Кіріспе

Американдық ақын Дональд Родни Джастис (12 тамыз 1925 – 6 тамыз 2004) – американдық жазуды оқытушы және 1980 жылы поэзия саласында Пулитцер сыйлығын жеңіп алған ақын. Дэвид Орр Джастистің мансабын қорытындылап былай деп жазды: "Көп жағдайда Джастис, дәстүрлі, қысқа өлеңдерге берілген көптеген беделді, тыныш ескі жазушылардан ешқандай айырмашылығы болмады. Бірақ ол бір маңызды тұрғыда ерекшеленді: кейде оның өлеңдері жақсы ғана емес, ұлы болды. Олар Елизавета Бишоптың, Том Ганннің немесе Филип Ларкиннің өлеңдері сияқты ұлы болды. Олар поэзияның бұрын қандай болғанын, қазір қандай екенін және болашақта қандай болатынын бізге көрсетеді".

Ерте өмір және білім

Джессист 1925 жылғы 12 тамызда Майамиде дүниеге келді. Ол Майами университетінде оқып, 1945 жылы бакалавр дәрежесін алды. 1947 жылы Солтүстік Каролина университетінен магистр дәрежесін алды, Стенфорд университетінде біршама оқыды және 1954 жылы Айова университетінен докторлық дәрежесін қорғалды.

Мансап

Докторлық дәрежесін алғаннан кейін, Джастис көптеген жылдар бойы Айова университетінің Айова жазушылар шеберханасында сабақ берді, ол елдегі шығармашылық жазу бойынша бірінші аспирантура бағдарламасы еді. Ол сондай-ақ Сиракуз университетінде, Ирвандағы Калифорния университетінде, Принстон университетінде, Вирджиния университетінде және Гейнесвиллдегі Флорида университетінде оқытты. Джастис өзінің поэзиясының он үш жинағын жариялады. Алғашқы жинағы "Жазғы мерейтойлар" 1961 жылы Америка ақындары академиясының Ламонт поэзия сыйлығын жеңіп алды; "Таңдалған өлеңдер" 1980 жылы Поэзия саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды. Ол 1991 жылы поэзия бойынша Боллинген сыйлығымен, ал 1996 жылы поэзия бойынша Ланнан әдеби сыйлығымен марапатталды. Оның құрметіне Гуггенхайм қоры, Рокфеллер қоры және Ұлттық өнер кеңесінен гранттар да берілді. Ол Америка өнер және әдебиет академиясының мүшесі және 1997 жылдан 2003 жылға дейін Америка ақындары академиясының канцлері болды. Оның "Жинағы" 2004 жылы Ұлттық кітап сыйлығына үміткер болды. Джастис үш рет – 1961, 1974 және 1995 жылдары Ұлттық кітап сыйлығының финалисі атанды.

Өлім

2004 жылғы 6 тамызда Дональд Жастис Айова штатының Айова қаласындағы қарттар үйінде қайтыс болды. Өліміне бірнеше апта бұрын инсульт болғаннан кейін ол қарттар үйінде болған еді. Ол 78 жаста еді. Оның отбасы өлімінің себебі пневмония болғанын, сонымен қатар Паркинсон ауруынан да зардап шеккенін хабарлады. Оның шәкірті, кейін әріптесі болған Марвин Белл: «Мұғалім ретінде Дон әрқашан өлеңнің жағында болды, студенттердің өздерінің білімін қорғауға тырысқан, ойсыз сын-ескертпелерінен қорғады. Жеке өмірінде нақты қалаулары болғанымен, мұғалім ретінде ол барлық пікірлерді құрметтеді. Ол поэзиялық теорияға көп мән бермеді» деді. Дональд Жастистің бұрынғы студенті, ақын және сыншы Тад Ричардс: «Дональд Жастис өзінің заманына жоғалту мен алыстауды тыныш, бірақ терең түсінікпен жеткізген және шеберлік, егжей-тегжейге назар аудару және ырғақтың нәзік өрнектері бойынша үлгі орнатқан ақын ретінде есте қалатын болады» деп атап өтті. Жастистің шығармалары 1998 жылы жарық көрген «Certain Solitudes: On The Poetry of Donald Justice» жинағында, Дана Джиоя мен Уильям Логан редакциялаған эсселер жинағында қарастырылған.

Өлеңдер жинақтары

"Ескі еркек және басқа да өлеңдер" (Pandanus Press, Майами, FL), 1951. "Жазғы мерейтойлар" (Wesleyan University Press, Миддлтаун, CT), 1960; қайта қаралған басылымы (University Press of New England, Хановер, NH), 1981. "Жергілікті дауыл" (Stone Wall Press, Айова Сити, IA, 1963). "Түн жарығы" (Wesleyan University Press, Миддлтаун, CT, 1967); қайта қаралған басылымы (University Press of New England, Хановер, NH, 1981). "Он алты өлең" (Stone Wall Press, Айова Сити, IA, 1970). "Жазбадан" (Seamark Press, Айова Сити, IA, 1971). "Кетулер" (Atheneum, Нью-Йорк, 1973). "Таңдалған өлеңдер" (Atheneum, Нью-Йорк, 1979). "Тремэйн" (Windhover Press, Айова Сити, IA, 1984). "Күн батушы" (Anvil Press Poetry, 1987). "Дональд Джастис оқырманы" (Middlebury, 1991). "Жаңа және таңдалған өлеңдер" (Knopf, 1995). "Орфей Қара өзен жанында тоқтап тұрды: Өлеңдер, 1952-1997" (Anvil Press Poetry, Лондон, Англия), 1998. "Өлеңдер жинағы" (Knopf, 2004).

Өңделген томдар

Джессист төрт ақынның – Уэлдон Киз, Анри Кулетт, Рейберн Миллер және Джо Болтонның бұрын жарияланбаған өлеңдерінен құрылған жинақты өңдеп, оларды қайтыс болғаннан кейін жарыққа шығарды. Бұл жинақтың бірінші басылымы 1960 жылы жарық көрді.