Кіріспе

Колледж футболындағы қарсыластық

Тарих

Өрескелдік 1899 жылы Аризона территориясында, Аризона университеті Тюсон қаласында Аризонаның Темпедегі Нормальдық мектебімен ойнаған кезде басталды, кейіннен ол Аризона мемлекеттік университеті болып өзгерді. (Аризона 1912 жылы штат мәртебесін алды.) Чемпионат төрт команда арасындағы серия болды, оған сонымен қатар Феникс Юнион орта мектебі мен Феникс үнді мектебі де қатысты. Аризона және Нормальдық мектеп 1899 жылдың 30 қарашасында, Таңдау күні Тусон қаласындағы Каррильо бағында кездесті. Сол кездегі газеттерде бұл университет командасының алғашқы ойыны болғаны, ал Нормальдық команда салыстырмалы түрде тәжірибелі және жақсы даярланғаны айтылған. Шараға 300 құлшынып қолдау көрсеткен жанкүйер жиналды, содан кейін университет екі команда үшін де ойыннан кейінгі алғыс айту тойын ұйымдастырды. "Нормальдар", деп аталған команда, ойынды 11–2 есебімен жеңіп алды; олар бұрын басқа мектептерді жеңгендіктен, чемпион атанды және Территориялық кубокты иеленді. Екі команда келесі онжылдықтарда ара-арасында ойнады және 1925 жылдан бастап (Аризона штаты төрт жылдық колледжге айналған кезде) дерлік әр жыл сайын кездеседі. Өрескелдік 1950-ші жылдардың соңында Аризона мемлекеттік колледжін ресми университетке айналдыру мәселесіне байланысты саяси тартыстар кезінде ерекше қызып кетті. Аризона университеті мен оның көптеген түлектері бұл өзгеріске қарсы болды. 1958 жылы, бұл мәселе бүкіл штат бойынша дауысқа салынар алдында, Аризона штаты Аризонаны 47–0 есебімен жеңді. Бұл ойын Аризона штаты үшін үлкен мақтан тұрды, олар сол жылы университет мәртебесін алды. Тағы бір қызу ойын 1968 жылы өтті. Бұл кездесуде қай команданың Sun Bowl-ға баратыны шешілуі күтілді, бірақ ойынға дейін Аризонаның бас жаттықтырушысы Даррелл Мудра Sun Bowl комитетіне командасы кім жеңгеніне қарамастан, таңдалмаса, турнирде ойнамайтынын мәлімдеді. Комитет Аризонаны таңдады, бірақ ол Аризона штатына 30–7 есебімен жеңіліп, бұл ойын "Ультиматум Боулі" деп аталды; Аризона 1968 жылғы Sun Bowl-де Оберн Тайгерс клубына 34–10 есебімен ұтылды. Бұл оқиғалар Аризона штатының басқа ұсыныстар алмаған жағдайда, Фиеста Боулінің құрылуына әкелді. Бұл Боул Чемпионатының өте табысты бөлігіне айналды. Жылдық жарыста әр спорт түрі 1 ұпайға бағаланады. Бұл серияның ресми демеушісі болмаса да, UA және ASU екі университет арасындағы басқа да өрескелдіктер сияқты, әр маусымда оны іздестіріп, насихаттайды. Оқу жылында ең көп ұпай жинаған мектеп "Территориялық кубок" футбол кубогының атымен аталатын кубокты жеңіп алады. Егер екі мектеп те тең ұпай жинаса, алдыңғы жылғы жеңімпаз кубокты сақтап қалады. 2020–21 маусымының қорытындысы бойынша Аризона университеті серияда көш бастап тұр және кубокты иеленуде.

Жарыстық атауы

Бәсекелестікке бірнеше лақап ат қойылған, оның ішінде "Аризона шайқасы", "Ұлы каньон бәсекелестігі" (Солтүстік Аризона мен Оңтүстік Юта арасындағы сол атпен аталатын бәсекелестіктен қате түсірмеу керек), "Шөлдегі соғыс" (Аризона шөлді климатымен белгілі болғандықтан), "Кактус соғысы" (Аризонаның ерекше белгісі – сагуаро кактусы) және "Феникс – Тусон бәсекелестігі" (екі оқу орны штаттың ең ірі екі қаласында орналасқан, АЗҰ Темпеде, Феникстің шығыс жаққа қарайғы қалашығында, ал ҰА Тусон қаласының шегінде орналасқан). Бәсекелестіктің ең танымал лақап аты – "Шөлдегі дуэль" (немесе "Шөл дуэлі"), себебі екі оқу орны да штаттың ең үздік командасы болу үшін күресті, бұл тек футболда ғана емес, барлық спорт түрлерінде де маңызды болды.

Аумақтық кубок

1899 жылы және 2001 жылдан бері үздіксіз, әр жылдың жеңімпазы Аумақтық кубокты, саяхаттайтын кубокты алады. Кубок алғаш рет 1899 жылы командалардың алғашқы кездесуі болған серияда қолданылды. Нормаль мектебі үш ойынның барлығында жеңіске жеткендіктен, чемпион атанды және кубокпен марапатталды. Кубоктың атауы Аризонаның сол кезде АҚШ-тың аумағы болғанын көрсетеді; ол Нью-Мексикомен бірге 1912 жылы штатқа айналды. Турнирден кейін кубок 1980 жылға дейін хабарсыз болды, ол Аризона штатының кампусына жақын орналасқан шіркеудің жертөлесінде қайта табылды. Кубок алғашқыда Түлектер қауымдастығының кеңсесінде, кейін Университет мұрағатында қойылды. Кубок Британия металлы негізінде күміс жалатылған және Массачусетс штатының Таунтон қаласындағы Рид пен Бартон компаниясы жасаған. Бұл Рид пен Бартонның 1910 жылғы каталогында 20 долларға (2010 жылғы доллармен 462,05 доллар) сатылған стандартты стиль болды. Жазуы: "Аризона футбол лигасының 1899 жылғы чемпионаты, Нормаль". Аризона штаты 1945 жылға дейін штаттың Регенттер кеңесінің бақылауына және демеушілігіне кірмеді, ал командалар 1946 жылға дейін әр жыл сайын бір-бірімен ойнамады. Бәсекелестік сериясының басындағы ойындар ASU-дың үй стадионында аз көрермен болғандықтан Тусон қаласында өтті. 1931 жылы ASU алғаш рет ойынды қабылдады. Аризона серияның алғашқы бөлігінде, алғашқы 22 кездесудің 20-сында жеңіске жетіп, ASU-дан физикалық жағынан және жақсы жаттығудан өткен ойыншыларымен басымдық танытты. Sun Devils 1949 жылдан 1981 жылға дейін үстемдік құрды, ASU-дың легендарлы жаттықтырушысы Фрэнк Куштың басшылығымен 1965 жылдан 1979 жылға дейін 33 ойынның 24-ін жеңді. Wildcats 1982 жылдан 1998 жылға дейін ASU-дан басымдық танытты, жаттықтырушылар Ларри Смит пен Дик Томидің басшылығымен 13-3-1 есебін көрсетті, сондай-ақ 1990 жылдардың басында елдегі ең жақсылардың бірі болған мықты қорғаныс құралы болды. Аризона штаты 2021 жылғы жеңісін NCAA ережелерін бұзуы салдарынан жойды, оның ішінде әділетсіздік, рекрутингтік жеңілдіктер және рұқсатсыз іріктеулер болды. Аризона 2023 жылғы кездесуде 59-23 есебімен жеңіске жетті және қатарынан екі ойын жеңіске ие болды. Екі команда да 2024 жылғы футбол маусымынан бастап PAC12 конференциясын тастап кеткендіктен, UA PAC10/PAC12 кезеңінде екі команда арасындағы серияда 23-22-1 есебімен жеңіске жетті.