Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгрияның Комарм-Эстергом жауапты аймағы (Komárom Esztergom vármegye, ; Komitat Komorn Gran;) – Венгрияның Орталық Трансдунай аймағындағы әкімшілік аймақ. Оның солтүстік шекарасы Дунай арқылы Словакиямен шектеседі. Ол Венгрияның , , және жане Словакияның Нитра облысымен (Нове Замки ауданы, Комарно ауданы) көршілес. Оның аймақтық орталығы – Татабанья.
County of Hungary
Komárom Esztergom (Komárom Esztergom vármegye, ; Komitat Komorn Gran; ) is an administrative Hungarian county in Central Transdanubia Region; its shares its northern border the Danube with Slovakia. It shares borders with the Hungarian counties of , , and and the Slovakian Nitra Region (Nové Zámky District, Komárno District). Its county seat is Tatabánya.
Орта ғасырлар
Венгрияның Стефан I-імен құрылған Комрамон-Эстергом округінің алдағысы – Комрамон және Эстергом округтері. Екі округтің де қазіргі Словакия құрамына кіретін жерлері болған. Тарихы барысында екі округтің шекаралары жиі өзгертіліп, бірнеше рет біріктірілген. 1543 жылы Осман империясы Эстергом қамалын басып алғаннан кейін округ басшылығы қашып кетті. Эрсекужвар, Комаром және Тата қалалары ондаған жылдар бойы Осман шапқыншылығын тоқтатқан үш шекаралық бекініс болды. Осман империясының Венгрияны басып алу кезінде Эстергом бірнеше округті қамтитын санжақтың орталығына айналды. Ал Комаром округі үздіксіз жұмыс істеді, оның қамалы жаулап алушы әскерлерге ешқашан түспеді. Эстергом округіндегі ақсүйектердің бас жиналысы 1696 жылы Иоанн III Собиеский басқарған әскерлер Осман империясынан қаланы азат еткеннен кейін қайта құрылды. Бұл жиналыс Ракоцидің Тәуелсіздік соғысы кезінде екі округте де таратылып, соғыстан кейін 1710 жылы Эстергом округінде және 1712 жылы Комаром округінде қайтадан жаңартылды. Эстергом округі – діни және саяси басшылар емес, қарапайым дворяндардан тұратын басшылығы бар екі округтің бірі (екіншісі – Пест-Пилис-Солт-Кискун округі). Оларға, басқа округтердің басшыларына берілген лорд-лейтенант шені берілмеді; олар вице-испан және басқа төменгі шендерді ғана ала алды. Екі округ алғаш рет 1786 жылы Иосиф II тарапынан біріктіріліп, жаңа орталығы Тата қаласы болды. Біріктірілген округ 1790 жылы оның қайтысынан кейін таратылды, содан кейін Эстергом мен Комаром округтеріне округ орталығы мәртебесі берілді. 1848 жылдың мамыр айында екі округте де дворян басшылығы округтік комиссиялармен алмастырылды. Комаром округінің округтік комиссиясы 1848-1849 жылдардағы тәуелсіздік соғысының соңына дейін жұмыс істеді, бірақ Эстергом округінің комиссиясы 1849 жылдың 15 қаңтарында императорлық әскерлердің басып кіруінен бұзылды. Соғыстан кейін округтердің басшылығын императорлық-корольдік комиссарлар басқарды. 1851 жылы Дунайдың оңтүстік жағалауында орналасқан округтердің бөліктері Эстергом орталығындағы Эстергом округі ретінде қайта ұйымдастырылды, ал солтүстік жағалаудағы бөліктері Комаром орталығындағы Комаром округі ретінде қайта ұйымдастырылды. Бұл жаңадан құрылған округтер 1860 жылға дейін ғана болды. Содан кейін 1848 жылы сайланған округтік комиссиялар оларды бұрынғы күйіне қайтарды. 19 ғасырдың соңында Комаром округінің екі қаласы – Лабатлан және Писке – округтерді қайта ұйымдастыру кезінде 1876 жылы Эстергом округіне қосылды.
The predecessor of Komárom Esztergom County, Komárom county and Esztergom county were founded by Stephen I of Hungary. Both counties had parts that now belong to Slovakia. Throughout their history the borders of the two counties were frequently modified, and they were merged several times as well. When the castle of Esztergom was captured by the Ottomans in 1543, the leadership of the county fled from there. The castles of Érsekújvár, Komárom, and Tata were the three border castles stopping the Ottoman conquest for long decades. During the Ottoman occupation of Hungary, Esztergom became the center of a sanjak spanning across several counties. Komárom county on the other hand was continuously functioning, its castle was never captured by the conquering armies. The general assembly of nobles in Esztergom county was reintroduced after the liberation of the city from the Ottomans, by armies led by John III Sobieski in 1696. The assembly was dissolved in both counties during Rákóczi's War of Independence, and then it was reformed after the war, in Esztergom county in 1710 and in Komárom county in 1712. Esztergom county was one of the two counties in which the leadership consisted of common nobles and not religious and political leaders (the other one being Pest Pilis Solt Kiskun county). They were not granted the rank of lord lieutenant unlike the leaders of other counties; they could only acquire vice ispán and other lower ranks. The two counties were first merged in 1786 by Joseph II, with the new center being Tata. The merged county was separated after his death in 1790, and both Esztergom and Komárom were granted the rank of county center. The noble leadership was replaced by county commissions in both counties in May 1848. The county commission of Komárom county functioned until the end of the war of independence of 1848 1849, but the commission of Esztergom county was disrupted by the occupation of imperial troops on 15 January 1849. After the war the leadership of the counties was headed by Imperial–royal commissioners. In 1851 the parts of the counties that lay on the southern bank of the Danube were reorganized as Esztergom county with Esztergom as its center, and the parts on the northern bank were reorganized as Komárom county with Komárom as its center. These reformed counties only existed until 1860. After that the county commissions elected in 1848 restored them to their previous state. Towards the end of the 19th century, two towns in Komárom county — Lábatlan and Piszke — were added to Esztergom county, during the reorganization of counties in 1876.
20 ғасыр
1919 жылдың қаңтар айында Чехословакия легионы Дунайдың солтүстік жағалауындағы Паркань және Комаром қалаларын басып алды. Эстергом округінің жұмысшылар кеңесі мен директориясы округ орталығында құрылды, ал Комаром округінің директориясы Дунайдың оңтүстік жағалауындағы Жаңа Комаромда құрылды. Трианон шартынан кейін екі округтің солтүстік бөліктері Чехословакия құрамына кірді. Шартынан кейін бұрынғы Комаром округінің 44 ауылы және бұрынғы Эстергом округінің 22 қаласы Венгрияда қалды. 1923 жылы екі округ "Комаром және Эстергом округтері әкімшілік біріктірілімі" деген атпен біріктірілді. 1938 жылы Бірінші Вена шешімінен кейін екі округ бұрынғы көлеміне қайта келді. Комаром округінің аумағы да айтарлықтай ұлғайды, себебі бұрын Пожон округіне қарасты болған Цаллокё ауданы да оған қосылды, соның нәтижесінде ол бұрынғы төрт ауданнан айырмашылығы алты ауданнан тұратын болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі уақытша бейбіт келісімге байланысты елдің 1937 жылғы шекаралары қалпына келтірілді. Осыған орай уақытша әкімшілік реорганизация жүргізілді, онда бұрынғы Комаром және Эстергом округтері соңғы рет Комаром-Эстергом округі деп біріктірілді.
In January 1919 the Czechoslovak Legion occupied the towns of Párkány and Komárom on the northern bank of the Danube. The workers' council and directory of Esztergom county were formed in its county center, while the directory of Komárom county was formed in New Komárom on the southern bank of the Danube. After the Treaty of Trianon the northern parts of the two counties became parts of Czechoslovakia. After the treaty 44 villages from the former Komárom county and 22 towns from the former Esztergom county stayed in Hungary. In 1923 the two counties were merged under the name "Administratively pre merged county of Komárom and Esztergom". After the First Vienna Award in 1938, the two counties were restored to their former size. The size of Komárom county also increased significantly because the area of Csallóköz, which previously belonged to Pozsony county, was also added to it, so it consisted of six districts now, as opposed to the previous four. As a consequence of the temporary armistice following World War II the 1937 borders of the country were restored. Due to this a temporary administrative reorganization was conducted, where the previous Komárom and Esztergom counties were now merged for a last time under the name Komárom Esztergom county.
Демография
2015 жылы оның халқы 299 110 адамды құрады, ал халық тығыздығы 132 адам/км² болды. Жыл Аудан халқының өзгеруі 1949 220,914 мәлімет жоқ 1960 270,810 22.59% 1970 304,461 12.43% 1980 322,893 (рекорд) 6.05% 1990 316,984 1.83% 2001 316,590 0.12% 2011 304,568 3.80% 2015 299,110 1.82% 2018 297,454 0.55%
In 2015, it had a population of 299,110 and the population density was 132/km². Year County population Change 1949 220,914 n/a 1960 270,810 22.59% 1970 304,461 12.43% 1980 322,893 (record) 6.05% 1990 316,984 1.83% 2001 316,590 0.12% 2011 304,568 3.80%2015 299,110 1.82%2018 297,454 0.55%
Өңірлік құрылым
№Ағылшын және венгр тіліндегі атауларАуданы (км²)Халық саны (2011)Тығыздығы (адам/км²)Орталық қаласыМұниципалитеттер саны1Эстергом ауданыЭстергом járás 537.26 93,784 175Эстергом242Кисбер ауданыКисбер járás 510.55 20,284 40Кисбер173Комаром ауданыКомаром járás 378.78 39,863 105Комаром94Орослани ауданыОрослани járás 199.39 26,163 131Орослани65Татабанья ауданыТатабаня járás 331.65 85,691 258Татабанья106Тата ауданыТата járás 306.71 38,783 126Тата10 Комаром-Эстергом облысы 2,264.52 304,568 135Татабанья76
№English andHungarian namesArea (km²)Population (2011)Density (pop./km²)Seat№ ofmunicipalities1Esztergom District Esztergomi járás 537.26 93,784 175Esztergom242Kisbér District Kisbéri járás 510.55 20,284 40Kisbér173Komárom District Komáromi járás 378.78 39,863 105Komárom94Oroszlány District Oroszlányi járás 199.39 26,163 131Oroszlány65Tatabánya District Tatabányai járás 331.65 85,691 258Tatabánya106Tata District Tatai járás 306.71 38,783 126Tata10 Komárom Esztergom County 2,264.52 304,568 130Tatabánya76