Бәсекелестік: Университеттер мен колледждер арасындағы қарсыластық, спорт, академиялық және саяси жарыстар. Тарихы, себептері мен мақсаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі институт арасындағы үздіксіз бәсекелестік
Ongoing competitiveness between two institutions
Мектептер, колледждер және университеттер, әсіресе географиялық жағдайы немесе мамандықтары жақын болған жағдайда, жылдар бойы өзара университеттік немесе колледждік бәсекелестікке түседі. Бұл спорттық бәсекелестік академиялық және спорт салаларына, кейде тіпті саясатқа дейін жетеді, бірақ көбінесе оның ортасы көпшілікке жақсы таныс. Бұл оқу орындары өздерінің қарсыластарымен өткізілетін кез келген іс-шарада жеңіске жетуге ерекше мән береді. Мұндай жағдайларда арнайы кубок немесе сол оқиғаны еске түсіретін басқа да естеліктер жасалуы мүмкін. Көптеген бәсекелестіктер өздігінен туындаса, кейбіреулерін колледж басшылары билет сатуды көбейту және өз бағдарламаларын қолдау мақсатымен ұйымдастырады.
Pairs of schools, colleges and universities, especially when they are close to each other either geographically or in their areas of specialization, often establish a university or college rivalry with each other over the years. This sports rivalry can extend to both academics and athletics, and sometimes even politics, the middle being typically better known to the general public. These schools place an added emphasis on emerging victorious in any event that includes their rival. This may include the creation of a special trophy or other commemoration of the event. While many of these rivalries have arisen spontaneously, some have been created by college officials in efforts to sell more tickets and support their programs.
Спорттық бәсекелестік туралы анықтама
Бәсекелестіктер қоғамның әр түрлі салаларында кездеседі. Бәсекелестік әр түрлі тараптар арасындағы бәсекелестік пен рәсімдердің нәтижесінде пайда болады. Бәсекелестік – "актерлердің қандай мемлекеттердің жеткілікті түрде қауіпті бәсекелес екенін анықтайтын қабылдау процесі" деп анықталады. Ритуализм – "орындаушыға толыққанды түсіндірілмейтін" терминдермен аталатын, қайталама әрекеттер немесе қойылымдар сериясы; яғни, олар орындаушыға сырттан берілген мағыналармен толығады. Спорттық шараның кез келген бөлігіне қатысушы әлдебір дәрежеде рәсімдерге қатысады. Командалар ойынға дайындалу үшін жиналады, жаттықтырушылар қолдасады, капитан кімнің бірінші болып доп алатынын шешеді, ұлттық әнұран орындалғанда барлығы тұрады, жанкүйерлер белгілі бір жерлерде отырады, ойын барысында белгілі бір қимылдар жасайды, командамен байланысты киім киеді және әр маусымда, әр жылда бірдей ойыннан кейінгі жаттығуларды орындайды. Дәл осы жыл сайынғы бірдей командалармен ойнау тұрақтылығы арқасында "осы бәсекелестіктер өте берік екенін көрсетеді". Қоғамның осы бастапқы рәсімдерді бұзуға талпынысы бәсекелестіктің бастауы болады. Хорст Хелле былай дейді: "қоғамның белгілі бір нысанда қалыптасуы үшін үйлесімділік пен үйлесімсіздік, бірігу мен бәсекелестік, жақсылық пен жамандық арасындағы белгілі бір сандық қатынас қажет". Бәсекелестікте бір командаға адал болу, сол команданың жеңісіне үміттенеді және осы команданың жақтастарының қауымына жататындығын сезінуге мүмкіндік береді. Екі команданың жанкүйерлері бірімен-бірі қатар отырмайды, себебі бұл қауымдық бірлікке кедергі келтіреді. Сол сияқты, бәсекелестік – тікелей емес күрестің бір түрі. Бұл спортта командалық динамика және жанкүйерлер мен БАҚ сияқты сыртқы факторлар арқылы жүзеге асырылады. Осы сыртқы факторлар бәсекелестікке ерекше маңыз береді. Мұны көрсететін мысал – «Янкис» – «Ред Сокс» арасындағы бәсекелестік.
Rivalries traverse many different fields within society. A rivalry develops from the product of competition and ritualism between different parties. A rivalry is defined as "a perceptual categorizing process in which actors identify which states are sufficiently threatening competitors". Ritualism is "a series of iterated acts or performances that are famous in terms 'not entirely encoded by the performer'; that is, they are imbued by meanings external to the performer". Everyone that is part of the sports event in some capacity becomes a part of the ritualism. Teams get together before the game to warm up, coaches shake hands with each other, captains have a determinant of who gets the ball first, everyone stands during the national anthem, the fans sit in specific areas, they make certain gestures with their hands throughout the game, they wear specific gear that is associated with the team, and they have the same post game practices every game of every season of every year. It is through this consistency of playing the same teams yearly that "these rivalries have shown remarkable staying power". Specifically, it is society's drive to disrupt these original rituals that start rivalries. Horst Helle says, "society needs a particular quantitative relationship of harmony and disharmony, association and competition, favour and disfavour, in order to take shape in a specific way". Being loyal to one team in a rivalry brings a sense of belonging to a community of supporters that are hoping that the team they are rooting for wins. The fans of the two different teams do not sit next to each other because this disrupts the community. In a similar way, competition displays an indirect way of fighting. which in sports is driven by the team dynamic, and external outlets such as the fans and the media. These external outlets give rivalries more distinctive importance. An example of a rivalry that embodies this is the Yankees–Red Sox rivalry.
Командалық динамика
Баскетбол және футбол сияқты спорт түрлерінде командалық жұмыстың маңыздылығына ерекше мән беріледі. Өйткені команда – дұрыс жұмыс істеуі қажетті кіші қоғам. Бұл жақсы байланыс пен команданың мақсаттарына жетуді білдіреді. Сондықтан, команда мүшесі жеке тұлға ретінде топтан кем маңызды саналады, себебі барлығы топты мүмкіндігінше жақсырақ ету үшін бірігіп жұмыс істейді. Ойыншылар мұны "басшылыққа бағыну, топқа адалдық таныту және топтың мүддесі үшін құрбандыққа бару арқылы" іске асырады.
In such sports as basketball and football there is a stress on the importance of teamwork. This is so because the team is a smaller society that needs to function properly. This means that they need good communication and get necessary goals accomplished for the team. Because of this, the individual on the team is seen as less important than the group as everyone works toward the goal of making the group the best it can possibly be. Players do this "in the form of obedience to authority, group loyalty, and the willingness to sacrifice for the good of the group."
Америка Құрама Штаттары
Мектептер арасындағы бәсекелестік АҚШ-та, әсіресе жоғары оқу орындары арасындағы спортта маңызды рөл атқарады. Кейбір бәсекелестіктер, мысалы Индиана–Кентукки арасындағы бәсекелестік, әртүрлі конференцияға жататын екі мектеп арасында өтеді. Калтех–МИТ арасындағы бәсекелестік ерекше, себебі мектептер арасындағы географиялық қашықтық (олардың кампустары шамамен 2500 мильге созылып, АҚШ-тың екі жағалауында орналасқан) және спорттық жарыстарға қарағанда күрделі әдемі әзілдерге баса назар аударуымен ерекшеленеді.
School rivalries are important in the United States, especially in intercollegiate sports. Some rivalries, such as the Indiana–Kentucky rivalry, take place between two schools from different conferences. The Caltech–MIT rivalry is unusual for both the geographic distance between the schools (their campuses are separated by about 2500 miles and are on opposite coasts of the United States) and the focus on elaborate pranks rather than sporting events.
Жапония
Киото университеті мен Токио университеті – 1869 жылға дейін тарихы бар, еліміздегі ең көне университет; 1950 жылдан бері негізінен академиялық бәсекелестік. Кейо университеті мен Васеда университеті – «Соукейсен» деп аталады, бейсбол, регби, футбол (футбол) және академиялық есу спорты бойынша спорттық бәсекелестік. Мейдзи университеті мен Васеда университеті – «Соумейсен» деп аталады, бейсбол және регби бәсекелестігі. Мейдзи университеті мен Кейо университеті – «Кеймейсен» деп аталады, бейсбол және регби бәсекелестігі. Кансай университеті мен Квансей Гакуин университеті – «Канкансен» деп аталады, бейсбол және регби бәсекелестігі. Ритсумейкан университеті мен Дошиша университеті – «Дорицусен» деп аталады, бейсбол және регби бәсекелестігі. Нанзан университеті мен София университеті – «Жоунан сен». Фукуока университеті мен Сейнэн Гакуин университеті – «Сейфукусен» деп аталады, бейсбол бәсекелестігі.
Kyoto University and The University of Tokyo – dating back to 1869, the oldest in the country; primarily an academic rivalry since the 1950s. Keio University and Waseda University – known as Soukeisen, an athletic rivalry in baseball, rugby, football (soccer) and rowing. Meiji University and Waseda University – known as Soumeisen, baseball and rugby football rivalry. Meiji University and Keio University – known as Keimeisen, baseball and rugby football rivalry. Kansai University and Kwansei Gakuin University – known as Kankansen, baseball and rugby football rivalry. Ritsumeikan University and Doshisha University – known as Doritsusen, baseball and rugby football rivalry. Nanzan University and Sophia University – known as Jōnan sen.
Fukuoka University and Seinan Gakuin University – known as Seifukusen, baseball rivalry.
Бельгия
Лювен католикалық университеті мен Брюссель еркін университеті. Левеннің католикалық университеті және Брюссельдің бос университеті. Бәсекелестік 1830 жылдары Брюссельдің еркін университеті діни көзқарастан алыс және еркін ойлы университет ретінде құрылғанда басталды, ал 1835 жылы қайта құрылған Левеннің ескі католик университеті шіркеу бақылауында қалды. Бәсекелестік екі бастапқы университет 1968 және 1970 жылдары жеке голланд және француз тілдеріндегі білім беретін мекемелерге бөлінген кезде де сақталды. Бүгінде шіркеудің екі католик университетіне қатысты бақылауы азайды және олар көбінесе плюралистік болып табылады, барлық діндер мен әлеуметтік топтардан студенттер мен профессорларды қабылдайды, бірақ Брюссельдегі екі секулярлық университетпен бәсекелестік жалғасуда. Бұл бәсекелестік көбінесе ғалымдар мен студенттердің дәстүрлі іс-шараларында байқалады, ал Бельгияда университеттер арасындағы спорт жарыстары кеңінен дамыған.
Université catholique de Louvain and Université Libre de Bruxelles. Katholieke Universiteit Leuven and Vrije Universiteit Brussel. Rivalry started in the 1830s when the Free University of Brussels was established as a non religious and freethinking university whereas the old Catholic University of Leuven – refounded in 1835 – remained under Church control. The rivalry survived the division of the two original foundations into separate Dutch speaking and French speaking establishments, in 1968 and 1970 respectively. Nowadays control of the Church over the two catholic universities has diminished and they are largely pluralist, accepting students and professors from all religions and backgrounds, but the rivalry with the two secular universities in Brussels continues. This rivalry finds expression mainly among academics and traditional student activities as intercollegiate sports remain largely developed in Belgium.
Университеттер
Оксфорд пен Кембридждің арасындағы бәсекелестік 13 ғасырға дейін созылады; қараңыз: Оксфорд пен Кембридж арасындағы бәсекелестік, Көк (университет спорты), Қайық жарысы, Университет ойындары, Университет матчтары, Регби лигасының Университет матчтары және Мұз хоккейінің Университет матчтары. Әрбір университеттің колледждері де қызу бәсекелестікке түседі, мысалы, Оксфордтың Ориел колледжі мен Оксфордтың Пемброк колледжі, ескіруді басты назарға алады, Оксфордтың Эксетер колледжі мен Оксфордтың Иисус колледжі, екеуі де Турл көшесінде бір-біріне тікелей қарама-қарсы орналасқан, немесе Оксфордтың Брасеноз колледжі мен Оксфордтың Линкольн колледжі, Оксбридждегі «жартылай жеке» колледждердің бірі – екіншісі Оксфордтың Броуд көшесіндегі Баллиол колледжі мен Тринити колледжі. Тағы бір қызу бәсекелестік – Оксфордтың Сент-Эдмунд залы мен Оксфордтың Корольдік колледжі арасындағы, ол Корольдік колледждің Сент-Эдмунд залына ие болған кезінен басталады. Кембриджде Сент-Джонс пен Тринити, университеттің ең бай колледждерінің екеуі арасында бәсекелестік бар, сондай-ақ бүкіл Оксбридж бойынша да. Оксфорд пен Кембридж колледждері арасында да бәсекелестік орнатылған, мысалы, Кембридждің Робинсон колледжі мен Оксфордтың Сент-Кэтрин колледжі арасындағы. Лондон университетінің колледжі мен Лондонның Корольдік колледжі арасындағы бәсекелестік екі ғасырға жуық уақыттан бері Лондон өмірінің бір бөлігі болып келеді. Оның бастауы 1820 жылдары Корольдік колледждің секулярлық университет колледжіне қарсы ағылшын діни балама ретінде құрылуына байланысты. Англиядағы үшінші ең көне университет екі университет және басқа да тараптар арасындағы пікірталас осы күнге дейін жалғасуда. Лондонның Корольдік колледжі мен Брэдфорд университеті де бөлімшелік бәсекелестікке ие. Лондонның Корольдік колледжінің Соғыс зерттеулері бөлімі Брэдфорд университетінің Бейбітшілік зерттеулері бөлімімен «Толстой кубогы» үшін жыл сайынғы футбол матчында кездеседі. «Соғыс» және «Бейбітшілік» зерттеулері командалары арасындағы бәсекелестік – Financial Times журналының «Ұлы колледж спорттық бәсекелестіктері» тізімінде төртінші орында тұрған маңызды спорттық бәсекелестік. Ланкастер университеті мен Йорк университеті арасындағы бәсекелестік 1960 жылдары университеттердің құрылуынан бері жалғасуда. Университеттер арасында жыл сайын «Розалар турнирі» деп аталатын спорттық жарыс өткізіледі. Атауы 15 ғасырда Йорк және Ланкастер үйлері арасында болған Розалар соғысынан және ағылшын азаматтық соғысынан алынған. Алғашқы шара 1965 жылы өткізіліп, содан бері жыл сайынғы дәстүрге айналды. Нортумбрия университеті мен Ньюкасл университеті екі университет арасындағы тығыз географиялық байланысқа негізделген бәсекелестікке ие, Нортумбрия университеті Ньюкасл-апон-Тайндегі ескі Ньюкасл университетіне өте жақын орналасқан. 1994 жылы Стэн Калверт кубогы екі университет арасында көп түрлі спорттық жарыс ретінде ұйымдастырылды; бірақ 2018 жылы Ньюкасл университеті алдағы уақытта кубоктан бас тарту туралы шешім қабылдады. Ливерпуль университеті мен Ливерпуль Джон Мурс университеті қаланың екі маңызды университеті болып табылады, олар әр жылы «Варсити кубогы» үшін күреседі, екі университеттің де 1000-нан астам студенті 15 түрлі спорт түрінде бәсекелеседі. Эссекс университеті мен Шығыс Англия университеті студенттер арасында «Дерби күні» деп аталатын жыл сайынғы жарысқа қатысады, сондай-ақ академиялық жарыста да бәсекелеседі.
Oxford and Cambridge have a rivalry which dates back to the 13th century; see Oxford and Cambridge rivalry, Blue (university sport), the Boat Race, The Varsity Game, The Varsity Match, the Rugby League Varsity Match, and the Ice Hockey Varsity Match. Colleges within each University are also known to nurture keen rivalries, such as that between Oriel College, Oxford and Pembroke College, Oxford, centred on rowing, that between Exeter College, Oxford and Jesus College, Oxford, both being directly opposite each other on Turl Street, or that between Brasenose College, Oxford and Lincoln College, Oxford, one of two pairs of "semi detached" colleges in Oxbridge – the other being Balliol College and Trinity College in Broad Street, Oxford. Another keen rivalry is that between St Edmund Hall, Oxford, and the Queen's College, Oxford, dating back to the time when the Queen's College owned St Edmund Hall. In Cambridge, rivalries exist between St John's and Trinity, two of the richest colleges of the university and all of Oxbridge. Rivalries have also been established between Colleges in Oxford and Cambridge, such as that between Robinson College, Cambridge and St Catherine's College, Oxford. University College London and King's College London have a rivalry that has been a part of London life for nearly two centuries. It can be traced to their foundation in the 1820s when King's College was established as an Anglican alternative to the secular University College. The third oldest university in England debate between the two universities and other parties continues to this day. King's College London and University of Bradford also have a departmental rivalry. King's College London's War Studies department faces Bradford University's Peace Studies department, in an annual football match for the 'Tolstoy Cup'. The rivalry between 'War' and 'Peace' studies teams is one of the great sporting rivalries, being featured at number four on the Financial Times list of "Great College Sports Rivalries". Lancaster University and University of York have a rivalry which has lasted since the formation of the universities at similar times in the 1960s. There is an annual sports competition between the university named the Roses Tournament. The name derives from the War of the Roses, and English civil war fought in the 15th century between the House of York and the House of Lancaster. The first event was held in 1965 and has been an annual tradition ever since. Northumbria University and Newcastle University have a rivalry based upon the close geographical relationship attributed between both universities, with Northumbria University being situated extremely close to the older Newcastle University in Newcastle upon Tyne. In 1994 the Stan Calvert Cup was instituted as a multi sport competition between the two universities; but in 2018 Newcastle University decided to withdraw from the cup for the foreseeable future. University of Liverpool and Liverpool John Moores University have a rivalry being the cities two principal universities with the battle for the 'varsity cup' taking place every year when over 1,000 students from both universities compete in over 15 different sports. University of Essex and University of East Anglia have an annual competition known amongst the students as "Derby Day", as well as competing academically.
Грекия
Македония университеті және Салоники қаласындағы Аристотель университеті.
University of Macedonia and Aristotle University of Thessaloniki in Thessaloniki.