Кіріспе

Британдық регби лигасының екінші деңгейі

Регби футбол лигасы чемпионаты (демеушілік атымен Betfred чемпионаты) – Ұлыбританиядағы регби лигасының ең жоғары екінші дивизионы (лигадағы бір команда Францияда орналасқан), Суперлигадан кейін. 2003 жылы Ұлттық бірінші лига ретінде құрылған, ол бұрынғы Екінші дивизионның орнын басты. 2009 жылы Чемпионат деп атау өгертілді. Лигада 14 команда бар, жеңімпаз плей-офф арқылы анықталады және Лига біріншіге түсіріледі. Қазіргі чемпион – «Лондон Бронкос» командасы, 2023 жылғы маусымда Чемпионаттың финалында «Тулуз Олимпик» командасын жеңіп, 2024 жылғы Суперлигаға жолдама алды.

1902-1973: Орналасу және тұрақты бәсеке

Екінші дивизиондық регби лигасы жарыстары 1902 жылдан бері әр түрлі уақытта өткізіліп келеді, ал 1973 жылдан бастап жыл сайын тұрақты түрде ұйымдастырылады. 1996 жылы Суперлига құрылғанда, екінші дивизион жаңа лигамен өзара жоғарылап-төмендеу жүйесін сақтап қалды. 1999 жылы Суперлигадан төменгі деңгейдегі жарыс, «Солтүстік Форд дилерлері» атау құқығын сатып алғаннан кейін, «Солтүстік Форд премьер лигасы» (NFP) деп өзгертілді.

2002-2008: Ұлттық лигалар

2003 жылы NFP Ұлттық бірінші және екінші лигалар болып қайта ұйымдастырылды. 2002 жылғы Солтүстік Форд премьер-лигасында алғашқы он орынды алған командалар Ұлттық бірінші лигаға, ал соңғы сегіз команда Ұлттық екінші лигаға қосылды. Оларға Регби лигасы конференциясынан «Лондон Сколарс» және 2002 жылы маусым ортасында таратылған «Йорк Уэпс» командасының орнын алған «Йорк Сити Найтс» та қосылды. Екеуі де 2003 жылы Ұлттық екінші лигаға қатысты. Осылайша, бір-бірімен көтерілу және түсу жүйесін қолданатын, сонымен қатар Ұлттық бірінші лига мен Суперлига арасында көтерілу мен түсуді сақтайтын екі он командадан тұратын лига құрылды. Сонымен қатар, Регби лигасы конференциясы мен Британдық әуесқой регби лигасы қауымдастығының лигаларынан командалармен Ұлттық үшінші лига құрылды. Үшінші лига толыққан соң Ұлттық екінші лига мен Ұлттық үшінші лига арасында көтерілу мен түсу жүзеге асырылатын болды, бірақ бұл жоспар іске аспады.

2009-2014 жж.: Чемпионат

2009 жылы Суперлига 14 командаға дейін кеңейтілді, және Ұлттық бірінші лигадан екі команда жоғары лигаға көтерілді. Өз кезегінде, 2008 жылғы маусымның соңында Ұлттық екінші лигадан екі команда Ұлттық бірінші лигаға көтеріліп, Ұлттық екінші лигадағы командалардың санын 10-ға дейін азайтты. Содан кейін Ұлттық бірінші және екінші лигалар 2009 жылғы маусымға қарай сәйкесінше Чемпионат және Чемпионат 1 болып қайта аталды. Кейін Чемпионат 1, 1-лига деп өзгертілді. Осы кезеңде лицензиялау жүйесі енгізілді, бұл Чемпионат пен Суперлига арасында автоматты түрде командалардың жоғарылауы мен төмендеуі болмады дегенді білдірді, алайда Чемпионат пен 1-лига арасында жоғарылау және төмендеу әрекеті жалғасты. 2011 жылы «Виднес Викингс» лицензиялық жүйе арқылы Чемпионаттан Суперлигаға көтерілді. Бұл деңгейдегі клубтық ойынға рекордтық көрермен 2017 жылы «KCOM Craven Park» стадионында «Hull Kingston Rovers» және «Bradford Bulls» командаларының маусымдық ашылу ойынында жиналды, онда «Rovers» 54–24 есебімен жеңіске жетті, көрермендер саны 8,817 адамды құрады. Тұрақты маусымдағы көрермендер рекорды да 2008 жылы жаңаланды, әр ойынға орташа есеппен 2,205 көрермен келді.

20152018: Супер 8

2013 жылы Суперлига клубтары жарыстағы клубтар санын 12-ге дейін азайтуға және 12 клубтық Чемпионат арқылы жоғарылау мен төмендеудің жаңартылған жүйесіне оралуға келісті. Бұл өзгерістер 2015 жылғы маусымнан бастап күшіне енді. Жаңартылған құрылым бойынша 12 Суперлига және 12 Чемпионат клубы 23 турдан тұратын тұрақты маусымды ойнайды, соның ішінде екі дивизион үшін де «Сиқырлы демалыс» (Magic Weekend) кіреді. Лиганың тұрақты маусымдары аяқталғаннан кейін 24 клуб плей-офф сериясында бақ сынасады, олар лигадағы орнына қарай 8 командадан тұратын 3 дивизионға бөлінеді: Суперлиганың төменгі 4 клубы және Чемпионаттың жоғары 4 клубы «Құрамдық ойындарда» (The Qualifiers) бақ сынасады. Олар бір-бірімен бір рет (үйде немесе сыртта) ойнайды, осылайша келесі жылы Суперлигада қай төрт клуб ойнайтынын анықтайды. Қалған (төменгі 8) Чемпионат клубтары Чемпионат кубогы үшін және 1-лигаға түсіп қалмас үшін күш сынасады. Жыл сайын екі клуб төмен дивизионға жіберіледі.

2019-2023: Плей-оффқа қайта оралу

2018 жылдың 14 қыркүйегінде спорттың болашағы мен құрылымын өзгерту мәселесін талқылау үшін Төтенше жалпы жиын (EGM) шақырылды, себебі клубтар Super 8 жүйесін жойып, дәстүрлі форматқа қайта оралуды қолдады. Екі ұсыныс енгізілді: біреуі Суперлигадан, екіншісі Чемпионаттан және 1-лигадан.

Суперлига ұсынысы: Суперлига 12 команданың өзара үйде және сыртта ойнауын, сондай-ақ «Магик Уикенд» және 6 циклдық матчты (барлығы 29 ойын) ұсынды. Олар сонымен қатар топ-5 плей-офф жүйесіне оралуды және 12-ші орындағы команданың төмендеуін ұсынды. Чемпионат және 1-лига ұсынысы: Балама ұсыныс бойынша Суперлига 14 клубқа дейін кеңейтіліп, 29 ойын өткізілгеннен кейін топ-5 плей-офф өткізілуі керек болды. 14-ші орындағы команда төмендеуі тиіс, ал 13-ші орындағы команда Чемпионаттың 2-ші, 3-ші және 4-ші орындағы командаларымен төмендеу плей-оффында ойнауы керек еді. Дауыс беру нәтижесінде Суперлиганың ұсынысы қабылданып, 2019 жылғы маусымда қолданысқа енгізілді. Содан кейін Чемпионат клубтары Суперлигаға жолдама алу үшін топ-5 плей-офф жүйесін қолдау үшін дауыс берді.

Негізгі маусым

Чемпионатта 14 клуб бар. Маусым бойы (әдетте ақпаннан қыркүйекке дейін) әр клуб қалған клубтардың әрқайсысымен екі рет ойнайды – бір рет өз стадионында, бір рет қарсыласының стадионында. Клубтар сонымен қатар жазғы фестивальде (Summer Bash) қосымша матч өткізеді. Барлығында клубтар 27 матч ойнайды. Командалар жеңіске екі ұпай, тең түсуге бір ұпай, ал жеңіліске ұпай алмайды. Командалар турнирлік ұпайлар, ұпайлардың айырмасы (соғылған ұпайлар мен жіберілген ұпайлардың арасы), соғылған ұпайлар саны бойынша реттеледі. 27 матчтан кейін ең көп ұпай жинаған команда Лига көшбасшыларының кубогымен марапатталады, ал ең соңғы екі команда Бірінші лигаға түсіріледі.

Плей-офф ойыны

Плей-офф әр түрлі форматта өткізілді. Қазіргі уақытта әр клуб 27 ойын өткізгеннен кейін, алты үздік команда плей-оффқа ілігеді. Бірінші раундта үшінші команда алтыншы командамен, төртінші команда бесінші командамен өтеді. Жеңімпаздар жартылай финалға шығады, онда бірінші және екінші орындарды алған командалар қосылады. Жартылай финалдың екі жеңімпазы ірі финалда кездеседі.

Теледидар

Sky Sports және Premier Sports 2008 мен 2012 жылдар аралығында Чемпионаттың телеарна құқықтарын бөлісті. Sky кейін тек Чемпионат және Чемпионат 1 турнирінің финалдарын көрсетті, ал ойындар 2013 жылға дейін Premier Sports арнасында көрсетілді. 2014 жылы Чемпионатты телеарналар көрсетпеді. 2015 жылы Sky Sports жеті жылдық келісімшарт бойынша Чемпионатты, соның ішінде The Summer Bash, Championship Shield және The Qualifiers бағдарламаларын көрсету құқығын жеңіп алды. 2021 жылдың соңында 2022 және 2023 жылдарға арналған Premier Sports компаниясымен екі жылдық хабар тарату келісіміне қол қойылды. Premier Sports әр дүйсенбіде тікелей эфирде матчтарды, сондай-ақ жазғы бақтың барлық жеті матчын көрсетеді. Келісімге плей-офф матчтары мен "Миллион фунт ойынының" көрсету құқығы да кіреді. Premier Sports 2022 жылдың соңында Viaplay компаниясының бір бөлігіне айналды және 2023 жылғы маусымда Viaplay Sports деп таныстырылды.

Радио

Аймақтық радиостанциялары Чемпионат клубтары туралы хабар таратады, бірақ көбінесе сол аймақтағы Суперлига клубтарына көбірек назар аударады және Чемпионаттың есептері мен нәтижелерін жаңартып отырады.

Резервтік лига

2014 және 2015 жылдары Суперлига клубтары екілік тіркеу жүйесіне наразы болды және 19 жасқа дейінгілер мен бірінші команда арасында 23 жасқа дейінгі резервтік лига құруды қалады. Виган, Уоррингтон және Сент-Хеленс командалары бірінші командаға шығар алдында ойыншылардың 19 жасқа дейінгілерден кәсіби ойыншылармен бірге ойнау мүмкіндігін беретін резервтік лиганы қайта енгізуді ұсынған алғашқы командалар болды. 2016 жылы Суперлига, Чемпионшип және 1-лига командаларының қатысуымен резервтік лига құрылды.

Екі рет тіркеу

Суперлига мен Чемпионат клубтары 2013 жылғы маусымда енгізілген жаңа екі реттік тіркеу жүйесінен үлкен пайда көреді. Жаңа жүйе қолданыстағы ойыншыларды жалға беру жүйесін толықтыру мақсатында жасалған. Екі реттік тіркеу – бұл клубтар арасындағы келісім, оған сәйкес ойыншы өзінің қазіргі Суперлига клубында тіркелген күйінде қалады және сонымен қатар Чемпионатта ойнау үшін де тіркеледі. Бұл жүйе, әсіресе, Суперлиганың жас ойыншыларына арналған, олардың Суперлиганың негізгі құрамына тұрақты түрде қадам басуға әлі дайын болмауы мүмкін, бірақ бірінші командада тәжірибе жинауы олардың дамуына оң әсер етеді. Тек Суперлига ойыншылары ғана екі рет тіркелуге құқылы, ал қабылдаушы клуб Чемпионаттан болуы керек, яғни Суперлигадан Суперлигаға екі рет тіркеу мүмкін емес. Екі рет тіркелген ойыншы екі клубтың келісімімен белгіленген форматта екі клубтың да жаттығуларына қатысып, матчтарда ойнауға құқылы, бірақ бұл тіркеу, жалақы төлемі және турнирлік ережелерге сәйкес болуы тиіс. Ойыншы бір аптада жоспарланған турдың бір ойынында ғана ойнауға шектеледі, мысалы, бейсенбі күні Суперлига клубы үшін, ал демалыс күндері Чемпионат матчында ойнауға құқылы емес. Қабылдаушы клубтың матчтық құрамында екі рет тіркелген ойыншылардың саны бес ойыншыдан аспауы керек.

Ойын төрешілері

Барлық регби лигасы матчтары RFL белгілеген қағидалармен басқарылады; осы қағидаларды матч төрешілері сақтайды. Бұрынғы Суперлига және халықаралық төреші Стив Гансон қазіргі матч төрешілері департаментінің басшысы және техникалық директоры болып табылады.