеспей таңдауы сайлау науқанында дау тудырды. Эрлих 2002 жылдың қараша айында жеңіске жетіп, 2003 жылдың қаңтар айында Аннаполистегі Мэриленд штатының палатасында қызметке кірді.

Glendening also assisted in successfully bringing the National Football League teams Washington Redskins from Robert F. Kennedy Stadium in the neighboring District of Columbia (Washington, D. C.) who now play in a new stadium in Landover, with then owner Jack Kent Cooke, and the relocated franchise Baltimore Ravens, from Cleveland, Ohio, as the former Cleveland Browns with owner Art Modell to play in Baltimore after two years in a new stadium as part of the sports complex at Camden Yards, west of the redeveloped Inner Harbor. Glendening personally negotiated the relocation agreements with both owners and then undertook a politically heated battle against members of his own party – led by state senator Chris Van Hollen (future representative and senator) – to build the teams' new stadiums and pay for the needed road improvements and public works infrastructure. During Glendening's second term, serious ongoing environmental issues concerning the Chesapeake Bay and the overdevelopment of rural areas increased his focus on issues of growth and environmental stewardship. Glendening is widely recognized as a pioneer in land development issues and is credited for coining the phrase "Smart Growth." In 2001, Maryland legislators passed a bill that Glendening had promoted for the previous two years banning discrimination on the basis of sexual orientation. Glendening signed the bill. Though overseeing the executions of Flint Gregory Hunt in 1997 and Tyrone Delano Gilliam Jr. in 1998, Glendening halted executions in Maryland by an executive order on May 9, 2002. Glendening's successor, Robert Ehrlich, lifted the ban during his term in office. The ban was re instituted by Ehrlich's successor, former Baltimore mayor, Martin O'Malley, who eventually signed a bill in 2013 ending Maryland's use of capital punishment. During the 2002 Maryland gubernatorial election, Glendening was not eligible to run due to the state constitutional term limit. His lieutenant governor, Kathleen Kennedy Townsend, was nominated by the Democrats to run. Townsend was damaged during the election due to wide criticism by rural voters, especially farmers, directed at Glendening for what they considered overzealous environmental legislation aimed at preventing rain runoff of pollutants from farm soils into tributaries of the Chesapeake Bay, that significantly raised the cost of participating in agribusiness. Townsend lost the election, 48%–52%, to the Republican U. S. representative Robert Ehrlich of Arbutus. Ehrlich ran an inclusive campaign focusing on his bipartisan work in Congress and his pro choice stance on abortion and moderate voting record. His efforts resulted in record voter turnout in Maryland's rural and suburban counties. At the same time, Townsend's campaign was plagued with missteps emblematic of which was her unpopular lieutenant governor choice, retired admiral Charles R. Larson, who had never been involved in politics and had changed parties only weeks before. Townsend's selection of Larson, which she made without consulting the Democratic leaders in the state, was a point of controversy in the campaign. Ehrlich was victorious in November 2002, taking office in the Maryland State House in Annapolis in January 2003.

Саяси мансабынан кейінгі өмір

Гленденинг 2003 жылғы 15 қаңтарда төмен беделге ие болып қызметтен кетті және көптеген жағдайларда назардан тыс қалды. Ол және оның ізбасары Роберт Эрлих бір-бірін сынамауға ресми келісімге келді. Гленденинг «Ақылды өсім» бағдарламасын қолдау жұмыстарын үнсіз жалғастырды. Гленденинг үш жарым жылдық үнсіздігін 2006 жылғы тамыздың соңында АҚШ Сенатына Квеиси Мфумеге қолдау білдірген кезде бұзды. Мфуме ақырында Демократиялық партияның ішкі сайлауында Бен Кардинге жеңіліп қалды, ол ұзақ жылдар бойы Сенатта қызмет еткен Пол Сарбанестің орнын басты. Гленденинг 2007 жылғы 17 қаңтарда губернатор Мартин О'Мэллидің қасамы ішу рәсіміне қатыспады, себебі ол бұрыннан жоспарланған сөз сөйлеу шарасында қаладан тыс болды.

Жеке өмір

2001 жылы 19 қарашада Гленденинг Фрэнсис Хьюз Гленденингтен ажырасты. 2002 жылдың 25 қаңтарында ол үшінші әйелі Дженифер Кроуфордқа үйленді. Олар үйленген кезде Кроуфорд 35 жаста, ал Гленденинг 59 жаста болған. Гленденингтің інісі Брюс 1992 жылы ЖИТС салдарынан қайтыс болды. Гленденинг Мэриленд штатындағы Университет паркін өзінің туған жері деп санайды, ол Мэриленд университетінің Колледж-Парк қаласындағы кампусына жақын орналасқан.