Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нейтралды аймақ (нейтралды жолақ, бейтарап территория және Луизиананың ешкімге тиесілі емес жері деп те аталады; кейде тарихи дұрыс емес Сабина еркін мемлекеті деп еске алынады) – испан Техасы мен АҚШ жаңадан сатып алған Луизиана арасындағы даулы аумақ болды. Испания және АҚШ-тың жергілікті шенеуніктері осы нейтралды аймақты екі елдің де билігінен тыс, уақытша қалдыруға келісті. Қазіргі Луизиананың батысында орналасқан бұл аймақ 1806 жылдан 1821 жылға дейін нейтралды мәртебеге ие болды.
Disputed area between Spanish Texas and the Louisiana Purchase
The Neutral Ground (also known as the Neutral Strip, the Neutral Territory, and the No Man's Land of Louisiana; sometimes anachronistically referred to as the Sabine Free State) was a disputed area between Spanish Texas and the United States' newly acquired Louisiana Purchase. Local officers of Spain and the United States agreed to leave the Neutral Ground temporarily outside the jurisdiction of either country. The area, now in western Louisiana, had neutral status from 1806 to 1821.
Өмірбаян
Испания көп жылдар бойы француздардың Луизианадан Техасқа енуі деп санаған нәрсеге алаңдады. 1734 жылы француздар Натчитош бекетін шығыстан Қызыл өзеннің батыс жағына көшірді. Техастың испан губернаторы Мануэль де Сандовал Испанияның егемендік аумағы деп есептеген жерге жасалған бұл бұзушылыққа наразылық білдірмегені үшін сөгіс алды. 1740 жылы губернатор Пруденсио де Оробио и Бастерраға Натчитош аймағына француздың енуін тергеп-тексеруге бұйрық берілді. 1744 және 1751 жылдары қосымша тергеулер жүргізілді. 1753 жылы Техас губернаторы Хасинто де Барриос и Яуреги француздың Арройо Хондодан батысқа қарайғы аумақты басып алып, Техасқа енгенін анықтады. Арройо Хондо – батыс Натчитош округінде орналасқан шағын арна, бұрын француз бен Техас арасындағы батыс шекара ретінде қолданылған. 1764 жылы Франция Луизиананы Испанияға өткізген кезде шекаралық дау уақытша тоқтатылды. Бұл колония Миссисипи өзенінің батысындағы кең аумақты, сондай-ақ онымен суарылатын жерлерді, Нью-Орлеан қаласын және оның төңірегін қамтыды. Бұл ауысу бұрынғы шекаралық дауды шешпей жасалды, ол сол кезде маңызды көрінбеді. Испания бұл аймақты Гаванадан басқарды, басқаруды көптеген ұлт өкілдеріне тапсырды, егер олар Испанияға адал болуға ант берсе және католик шіркеулерінде ашық түрде құлшылық етуге уәде берсе. Көптеген американдықтар осы гранттарды пайдаланды, олар кейіннен Рио-Хондо талаптары ретінде белгілі болды. 1800 жылдың 1 қазанындағы Сан-Ильдефонсоның үшінші құпия шарты бойынша Луизиана ресми түрде Францияға қайтарылды, бірақ испандықтар оны басқаруды жалғастырды. Шарттың шарттары қайтарылатын аумақтың шекарасын нақты көрсетпеді. АҚШ президенті Томас Джефферсон бұл шарт туралы хабардар болды және Мексика шығанағына американдықтардың қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін Миссисипи өзенінің сағасында жер сатып алуға тырысты. Джефферсон Наполеонның бүкіл аумақты Еуропадағы соғыстарын қаржыландыру үшін сатуға дайын екенін білді. Франция Луизиананы Испаниядан 1803 жылдың 30 қарашасында ресми түрде иеленді, ал Нью-Орлеанды 1803 жылдың 20 желтоқсанында АҚШ-қа тапсырды. АҚШ 1804 жылдың 10 наурызында қалған аумақты иеленді. Луизиананы сатып алу АҚШ-тың аумағын екі есеге ұлғайтты және АҚШ-тың батысқа қарай Тынық мұхиты мен Мексика шығанағының жағалауына дейін кеңеюіне мүмкіндік берді.
Spain had been concerned for many years with what it viewed as the encroachment of the French from Louisiana into Texas. About 1734, the French moved their post at Natchitoches from the east to the west side of the Red River. The Spanish governor of Texas, Manuel de Sandoval, was reprimanded for not protesting this violation of what Spain believed was its sovereign territory. In 1740, Governor Prudencio de Orobio y Basterra was ordered to investigate French intrusion in the Natchitoches area. Other investigations were ordered in 1744 and 1751. In 1753, Texas Governor Jacinto de Barrios y Jáuregui determined that the French had encroached on Texas by occupying territory to the west of Arroyo Hondo, a small creek in western Natchitoches Parish that had previously been used by the French as their western boundary with Texas. In 1764, the boundary dispute became temporarily moot when France ceded its Louisiana colony to Spain. This colony was the large area west of the Mississippi River but drained by the same, plus New Orleans and its immediate vicinity. The transfer was made without resolving the earlier border dispute, which did not seem significant under the circumstances. Spain administered the area from Havana, contracting out governing to people from many nationalities as long as they swore allegiance to Spain and promised to publicly worship in Catholic churches. Many Americans took advantage of these grants that would eventually become known as Rio Hondo claims. By the secret Third Treaty of San Ildefonso of October 1, 1800, Louisiana was formally transferred back to France, although the Spanish continued to administer it. The terms of the treaty did not specify the boundaries of the territory being returned. Rumors of the treaty reached U. S. President Thomas Jefferson, who sought to purchase land at the mouth of the Mississippi to ensure American access to the Gulf of Mexico. Jefferson discovered that Napoleon was willing to sell the entire territory to help fund his wars in Europe. France took formal control of Louisiana from Spain on November 30, 1803, and turned over New Orleans to the United States on December 20, 1803. The U. S. took over the rest of the territory on March 10, 1804. The Louisiana Purchase doubled the size of the United States and opened U. S. expansion west to the Pacific Ocean and the Gulf Coast.
Испания мен АҚШ арасындағы шекаралық дау
Бұл аймақтың нақты шекарасы әлі анықталмаған еді. АҚШ Франциядан осы аумақты сатып алғаннан кейін, Францияның Испанияға өткізілгенге дейін талап еткен шекараларын өзінің шекарасы деп мәлімдеді. Шындығында, АҚШ 1684 жылы Техаста Рене Роберт Кавельер де Ла Сальдің уақытша орналасуына сүйене отырып, Рио-Гранде өзенін батыс шекара деп талап етті. Алайда, АҚШ-тың негізгі талабы – бүгінгі Луизиана және Техас штаттарының арасындағы шекара – Сабин өзені болды. Испанияның талаптары бұрынғыдай – Натчитош округіндегі Арройо Хондоға және Кисатчи тауларының оңтүстігінде Калькасьеу өзеніне дейін болды. 1805 жылы Испания АҚШ-пен дипломатиялық қарым-қатынасын үзіп, дауды шешу бойынша келіссөздер тоқтап қалды. 1805 жылдың қазан айынан 1806 жылдың қазан айына дейін Сабин өзені маңында ауызша да, әскери тұрғыдан да үнемі қақтығыстар болды. Екі тарап та даулы аймаққа жақын жерде әскер жинап жатыр деген қауесет тарады.
The precise boundaries of the area had still not been determined. The United States, having purchased the territory from France, claimed the same boundaries France had claimed before the transfer to Spain. In fact, the U. S. asserted a claim to the Rio Grande as the western border, based on the temporary settlement by René Robert Cavelier, Sieur de La Salle in Texas in 1684. The more serious U. S. claim, however, was to the Sabine River, today's boundary between the U. S. states of Louisiana and Texas. Spanish claims were the same as before — to the Arroyo Hondo in Natchitoches Parish and, south of the Kisatchie Hills, to the Calcasieu River. Negotiations to resolve the dispute broke down in 1805 when Spain severed diplomatic relations with the United States. From October 1805 until October 1806, there was continual skirmishing, both verbal and military, around the Sabine River. There were rumors that both sides were amassing troops near the disputed area.
Бейтарап жердің құрылуы
Алайда, екі жақ та бұл даудан соғыс бастағысы келмеді. Келесі қарулы қақтығыстарды болдырмау үшін АҚШ генералы Джеймс Уилкинсон мен испандық подполковник Симон де Эррера, аймақтағы екі әскери қолбасшы, шекараны тиісті үкіметтер анықтағанға дейін даулы аумақты «Бейтарап аймақ» деп жариялаған келісімге (5 қараша 1806 ж.) қол қойды. Бұл келісім шарт емес еді және екі үкімет те оны ратификацияламады, бірақ ол көбінесе сақталды. Тіпті осы келісімге қарамастан, Бейтарап аймақтың шекарасы толыққанды анықталған жоқ. Арройо Хондо және (байланысы жоқ) Калькасьеу өзені шығыс шекарасын, ал Сабин өзені батыс шекарасын құрады. Оңтүстік шекарасы Мексика шығанағы болды, ал солтүстік шекарасы шамамен отыз екінші параллель деп есептеуге болады. Оған қазіргі Луизиана штатының Де Сото, Сабина, Натчитош, Вернон, Рапид, Борегард, Аллен, Калькасье, Джефферсон Дэвис және Камерон округтерінің бір бөлігі кірді. Келісімге сәйкес, екі елдің әскери қызметкерлеріне бұл аймаққа кіруге тыйым салынды. Сондай-ақ, Бейтарап аймаққа ешқандай қоныс аударушыға рұқсат етілмейтіні айтылды. Дегенмен, Жаңа Испания және АҚШ аумағынан қоныс аударушылар келе бастады. Бұл аймақ АҚШ құрамына енгеннен кейін, оларға үшінші дәрежелі жер участалары берілді. 1810 және 1812 жылдары екі үкімет заңсыздықпен күресу үшін бірлескен әскери экспедицияларды жіберді.
Neither side, however, wanted to go to war over the dispute. In order to avert further armed clashes, U. S. General James Wilkinson and Spanish Lt. Col. Simón de Herrera, the two military commanders in the region, signed an agreement declaring the disputed territory Neutral Ground (November 5, 1806), until the boundary could be determined by the respective governments. The agreement was not a treaty and was not ratified by either government, although it was largely respected. Even with this agreement, the boundaries of the Neutral Ground were not entirely specified. The Arroyo Hondo and (unconnected) Calcasieu River were the eastern boundary, with the Sabine River serving as the western boundary. The southern boundary was undoubtedly the Gulf of Mexico, and it can be assumed that the northern boundary was the thirty second parallel, approximately. It included portions of the present day Louisiana parishes of De Soto, Sabine, Natchitoches, Vernon, Rapides, Beauregard, Allen, Calcasieu, Jefferson Davis, and Cameron. The area covered by the agreement was declared off limits to soldiers of both countries. The agreement also stipulated that no settlers would be permitted in the Neutral Ground. Nevertheless, settlers from New Spain and the United States territory began to move in. After the area was recognized as a part of the United States, these settlers were granted third class homestead claims. In 1810, and again in 1812, the two governments sent joint military expeditions into the area to expel outlaws.
Қаулы және одан кейінгі кезең
1819 жылы қол қойылған және 1821 жылы ратификацияланған Адамс-Онис шарты АҚШ-тың талабын мойындап, шекараны Сабина өзенімен белгіледі. Испания осы аймаққа кез келген құқығынан бас тартты. (Шарт жасалғаннан екі жыл өткен соң, Жаңа Испания Мексика империясы ретінде тәуелсіздік алды.) Бірақ шарттан кейін Бейтарап аймақ және оған жақын Шығыс Техастың бір бөлігі испандықтардың бақылауында қалды. 1839-1844 жылдардағы Шығыс Техастағы Регуляторлар мен Модераторлар соғысының бастауы Бейтарап аймақтағы бұрынғы тәртіпсіздікте жатыр.
The Adams–Onís Treaty, signed in 1819 and ratified in 1821, recognized the U. S. claim, setting the border at the Sabine River. Spain surrendered any claim to the area. (Two years after the treaty was negotiated, New Spain won its independence as the Mexican Empire.) After the treaty, however, the Neutral Ground and the adjacent part of East Texas remained in the hands of the Spanish. The Regulator–Moderator War in East Texas in 1839–44 had its roots in the earlier anarchy of the Neutral Ground.